CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI
BÀI HỌC LỊCH SỬ 8
HÀ
NỘI

HẢI PHÒNG

VINH

ĐÀ NẴNG

NHA
TRANG

TP HCM

Giáo viên: …

NHIỆM VỤ: QUAN SÁT LƯỢC ĐỒ VÀ TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI SAU

Xác định và nêu nhận xét về vị trí các nước trong khu vực?

Lược đồ thuộc địa các nước phương Tây ở khu vực Đông Nam Á vào cuối thế kỉ XIX

Bài 3. TÌNH HÌNH ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU
THẾ KỈ XVI ĐẾN THẾ KỈ XIX

Mục tiêu bài học

Trình bày được những nét chính trong quá trình xâm nhập của
tư bản phương Tây vào các nước Đông Nam Á
Nêu được những nét nổi bật về tình hình chính trị, kinh tế, văn
hóa – xã hội của các nước Đông Nam Á dưới ách đô hộ của
thực dân phương Tây
Mô tả được những nét chính về cuộc đấu tranh của các nước
Đông Nam Á chống lại ách đô hộ của thực dân phương Tây

CHƯƠNG 2. ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU
THẾ KỈ XVI ĐẾN THẾ KỈ XIX

Tuần Tiết
Bài 3. TÌNH HÌNH ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỈ XVI
ĐẾN THẾ KỈ XIX
1. Quá trình xâm nhập của tư bản phương Tây vào các
nước Đông Nam Á
2. Tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội của các nước Đông
Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây
3. Cuộc đấu tranh chống ách đô hộ của thực dân phương Tây ở
Đông Nam Á từ cuối thế kỉ XVI đến thế kỉ XIX

Bài 3. TÌNH HÌNH ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU
THẾ KỈ XVI ĐẾN THẾ KỈ XIX
1. Quá trình xâm nhập của tư bản
phương Tây vào các nước Đông Nam Á

Quan sát tranh ảnh (hình 3.1, 3.2, 3.3), đọc tài liệu (Kênh chữ
SGK/20, 21) em hãy:
? Dựa vào thông tin trong bài, em hãy trình bày những nét
chính trong quá trình thực dân phương Tây xâm lược các nước
Đông Nam Á từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XIX? Tại sao Ma-lắc-ca lại
trở thành mục tiêu đầu tiên của chủ nghĩa thực dân phương
Tây?

1. Quá trình xâm nhập của tư bản phương Tây vào
các nước Đông Nam Á

- Năm 1511, Bồ Đào Nha đánh chiếm vương quốc Malắc-ca, làm chủ cửa ngõ đi từ Ấn Độ Dương vào vùng
biển Đông. Sự kiện này đã mở đầu quá trình xâm
chiếm, áp đặt sự thống trị, biến các nước Đông Nam Á
thành thuộc địa của thực dân phương Tây.

1. Quá trình xâm nhập của tư bản phương Tây vào
các nước Đông Nam Á

- Trong các thế kỉ XVI – XIX, bằng nhiều cách thức và thủ đoạn
khác nhau như ngoại giao, buôn bán, truyền giáo, khống chế chính
trị ép kí hiệp ước và dùng vũ lực thôn tính, thực dân phương Tây
đã từng bước xâm chiếm gần hết các quốc gia trong khu vực
- Nhờ canh tân đất nước và chính sách ngoại giao khôn khéo, nước
Xiêm (Thái Lan) vẫn giữ được độc lập mặc dù chịu nhiều lệ thuộc
về chính trị, kinh tế vào Anh và Pháp.

