KHỞI ĐỘNG
KHỞI ĐỘNG
Dựa vào các dữ liệu sau và cho biết ông là ai?
DỮ LIỆU 1
Sinh ra ở thế kỷ XIX. Nổi tiếng văn hay chữ tốt nhưng lận đận trong sự nghiệp.
DỮ LIỆU 2
Là người nổi tiếng với câu :
“ Nhất sinh đê thủ bái mai hoa”
(Một đời (ta chỉ) cúi đầu sùng bái hoa mai)
DỮ LIỆU 3
Là người cầm đầu cuộc khởi nghĩa Mỹ Lương (1854)
DỮ LIỆU 4
Được người đời tôn thờ là “Thánh Quát”.
(1) Sinh ra ở thế kỷ XIX. Nổi tiếng văn hay chữ tốt nhưng lận đận trong sự nghiệp.
(2) Là người nổi tiếng với câu “ Nhất sinh đê thủ bái mai hoa”
(4)Được người đời tôn thờ là Thánh Quát
(3) Là người cầm đầu cuộc khởi nghĩa Mỹ Lương (1854)
(5)Tác giả của “Bài ca ngắn đi trên bãi cát”
CAO BÁ QUÁT (1809 – 1855)
Chữ người tử tù
(Trích: vang bóng một thời)
Nguyễn Tuân
Nhóm 1: Tìm hiểu về tác giả Nguyễn Tuân.
CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả:
- Nguyễn Tuân (1910-1987), sinh tại Hà Nội, trong gia đình nhà Nho khi Hán học đã tàn.
- Nguyễn Tuân là một nhà văn có cá tính độc đáo. Ông tôn thờ chủ nghĩa duy mĩ, yêu thích chủ nghĩa xê dịch.
- Sáng tác ở hai giai đoạn trước và sau CM t8. 1945:
+ Trước CM là cái TÔI bất mãn với xã hội thực dân, đi tìm giá trị cái Đẹp trong quá khứ.
CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả:
+ Sau CM là cái TÔI trữ tình công dân hòa mình với cộng đồng, đi tìm giá trị cái Đẹp ngay trong cuộc sống và những con người trong lao động đời thường.
- Đặc biệt thành công ở hai thể loại: truyện ngắn và tuỳ bút -> “Ông vua tùy bút đất Bắc”.
- Phong cách nghệ thuật: Tài hoa, uyên bác, phóng túng.
- Là cây bút có trình độ ngôn ngữ nghệ thuật bậc thầy.

Vợ chồng nhà văn Nguyễn Tuân


































NTT-NT, TM
2. Tập truyện “Vang bóng một thời”
- Gồm 11 truyện ngắn , in 1940.
- Nhân vật chính: Những trí thức Hán học tài hoa lỗi lạc. Họ là lớp nho sĩ cuối mùa, tuy buông xuôi bất lực nhưng quyết giữ “Thiên lương” và “sự trong sạch của tâm hồn”.
- Nội dung : kể về những phong tục đẹp, cách ăn chơi thanh lịch tao nhã có văn hoá: Thả thơ, đánh thơ, chơi chữ, thưởng trà.Qua đó, ca ngợi nét đẹp văn hoá truyền thống dân tộc.
- Chủ đề : Thông qua những vẻ đẹp còn vang bóng, nhà văn kín đáo bày tỏ thái độ bất hòa sâu sắc trước thực tại cũng như lòng yêu nước và tinh thần dân tộc
Nhóm 2: Tóm tắt văn bản “Chữ người tử tù”
CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ
Tóm tắt theo hệ thống chi tiết:

Cuộc trò chuyện giữa thầy thơ lại và quản ngục về tử tù Huấn Cao.
b. Quản ngục suy nghĩ về công việc của mình và cách biệt đãi tử tù Huấn Cao.
c. Cuộc nhận tù vào buổi sáng hôm sau.
d. Cách cư xử đặc biệt của quản ngục với tử tù Huấn Cao trong nửa tháng ở đề lao.
e. Thầy thơ lại kể tâm sự của quản ngục cho tử tù Huấn Cao và Huấn Cao đồng ý cho chữ.
g. Cảnh cho chữ.
* Bố cục:
Tiết 1: Tình huống truyện.
Tiết 2: Hình tượng Huấn Cao.
Tiết 3: Hình tượng quản ngục và cảnh cho chữ.
Nhóm 4: Em hiểu thế nào về thú chơi chữ? Thú chơi chữ ngày nay có còn tồn tại không?
Một số hình ảnh về nghệ thuật thư pháp
CHÂN
THẢO
TRIỆN
LỆ
Bức hoành phi
BỘ
TỨ
BÌNH
Chữ Cần
Chữ Đạo
Chữ Tâm
Chữ Lộc
CHỮ CÁCH ĐIỆU
Nhóm 3: Em hiểu thế nào về “tình huống truyện”? Tình huống truyện trong tác phẩm “Chữ người tử tù” là gì?
Trại giam
Huấn Cao
Quản ngục
Nghệ sĩ
thư pháp
Tử tù
Coi tù
Người yêu
thư pháp
Về bình diện
nghệ thuật (tri kỉ)
Về bình diện xã hội
(Đối nghịch)
Thực hành.
Câu 1: Chọn đáp án SAI:
A. Nguyễn Tuân là nhà văn có cá tính độc đáo nhất trong nền văn học Việt Nam hiện đại.
B. Nguyễn Tuân là nhà văn có phong cách nghệ thuật tài hoa, uyên bác, phóng túng.
C. Nguyễn Tuân là nhà văn sáng tác ở cả hai giai đoạn trước và sau Cách mạng.
D. Nguyễn Tuân là nhà văn có bút pháp trào phúng, châm biếm, đả kích.
Đáp án: D.
Câu 2: Chọn các đáp án ĐÚNG:
A. Nguyễn Tuân là nhà văn sáng tạo lối viết truyện ngắn “truyện không có cốt truyện”.
B. Nguyễn Tuân là nhà văn thành công ở thể loại truyện ngắn và tùy bút và có trình độ ngôn ngữ nghệ thuật điêu luyện bậc thầy.
C. Nguyễn Tuân là nhà văn chuyên viết về đề tài người nông dân và người trí thức nghèo.
D. Nguyễn Tuân là nhà văn tôn thờ chủ nghĩa duy mỹ, yêu thích chủ nghĩa xê dịch.
Đáp án: B, D
Câu 3: Đáp án nào KHÔNG ĐÚNG: Tác giả xây dựng tình huống truyện trong tác phẩm nhắm mục đích:
A. nhấn mạnh cuộc gặp gỡ đầy bất ngờ, éo le, kịch tính giữa Huấn Cao, quản ngục, thầy thơ lại.
B. Góp phần làm nổi bật phẩm chất của các nhân vật trong truyện.
C. Khơi gợi trí tò mò cho người đọc, tạo nên sức hấp dẫn cho tác phẩm.
D. Tạo tiếng cười trào phúng cho người đọc và phê phán xã hội.
Đáp án: D
Vận dụng, mở rộng
Bài tập 1:
“Trong hoàn cảnh đề lao, người ta sống bằng tàn nhẫn, bằng lừa lọc; tính cách dịu dàng và lòng biết giá người, biết trọng người ngay của viên quan coi ngục này là một thanh âm trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ.
Ông Trời nhiều khi hay chơi ác đem đầy ải những cái thuần khiết vào giữa một đống cặn bã. Và những người có tâm điền tốt và thẳng thắn, lại phải ăn đời ở kiếp với lũ quay quắt.”
Đọc văn bản trên và trả lời câu hỏi:
1/ Văn bản trên viết về nhân vật nào? Nhà văn tỏ thái độ như thế nào khi viết về nhân vật đó?
2/ Câu văn …viên quan coi ngục này… đều hỗn loạn xô bồ” được sử dụng biện pháp tu từ gì? Nêu hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ đó.
Gợi ý trả lời:
1/ Văn bản trên viết về nhân vật viên quản ngục. Nhà văn tỏ thái độ trân trọng, ca ngợi vẻ đẹp nhân cách biết quý trọng cái đẹp và người tạo ra cái đẹp của nhân vật viên quản ngục - nghệ sĩ.
2/ Câu văn …viên quan coi ngục này là một thanh âm trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ được sử dụng biện pháp tu từ so sánh.
Gợi ý trả lời:
Hiệu quả:
- Là hình ảnh súc tích tạo ra sự đối lập sắc nét giữa trong với đục, thuần khiết với ô trọc, cao quý với thấp hèn; giữa cá thể nhỏ bé, mong manh với thế giới hỗn tạp, xô bồ.
- Là hình ảnh so sánh hoa mĩ, đắt giá, gây ấn tượng mạnh, thể hiện một sự khái quát nghệ thuật sắc sảo, tinh tế giúp tác giả làm nổi bật và đề cao vẻ đẹp của tâm hồn nhân vật. Là chi tiết nghệ thuật mang đậm dấu ấn phong cách tài hoa của Nguyễn Tuân.
2. Bài tập 2: HS làm ở nhà, nộp sản phẩm vào tiết sau:
Viết đoạn văn ngắn (5 đến 7 dòng) bày tỏ suy nghĩ về cách sống“ biết trọng người ngay”trong cuộc sống hôm nay.
Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà:(1p)
- Học thuộc bài thơ, ghi nhớ nội dung bài học bằng sơ đồ tư duy hoặc grap.
- Chuẩn bị tiết 2: Nhân vật Huấn Cao, nhân vật viên quản ngục.