KHỞI ĐỘNG
Hãy đoán xem: “Chúng ta – lớn lên nhờ
cách nào?”

Từ một hợp tử làm cách nào để phát triển thành
một cơ thể hoàn chỉnh gồm nhiều tỉ tế bào ?

TĂNG SỐ LƯỢNG TẾ BÀO

CHƯƠNG 5. CHU KÌ TẾ BÀO VÀ PHÂN BÀO
BÀI 16. CHU KÌ TẾ BÀO VÀ NGUYÊN PHÂN

Chu kì tế bào ở sinh vật nhân
I
thực (T39)
II Nguyên phân (T40)
III Bệnh ung thư (T41)

I. Chu kì tế bào ở sinh vật nhân thực (T39)
Quan sát hình 16.1, nghiên cứu
SGK trang 98- KNTT, hoạt động
cặp đôi:
1. Chu kì tế bào là gì?
2. Chu kì tế bào chia thành mấy
giai đoạn? Đọc tên các giai đoạn?
Đặc điểm của từng pha G1, S, G2?
3. Vai trò của các điểm chốt? Điều
gì xảy ra nếu tế bào không vượt qua
được các điểm chốt?

H. Sơ đồ Chu kì tế bào

 Tăng kích thước
 Chuẩn bi phân chia

 Nhân đôi DNA dẫn đến
nhân đôi NST=> NST kép

CHƯƠNG 5. CHU KÌ TẾ BÀO VÀ PHÂN BÀO
BÀI 16. CHU KÌ TẾ BÀO VÀ NGUYÊN PHÂN

Chu kì tế bào ở sinh vật nhân
I
thực (T39)
II Nguyên phân (T40)
III Bệnh ung thư (T41)

I. CHU KÌ TẾ BÀO
 Khoảng thời gian từ 1 tế bào được sinh ra, lớn
lên và được phân chia thành 2 tế bào
 Gồm 2 giai đoạn: Kì trung gian và pha phân chia
 Kì trung gian: pha G1, S, G2

II. NGUYÊN PHÂN (tiết 40)

TB sinh dưỡng***
Nội dung:
1.
Loại tế
tế bào
- Loại
bào? TB sinh dục sơ khai
- Nguyên phân là gì?
Hợp tử
- Diễn biến; kết quả
- Ý nghĩa của nguyên phân

Chiếc đinh cắm vào thân cây cổ thụ
sau 1 thời gian vị trí chiếc đinh sẽ?
1. Lên cao
2. Xuống thấp
3. Đẩy ra
4. Đẩy vào
5. Giữ nguyên tại chỗ

II. NGUYÊN PHÂN (tiết 40)
2. Nguyên phân là gì?

Giao nhiệm vụ từng nhóm
-

Quan sát hình ảnh SGK
Hình 16.3, 16.4 KNTT; kết
hợp video bài giảng

Ở nhà

Vẽ hoặc thiết kế hình ảnh

Báo cáo sản phẩm:

mô phỏng:

- Đại diện các nhóm báo
cáo, thuyết minh hình
về NST hoặc mô hình trong
ảnh mô phỏng
mỗi kì nguyên phân.

Ở lớp

2. Nguyên phân là gì?
- Là quá trình phân bào nguyên nhiễm
- Từ 1 tế bào mẹ được 2 tế bào con,
giống nhau và giống với mẹ
- NP gồm 2 giai đoạn: Phân chia nhân và
phân chia tế bào chất

Quan sát đoạn video cho biết nguyên
phân? quá trình nguyên phân được
chia làm mấy giai đoạn?

1.

Báo cáo sản phẩm:
Đại diện các nhóm báo
cáo, thuyết minh hình
ảnh mô phỏng các kì
nguyên phân

2. Phân chia tế bào chất

3. Ý nghĩa của nguyên phân
- NP đảm bảo duy trì ổn định vật chất
di truyền qua các thế hệ tế bào.
- Sinh vật đơn bào: NP là hình thức
sinh sản
- Sinh vật đa bào: NP làm tăng số
lượng tế bào => SV sinh trưởng,
phát triển hoặc thay thế tế bào già,
tế bào chết.
- Ứng dụng NP: sinh sản vô tính,
nuôi cấy mô.

2n=4
đơn

2n=4
đơn

Kì cuối

2n=4
kép

2n=8
đơn

2n=4
kép

2n=4
kép

Tên kì

Hình thái NST

Kì đầu

NST dần co xoắn

Kì giữa

NST xoắn cực đại
(Xếp 1 hàng)
NST kép tách=> NST đơn
phân li về 2 cực TB
-Hình thành 2 nhân, màng
nhân, nhân con XH
-Dãn xoắn

Kì sau
Kì cuối

Hình ảnh NST

Số lượng
NST

LUYỆN TẬP
Câu 1: Trong nguyên phân, NST kép xếp thành 1 hàng trên mặt phẳng xích đạo thoi
phân bào diễn ra vào kì nào sau đây?
A. Kì đầu.
B. Kì giữa.
C. Kì sau.
D. Kì cuối.
Câu 2: Điểm mấu chốt trong cơ chế nguyên phân để từ 1 tế bào mẹ được 2 tế bào con số
lượng NST giữ nguyên là
A. NST nhân đôi ở kì trung gian, phân đôi ở kì sau
B. NST nhân đôi ở kì đầu, phân đôi ở kì sau
C. NST nhân đôi ở kì trung gian, phân đôi ở kì cuối
D. NST phân đôi ở kì trung gian, nhân đôi ở kì sau
Câu 3. Nếu tế bào đang phân chia được xử lí bởi hóa chất consixin có chức năng ức chế
hình thành vi ống trong hệ thống thoi phân bào thì hậu quả sẽ như thế nào? Ứng dụng
trong thực tiễn?

Hợp tử, TB sinh dục sơ khai, TB sinh dưỡng***

Là quá trình phân bào nguyên nhiễm.

Phiếu đánh giá:

Bài tập về nhà
1. Những hiểu biết của em về
căn bệnh ung thư
2. Vẽ/ hình ảnh mô phỏng sơ
đồ phân bào giảm phân

Nhóm được đánh giá:…………………
Nhóm đánh giá:……………………….
Tiêu chí

Yêu cầu

Hoạt động của
NST

Mỗi kì đúng 0.75
điểm

Số lượng NST
trong tế bào mỗi
kì
Hình ảnh mô
phỏng

Mỗi kì đúng 0.75
điểm

……../3.0

- Vẽ mô phỏng
bằng bút màu.
- Mô phỏng bằng
các sợi len màu.

………/1.0
…….3.0

- Mô hình các kì
Báo cáo hoặc
thảo luận, phản
biện

……../3.0
……../1.0

Báo cáo và phản
biện

Điểm đạt được:…………../ 10

Điểm thành
phần
……./3.0

……../2.0

Ở ruồi giấm 2n=8 hãy cho biết số lượng NST ở các kì
phân bào nguyên nhiễm

Thảo luận nhóm:
Câu 1: Cơ chế giúp ổn định vật chất di truyền (ổn định bộ NST) của
loài trong quá trình NP ?
Câu 2: Nêu kết quả, ý nghĩa của NP?
Câu 3: Sự khác nhau về phân chia tế bào chất ở TB ĐV và TB TV?

1. Phân chia nhân: Gồm các kì: kì đầu, kì giữa, kì sau và kì cuối.
2. Phân chia TBC: Thường diễn ra ở kì cuối; các bào quan trong tế bào
được phân chia về 2 tế bào con.
3. Kết quả: Từ 1 tb mẹ (2n) 2 tế bào con (2n) sau 1 lần phân chia.
4. Ý nghĩa: - Với sinh vật nhân thực đơn bào; nguyên phân là cơ chế sinh
sản.
- Với sinh vật nhân thực đa bào: làm tăng số lượng TB giúp cơ thể sinh
trưởng và phát triển
- Giúp cơ thể tái sinh các mô hay TB bị tổn thương.

LUYỆN TẬP
Câu 1: Thứ tự nào sau đây đúng khi nói về các giai đoạn trong chu kì tế bào?
A. G1 S G2 M
B. G1 G2 S M
C. G1 S M S
A. G1 G2 M S
Câu 2: Trong nguyên phân, NST kép xếp thành 1 hàng trên mặt phẳng xích đạo thoi
phân bào diễn ra vào kì nào sau đây?
A. Kì đầu.
B. Kì giữa.
C. Kì sau.
D. Kì cuối.
Câu 3: Trong chu kì tế bào, giai đoạn nào sau đây vật chất di truyền được nhân đôi (NST
đơn  NST kép)?
A. Pha G1.
B. Pha G2.
C. Pha S.
D. Pha M.
Câu 4: Nếu tế bào đang phân chia được xử lí bởi hóa chất consixin có chức năng ức chế
hình thành vi ống trong hệ thống thoi phân bào thì hậu quả sẽ như thế nào? Ứng dụng
trong thực tiễn?

II. Bệnh ung thư (tiết 3)
Giao nhiệm vụ từng
Bộ

nhóm

- Nghiên cứu SGK Mục
III trang 100, 101, 102KNTT, tài liệu liên quan.
- Hoàn thành dự án “ Tìm
hiểu về bệnh ung thư”.
- Sản phẩm dự án: Bài báo
cáo bằng powerpoint hoặc
Canva,…
Ở nhà

câu

hỏi

định

hướng dự án:

1. Bệnh ung thư là gì?
2. Cơ sở khoa học về
bệnh ung thư?
3. Nêu 1 số bệnh ung thư
phổ biến ở Việt Nam?
4. Nêu một số biện pháp
phòng và chữa bệnh ung
thư?

Báo cáo sản
phẩm:
- Các nhóm báo
cáo, thuyết minh
hình ảnh mô
phỏng (5 phút)
- Đánh giá sản
phẩm (Phiếu tiêu
chí đánh giá)

Ở lớp (30 phút)

VẬN DỤNG – TÔI LÀ CHUYÊN GIA

“Từ một đoạn thân của cây hoa hồng có thể tạo ra một cây hoa hồng mới
là nhờ hoạt động sống nào của tế bào? Kể tên và nêu một vài biện pháp kỹ
thuật để nhân giống hoa hồng trên?”

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ TÍCH CỰC HỌC
TẬP

32