Bài 3. TÌNH HÌNH ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỈ XVI ĐẾN THẾ KỈ XIX

2. Tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội của các nước Đông Nam Á
dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây

THẢO LUẬN NHÓM
+ Nhóm 1: Nêu những nét chính về tình hình chính trị Đông Nam Á
dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây
+ Nhóm 2: Nêu những nét chính về tình hình kinh tế Đông Nam Á
dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây
+ Nhóm 3: Nêu những nét chính về tình hình xã hội, văn hóa Đông
Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây

2. Tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội của các nước Đông Nam
Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây

a. Tình hình chính trị
- Sau khi chiếm đóng, chính quyền thực dân chia một nước hoặc một
vùng thuộc địa thành các đơn vị hành chính với những chính sách cai
trị khác nhau. Điều này đã tạo nên sự chia rẽ dân tộc, tôn giáo và tạo
nên khoảng cách giữa các quốc gia trong khu vực.
- Ở các quốc gia, triều đình phong kiến đã đầu hàng, phụ thuộc vào
chính quyền thực dân. Về bộ máy hành chính, quan chức thực dân cai
trị trực tiếp ở trung ương và cử người bản xứ cai quản ở địa phương.

2. Tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội của các nước Đông Nam
Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây
b. Tình hình kinh tế
- Chính quyền thực dân thực hiện chính sách cướp đoạt ruộng đất, đặc biệt là
chế độ “cưỡng bức trồng trọt”, ép người dân sử dụng đất và sức lao động của
họ trồng cây công nghiệp, nộp sản phẩm thay cho thuế đất. Nhiều đồn điền
thực dân xuất hiện ở khắp các nước Đông Nam Á thời kì này.
- Các ngành công nghiệp chế biến, sản xuất hàng tiêu dùng được chính quyền
thực dân chủ trọng đầu tư. Hoạt động khai thác khoáng sản đáp ứng nhu cầu
của nền kinh tế chính quốc được đẩy mạnh. Cùng với đó là hệ thống đường
sắt, đường bộ, bến cảng được xây dựng nhằm phục vụ cho các chương trình
khai thác thuộc địa.

2. Tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội của các nước Đông
Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây
c. Tình hình xã hội, văn hoá
- Chủ nghĩa thực dân phương Tây xâm nhập vào Đông Nam Á đã phá vỡ
trật tự xã hội truyền thống. Một nền thống trị mới, mang đậm màu sắc kì thị
chủng tộc và “ngu dân” được áp đặt.
- Cùng với đó, xã hội có nhiều thay đổi. Các giai cấp cũ vẫn tồn tại nhưng bị
phân hoá. Một số tầng lớp mới xuất hiện: tư sản dân tộc, trí thức mới, tiểu tư
sản, công nhân, bắt đầu tham gia vào các hoạt động đấu tranh giành độc lập.
- Tình hình văn hoá cũng có nhiều thay đổi. Văn hóa phương Tây du nhập
vào Đông Nam Á. Nhiều công trình kiến trúc, nghệ thuật mang phong cách
châu Âu xuất hiện. Tôn giáo, luật pháp, giáo dục phương Tây được truyền
bá vào khu vực với mục đích chính là để phục vụ nền cai trị của thực dân

Bài 3. TÌNH HÌNH ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU
THẾ KỈ XVI ĐẾN THẾ KỈ XIX
3. Cuộc đấu tranh chống ách đô hộ của thực dân phương Tây ở Đông
Nam Á từ cuối thế kỉ XVI đến thế kỉ XIX

Quan sát tranh ảnh (hình 3.9), đọc tài liệu (Kênh chữ SGK/24,
25) em hãy:
? Cuộc đấu tranh chống lại ách đô hộ của thực dân phương
Tây ở Đông Nam Á đã diễn ra như thế nào?

