- Nói một câu theo mẫu: Ai làm gì? Và xác định vị ngữ trong
câu đó.

Luyện từ và câu
Chủ ngữ trong câu kể Ai làm gì?
I. Nhận xét: Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
Một đàn ngỗng vươn dài cổ, chúi mỏ về phía trước, định đớp bọn trẻ.Hùng đút
vội khẩu súng gỗ vào túi quần, chạy biến. Thắng mếu máo nấp vào sau lưng Tiến.
Tiến không có súng, cũng chẳng có kiếm. Em liền nhặt một cành xoan, xua đàn
ngỗng ra xa. Đàn ngỗng kêu quàng quạc,vươn cổ chạy miết.
Theo Tiếng Việt 2, 1988
1. Tìm các câu kể Ai làm gì? trong đoạn văn trên.
2. Xác định chủ ngữ trong mỗi câu vừa tìm được.
3. Nêu ý nghĩa của chủ ngữ.
4.Cho biết chủ ngữ của các câu trên do loại từ ngữ nào tạo thành.
Chọn ý đúng:
a. Do danh từ và các từ kèm theo nó (cụm danh từ) tạo thành;
b. Do động từ và các từ kèm theo nó (cụm động từ) tạo thành;
c. Do tính từ và các từ kèm theo nó (cụm tính từ) tạo thành.

I. Nhận xét: Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
1 Một đàn ngỗng vươn dài cổ, chúi mỏ về phía trước, định đớp bọn trẻ.
2 súng gỗ vào túi quần, chạy biến.
Hùng đút vội khẩu
Thắng mếu máo nấp
vào sau 3lưng Tiến. Tiến không có súng, cũng chẳng có kiếm.
Em liền nhặt
4
một cành xoan, xua đàn ngỗng ra xa.
Đàn ngỗng kêu quàng quạc,vươn cổ
5
6
chạy miết.

Theo Tiếng Việt 2, 1988

1.Tìm các câu kể Ai làm gì? có trong đoạn văn trên.
a. Đoạn văn trên có mấy
6 câu.câu?

Là những câu nào?

b.
b. Câu
Câu kể
kể Ai
Ai làm
làm gì?
gì? là
là những
những câu
câu:nào?
1, 2, 3, 5, 6

2. Xác định chủ ngữ trong mỗi câu vừa tìm được.
1. Một đàn ngỗng vươn dài cổ, chúi mỏ về phía trước, định đớp bọn
trẻ.
2. Hùng đút vội khẩu súng gỗ vào túi quần, chạy biến.
3. Thắng mếu máo nấp vào sau lưng Tiến.
5. Em liền nhặt một cành xoan, xua đàn ngỗng ra xa.
6. Đàn ngỗng kêu quàng quạc, vươn cổ chạy miết.

3. Ý nghĩa của chủ ngữ và cho biết chúng do loại từ ngữ nào tạo thành

Chủ ngữ

Ý nghĩa của chủ ngữ

Loại từ ngữ tạo thành chủ ngữ

1. Một đàn ngỗng

Chỉ con vật

Cụm danh từ

2. Hùng

Chỉ người

Danh từ

3. Thắng

Chỉ người

Danh từ

5. Em

Chỉ người
Chỉ con vật

Danh từ

6. Đàn ngỗng

Cụm danh từ

Chủ ngữ trong các câu kể Ai làm gì? chỉ người, con vật. Chủ ngữ
thường do danh từ hoặc cụm danh từ tạo thành.

Hoàn thành các yêu cầu sau :
Tìm chủ ngữ trong các câu kể Ai làm gì?

Nêu ý nghĩa của chủ ngữ

Ngọn
Ngọnmồng
mồngtơi
tơi nhảy múa trong mưa.

Chỉ cây cối được nhân hóa

Cánhtay
taycần
cầncẩu
cẩu nhấc các kiện hàng.
Cánh

Chỉ đồ vật được nhân hóa

Ngoài chỉ người, con vật chủ ngữ trong câu kể Ai làm gì còn chỉ những gì ?
chỉ đồ vật, cây cối được nhân hóa có hoạt động được nói đến ở vị
ngữ.

II. Ghi nhớ
1.Trong câu
kể kể
Ai làm
gì? chủ
ngữchủ
chỉ ngữ
gì? chỉ sự vật (người, con
1.Trong
câu
Ai làm
gì?,
vật hay đồ vật, cây cối được nhân hóa) có hoạt động được
nói đến ở vị ngữ.
2.
thường
do từdo
loại
nào tạo
2. Chủ
Chủngữ
ngữ
thường
danh
từ thành?
(hoặc cụm danh từ) tạo

thành.

III . Luyện tập
* Bài 1 : Đọc lại đoạn văn sau:
Cả thung lũng như một bức tranh thủy mặc. Những sinh hoạt của
ngày mới bắt đầu. Trong rừng, chim chóc hót véo von. Thanh niên lên
rẫy. Phụ nữ giặt giũ bên những giếng nước. Em nhỏ đùa vui trước nhà
sàn. Các cụ già chụm đầu bên những ché rượu cần.
(Theo Đình Trung)
a. Tìm các câu kể Ai làm gì? trong đoạn văn trên.
b. Xác định chủ ngữ của từng câu vừa tìm được.

Bài 1: Các câu kể Ai làm gì? Có trong đoạn văn là:

3. Trong rừng, chim chóc hót véo von.
4. Thanh niên lên rẫy.
5. Phụ
Phụ nữ
nữ giặt giũ bên những giếng nước.
6. Em nhỏ đùa vui trước nhà sàn.
7. Các cụ già chụm đầu bên những ché rượu cần.

Bài 2: Đặt câu với các từ ngữ sau làm chủ ngữ:
a. Các chú công nhân đang làm đường.
b. Mẹ em đang gặt lúa.
c. Chim sơn ca hót líu lo trên cành.

* Bài 3: Đặt câu nói về hoạt động của từng nhóm người hoặc vật được
miêu tả trong bức tranh bên:

1. Bà con nông dân đang làm gì?
2. Các bạn nhỏ đang làm gì?
3. Các chú công nhân đang làm
gì?
4. Bầy chim đang làm gì?
5. Ông mặt trời đang làm gì?.

* Bài 3: Đặt câu nói về hoạt động của từng nhóm người
hoặc vật được miêu tả trong bức tranh bên:

Bài làm

Sáng sớm, bà con nông dân ra đồng gặt lúa.
Các bạn nhỏ vui vẻ đến trường. Các chú công
nhân đang lái máy cày vỡ đất cho những thửa
ruộng vừa gặt xong. Một bầy chim bay vút lên
trời xanh. Ông mặt trời đang từ từ nhô lên rực
rỡ.

* Nói câu theo mẫu Ai làm gì ứng với mỗi tranh sau.

Ví dụ:
- Ông em đang đọc báo.

- Các bạn đang trồng và chăm sóc - Chú họa sĩ và các cô diễn viên
cây.
múa đang thể hiện những môn
-nghệ thuật mà mình yêu thích.

- Mẹ đang cho bò ăn cỏ.
- Các bạn nhỏ đang thu gom phế
liệu để làm kế hoạch nhỏ.

- Mẹ gà ấp ủ. Một ổ trứng tròn. Mai
sau ra đủ. Những chú gà con.