3. Cuộc đấu tranh chống ách đô hộ của thực dân phương Tây ở
Đông Nam Á từ cuối thế kỉ XVI đến thế kỉ XIX

Quá trình đấu tranh chống thực dân phương Tây ở các nước Đông
Nam Á tuy khác nhau về thời điểm và hình thức đấu tranh nhưng đều
cùng mục đích chống lại ách cai trị bất công của chế độ thực dân.
- Vào thế kỉ XVII, nhân dân trên quần đảo Ban-đa (In-đô-nê-xi-a) đã
vùng lên chống lại chính sách độc quyền cây hương liệu của công ty
Đông Ấn Hà Lan.
- Đến đầu thế kỉ XIX, cuộc khởi nghĩa của Hoàng tử Đi-pô-nê-gô-rô
(Diponegoro) ở Gia-va (In-đô-nê-xi-a) đã làm rung chuyển chế độ cai
trị của thực dân Hà Lan.

3. Cuộc đấu tranh chống ách đô hộ của thực dân phương Tây ở
Đông Nam Á từ cuối thế kỉ XVI đến thế kỉ XIX

- Ở Việt Nam, sau khi thực dân Pháp đánh chiếm Nam Kỳ (1959 –
1967), làn sóng đấu tranh chống Pháp diễn ra quyết liệt, tiêu biểu là
các cuộc khởi nghĩa của Trương Định (1862 – 1864), Nguyễn Trung
Trực (1861 – 1868),...
- Cũng trong suốt thế kỉ XIX, thực dân Anh vấp phải cuộc kháng
chiến quyết liệt của nhân dân Mi-an-ma qua ba cuộc chiến tranh từ
năm 1824 đến năm 1885. Sau khi Mi-an-ma trở thành một tỉnh của
Ấn Độ thuộc Anh, nhân dân Mi-an-ma tiến hành chiến tranh du kích
trên toàn quốc. Phong trào chỉ tạm lắng xuống sau năm 1896.

LUYỆN TẬP

Hoàn thành những bài tập trắc nghiệm sau
(Vòng quay may mắn)

20
70

5

80

60

4

3

10

50

2

40

1

30

VÒNG QUAY
MAY MẮN

QUAY

Câu 1. Vì sao Đông Nam Á trở thành mục tiêu xâm
lược của các nước tư bản phương Tây?

A. Đông Nam Á có vị trí địa lí quan
trọng
C. Cả hai đáp án trên đều đúng

B. Giàu tài nguyên khoáng sản

D. Đông Nam Á là nơi đông dân

QUAY VỀ

Câu 2. Thực dân Pháp hoàn thành việc xâm chiếm các
nước Đông Dương vào thời gian nào?
A. Cuối thế kỉ XIX

B. Thế kỉ XVI

C. Giữa thế kỉ XIX

D. Đầu thế kỉ XIX
QUAY VỀ

Câu 3. Giữa thế kỉ XIX, sau khi hoàn thành xâm
chiếm một phần Mã Lai và Miến Điện, thực dân
Anh bắt đầu xâm nhập vào?
A. Xiêm

B.

C.

D. Miến Điện

Phi-lip-pin

QUAY VỀ

Mi-an-ma

Câu 4. Đến cuối thế kỉ XIX, nước nào là quốc gia
duy nhất ở Đông Nam Á giữ được độc lập? 
A. Mi-an-ma

B. Phi-lip-pin

C. Xiêm

D. Việt Nam

QUAY VỀ

Câu 5. Các nước thực dân phương Tây đã thực hiện
chính sách gì ở một số nước Đông Nam Á?

A. Chính sách “chia để trị”

B. Chính sách “chia để trị”

C. Cả hai đáp án trên đều đúng

D. Du nhập Thiên Chúa giáo vào
các nước Đông Nam Á

QUAY VỀ

VẬN DỤNG

Sưu tầm tư liệu về quá trình xâm nhập của các nước
thực dân phương Tây vào Đông Nam Á.
Giới thiệu những tư liệu đó với thầy cô và bạn học

HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC

1. Học bài
2. Làm bài tập phần vận dụng
3. Chuẩn bị bài mới: Bài 4 - Xung đột Nam Bắc triều và Trịnh Nguyễn

CẢM ƠN CÁC EM!
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT!