Chữ người
tử tù
 Nguyễn Tuân
Tổ 3

Nguyễn Tuân
•
•
•
•
•
•

Một chuyến đi (1938), tùy bút - du kí
Ngọn đèn dầu lạc (1939), phóng sự
Vang bóng một thời (1940), tập truyện ngắn.
Thiếu quê hương (1940), tập tùy bút.
Chiếc lư đồng mắt cua (1941), tập tùy bút.
Tóc chị Hoài (1943), tập tùy bút.

Vang bóng một thời gồm 12 tùy bút hoặc truyện ngắn

Nguyễn Tuân
19101987

•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•

Quê ở thôn Thượng
Đình, xã Nhân Mục.

Bữa rượu máu (hay Chém treo ngành)
Những chiếc ấm đất
Thả thơ
Đánh thơ
Hương cuội
Ngôi mả cũ
Chữ người tử tù
Ném bút chì
Chén trà trong sương sớm
Một cảnh thu muộn
Báo oán
Trên đỉnh non Tản

•

Là người nghệ sĩ suốt
đời đi tìm cái đẹp

•

Là một cây bút tài hoa
và uyên bác

Vang bóng một thời gồm 12
tùy bút hoặc truyện ngắn
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•

Bữa rượu máu (hay Chém treo ngành)
Những chiếc ấm đất
Thả thơ
Đánh thơ
Hương cuội
Ngôi mả cũ
Chữ người tử tù
Ném bút chì
Chén trà trong sương sớm
Một cảnh thu muộn
Báo oán
Trên đỉnh non Tản

Chữ người tử tù – tổ 3

Khái quát nội
dung cần tìm hiểu
Một hôm, viên quản ngục tỉnh Sơn Hưng Tuyên (Sơn Tây, Hưng Hóa, Tuyên Quang) nhận 6 tử tù can tội chống triều đình, trong đó có Huấn Cao, một người có tài viết chữ đẹp và có khí phách ngang tang mà từ lâu, quản ngục rất hâm mộ. Viên quản ngục đối xử với Huấn C ao rất tử tế và có ý định xin chữ Huấn Cao để treo trong nhà. Trong khi đó, Huấn Cao vẫn tỏ thái độ khinh miệt viên quản ngục.

01
03

Tình huống
truyện
Hình tượng nhân
vật quản ngục

02
04

Hình tượng nhân
vật Huấn Cao
Cảnh cho chữ

Một hôm, viên quản ngục tỉnh Sơn
Hưng Tuyên (Sơn Tây, Hưng Hóa,
Tuyên Quang) nhận 6 tử tù can tội
chống triều đình, trong đó có Huấn
Cao, một người có tài viết chữ đẹp và
có khí phách ngang tang mà từ lâu,
quản ngục rất hâm mộ. Viên quản
ngục đối xử với Huấn Cao rất tử tế và
có ý định xin chữ Huấn Cao để treo
trong nhà. Trong khi đó, Huấn Cao vẫn
tỏ thái độ khinh miệt viên quản ngục.

Một buổi chiều, nhận được công văn, yêu cầu sáng hôm
sau giải Huấn Cao về kinh thụ án, viên quản ngục đành
nhờ thơ lại đến nói với Huấn Cao ý định của mình.
Đêm hôm ấy tại buồng giam dơ bẩn, dưới ánh đuốc bập
bùng, người tử tù đường hoàng dậm tô từng nét chữ
trên tấm lụa trăng tinh trước thái độ khúm núm, xúc
động của quan ngục và thơ lại.

Chữ người tử tù – tổ 3

01
Tình huống
truyện

Tình huống
truyện
Một tình thế, hoàn cảnh có tính
chất bất thường, độc đáo, bao trùm
và chi phối các sự kiện, nhân vật
trong tác phẩm. Tình huống Chữ
người tử tù là cuộc gặp gỡ giữa
Huấn Cao và Quản ngục trong
một hoàn cảnh trớ trêu.

Xét ở phương diện
chính trị, xã hội (địa vị
xã hội):

●Quản ngục: viên quan trông coi việc
cai quản các tù nhân đại diện cho
quyền uy, pháp luật của chế độ đương
thời, bảo vệ duy trì trật tự xã hội.
●Huấn Cao: kẻ tử tù, tù nhân sắp bị
hành quyết vì vi phạm pháp luật, chống
phá chế độ.
●Hai chiến tuyến đối lập, đối nghịch
nhau. Ở phương diện này có thể nói họ
là kẻ thù của nhau.

Xét ở phương
diện nghệ
thuật:
Quản ngục
thích chữ đẹp, có sở nguyện là
một ngày kia có được chữ Huấn
Cao, yêu thích cái đẹp, trân trọng
và tìm cách lưu giữ cái đẹp.



Huấn Cao
là người viết chữ đẹp, sáng tạo
và
lưu truyền cái đẹp.

Họ đều là những người có tâm hồn đẹp, nhân cách đẹp; đều
biết yêu quý, trân trọng cái đẹp. Ở phương diện này có thể nói họ
là tri kỉ của nhau.

Tổng kết các phương diện

Huấn Cao

Viên quản ngục

Phương diện xã hội: đối địch
Phương diện nghệ thuật: tri âm, tri kỷ

• Thể hiện tư tưởng của nhà văn: Đề cao cái
đẹp, đặc biệt là cái đẹp trong nhân cách của
con người. Sự kết thúc của tình huống cũng
đồng thời ca ngợi sự chiến thắng của cái Đẹp
với cái xấu, cái ác.
• Tình huống kịch tính, bộc lộ đậm nét tính cách
các nhân vật.

Tổng kết các phương diện

02
Hình tượng
nhân vật
Huấn Cao

Huấn Cao

• Huấn Cao là con người đại diện cho
cái đẹp, từ tài viết chữ của một nho sĩ
đến cốt cách ngạo nghễ phi thường
của một bậc trượng phu, tấm lòng
trong sáng của một người biết quý
trọng cái tài, cái đẹp.
• Nhà văn Nguyễn Tuân lấy nguyên
mẫu hình tượng Cao Bá Quát làm
nguồn cảm hứng sáng tạo nhân vật
Huấn Cao

Cao Bá Quát
(1808 – 1855)

• Sinh tại làng Phú
Thị, huyện Gia
Lâm, tỉnh Bắc Ninh
• Quốc sư triều
Nguyễn
• Phục vụ cho cuộc
khởi nghĩa Mỹ
Lương
Nêu điểm những điểm đặc trưng của nhân vật Huấn Cao có nét tương đồng v ới Cao Bá Quát?

Huấn Cao – Cao Bá Quát

Nêu điểm những điểm đặc trưng
của nhân vật Huấn Cao có nét
tương đồng với

Cao Bá Quát?

+ Cao Bá Quát nổi tiếng vì văn hay chữ tốt. Trong lịch sử Việt Nam đã có mấy ai nổi tiếng như ông? Vì vậy, khi mới nhắc đến chữ đẹp sẽ khiến người đọc liên tưởng đến Cao Bá Quát .
+ Chống lại triều đình phong kiến thì có rất nhiều vị anh hùng đã từng làm. Chi tiết này chỉ như thêm thắt vào để cho thấy rõ hơn nguyên mẫu của nhân vật Huấn Cao .
+ Phân tích sâu hơn thì chữ "Huấn" có nghĩa là "huấn đạo" (giáo thụ) - một chức quan phụ trách việc học của một huyện. Cao Bá Quát đã
từng giữ chức giáo thụ ở Hà Tây. Từ
"Cao" lại chính là họ của Cao Bá Quát.

Tổ 4

Tổ 1

Tổ 3

Tổ 2

+ Cao Bá
+ Hơn
Quátnữa,
nổi Cao
tiếngBá
vì Quát
văn hay
cònchữ tốt.
Trong lịch
từng
sử phải
Việt vào
Namnhà
đã có
lao,mấy
chịuai nổi tiếng
như ông?
cựcVìhình
vậy,tra
khitấn.
mớiĐiều
nhắcnày
đếncóchữ
nétđẹp sẽ
khiến người
tươngđọc
đồng
liênvới
tưởng
chi tiết
đếnHuấn
Cao Bá
CaoQuát.
+ Chống
bị lại
bắttriều
vào đình
ngục.phong kiến thì có rất
nhiều vị+anh
Và hơn
hùng
hết,
đã Cao
từngBá
làm.
Quát
Chilàtiết
connày chỉ
như thêm
người
thắt
hội
vào
tụ để
cả cho
tài hoa
thấyngười
rõ hơn
nghệ
nguyên
mẫu của
sĩ nhân
lẫn cáivật
cứng
Huấn
cỏi,Cao.
dũng cảm của
+ Phânvịtích
tướng
sâu trên
hơn chiến
thì chữtrận.
"Huấn"
Một có
connghĩa là
"huấn đạo"
người(giáo
ưu tú,
thụ)
vĩ đại
- một
như
chức
thếquan
rất phụ
trách việc
đáng
học
đểcủa
Nguyễn
một huyện.
Tuân lấy
Cao
làm
Bá Quát đã
nguyên
từng giữ
mẫu
chức
cho giáo
nhânthụ
vậtởcủa
Hà Tây. Từ
mình.
"Cao" lại chính là họ của Cao Bá Quát.

+ Hơn nữa, Cao Bá Quát còn
từng phải vào nhà lao, chịu
cực hình tra tấn. Điều này có nét
tương đồng với chi tiết Huấn Cao
bị bắt vào ngục.
+ Và hơn hết, Cao Bá Quát là con
người hội tụ cả tài hoa người nghệ
sĩ lẫn cái cứng cỏi, dũng cảm của
vị tướng trên chiến trận. Một con
người ưu tú, vĩ đại như thế rất
đáng để Nguyễn Tuân lấy làm
nguyên mẫu cho nhân vật của
mình.

Huấn Cao là người:
tài hoa, nghệ sĩ - tài viết chữ đẹp
“Chữ ông đẹp lắm, vuông lắm… Có được chữ ông Huấn mà
treo là có một vật báu trên đời.”

có khí phách hiên ngang, bất khuất
“Ngươi hỏi ta muốn gì? Ta chỉ muốn có một điều. Là nhà người
đừng đặt chân vào đây.”

có thiên lương trong sáng, nhân cách cao đẹp
"Nào đâu có biết một người như thầy Quản đây mà lại có những
sở thích cao quý như vậy. Thiếu chút nữa, ta đã phụ mất một
tấm lòng trong thiên hạ.”

Cái đẹp và cái thực
không bao giờ tách rời nhau,
một nhân cách cao đẹp cũng
là sự thống nhất giữa cái
tâm và cái tài.
~ Nguyễn Tuân ~

03

Hình tượng nhân vật

quản ngục

• Nhân vật viên quản ngục là người đại diện cho hệ
thống pháp luật phong kiến xưa, nắm giữ gông
xiềng.
• Nhân vật viên quản ngục sống trong một hoàn
cảnh đen tối, bẩn thỉu trái lại nhân vật viên quản
ngục lại là người có tính cách dịu dàng, biết trọng
người ngay và hiểu được giá trị của con người.

Con người
của viên

quản ngục

Khi nhận công văn
“Tôi nghe ngờ ngợ. Huấn Cao? Hay là cái người
mà vùng tỉnh Sơn ta vẫn hay khen cái tài viết
chữ rất nhanh và rất đẹp đó không?”
“Tôi thấy những người có tài thế mà lại đi làm
giặc thì đáng buồn lắm. Dạ bẩm, giả thử tôi là
đao phủ, phải chém những người như vậy, tôi
nghĩ mà thấy tiêng tiếc.”

Đối xử đặc biệt
với Huấn Cao

Nhắc đến
Huấn Cao
với một sự
kính trọng.

“Thầy bảo ngục tốt nó quét dọn lại cái buồng
giam trong cùng. Có việc dùng đến.”

Khi nhận tù
“Trái đến phong tục nhận tù như mọi
ngày, hôm nay viên quản ngục nhìn sáu
tên tù mới ánh mắt hiền lành. Lòng kiêng
nể, tuy cố giữ kín đáo mà cũng rõ quá
rồi. Khi kiểm điểm phạm nhân, ngục
quan lại còn có biệt nhỡn đối riêng với
Huấn Cao.”

Có hành động “ biệt nhỡn liên tài” với Huấn Cao, đáp ứng mọi yêu cầu của Huấn Cao, mặc dù bị Huấn Cao sỉ nhục “ Ngươi hỏi ta muốn gì? Ta chỉ muốn có một điều. Là nhà ngươi đừng đặt chân vào đây” nhưng ông vẫn lễ phép, thể hiện sự kính trọng đối với Huấn Cao và đáp lại bằng “xin lĩnh ý”

Viên quản ngục lại nhìn Huấn Cao
với một cặp mắt hiền từ nói rõ lòng
kính trọng và kiêng nể ông.

Sau khi nhận tù
Có hành động “ biệt nhỡn liên tài” với Huấn
Cao, đáp ứng mọi yêu cầu của Huấn Cao,
mặc dù bị Huấn Cao sỉ nhục “ Ngươi hỏi ta
muốn gì? Ta chỉ muốn có một điều. Là nhà
ngươi đừng đặt chân vào đây” nhưng ông
vẫn lễ phép, thể hiện sự kính trọng đối với
Huấn Cao và đáp lại bằng “xin lĩnh ý”

Có hành động “ biệt nhỡn liên tài” với Huấn Cao, đáp ứng mọi yêu cầu của Huấn Cao, mặc dù bị Huấn Cao sỉ nhục “ Ngươi hỏi ta muốn gì? Ta chỉ muốn có một điều. Là nhà ngươi đừng đặt chân vào đây” nhưng ông vẫn lễ phép, thể hiện sự kính trọng đối với Huấn Cao và đáp lại bằng “xin lĩnh ý”

Cảnh
cho chữ

04

Hoàn cảnh, địa điểm, thời
gian
“Một buồng tối, chật hẹp ẩm ướt, tường đầy mạng nhện, tổ rệp, đất bừa bãi
phân chuột, phân gián”

Không gian đặc biệt
U tối, ngột ngạt
“Giữa đêm khuya khoắt, khi bóng tối bao phủ và khi mọi người đã chìm vào
giấc ngủ.”

Thời gian cũng thật đặc biệt
Tránh được những điều tiếng không đáng
có

Lời khuyên sau khi cho chữ
“Ở đây lẫn lộn ta khuyên thầy Quản nên thay chốn ở đi. Chỗ này không phải là nơi
để treo một bức lụa với những nét chữ vuông vắn, tươi tắn nó nói lên cái hoài bão
tung hoành của một đời con người”

khẳng định cái đẹp, cái
thiên lương của con người
“Tôi bảo thật đấy, thầy Quản nên tìm về nhà quê mà ở, thầy hãy thoát khỏi cái
nghề này đi đã, rồi hãy nghĩ đến chuyện chơi chữ. Ở đây khó giữ thiên lương cho
lành vững được và rồi cũng nhen nhuốm mất cả cái đời lương thiện đi”

khẳng định cái đẹp, cái thiên lương
không bao giờ có thể chung sống với cái
xấu, cái ác

Nghệ thuật
• Bằng nhịp điệu chậm rãi, câu văn giàu hình ảnh gợi liên tưởng
đến một đoạn phim quay chậm. Trình tự miêu tả cũng thể hiện
tư tưởng một cách rõ nét: từ bóng tối đến ánh sáng, từ hôi
hám nhơ bẩn đến cái đẹp.
• Ngôn ngữ, hình ảnh cổ kính cũng tạo không khí cho tác phẩm.
Ngôn ngữ sử dụng nhiều từ hán việt để miêu tả đối tượng là
thú chơi chữ.
• Tác giả đã “phục chế” cái cổ xưa bằng kĩ thuật hiện đại như
bút pháp tả thực, phân tích tâm lí nhân vật (văn học cổ nói
chung không tả thực và phân tích tâm lí nhân vật).

Mini
game
Chữ người tử tù - Tổ 3

Nguyên mẫu nhân vật Huấn Cao?
A.
Bùi
Xuân
Huấn

B.
Nguyễn
Tuân

C.
Cao
Bá
Quát

D.
Huấn
Cao

C.
Cao
Bá
Quát

Giá trị nội dung của tác phẩm
Chữ người tử tù là:
A. Khắc họa thành công hình
tượng Huấn Cao – một con
người tài hoa, có cái tâm trong
sáng và khí phách hiên ngang
bất khuất.

B. Thể hiện quan niệm
về cái đẹp, khẳng định
sự bất tử của cái đẹp.

B. Bộc lộ tấm lòng yêu
nước thầm kín của nhà
văn Nguyễn Tuân.

D. Tất cả các
đáp án trên

A. Dòng chữ cuối cùng

B. Nét chữ từ biệt

Ban đầu, tác phẩm Chữ
người tử tù có tên là:
C. Giòng chữ cuối cùng

D. Lời trăn trối

Nguyễn Tuân sinh – mất năm
bao nhiêu?

A.
191
0
197

B.
191
0
198

C.
191
1
198

D.
191
1
197

Thanks!
Background by
Powerpoint
by
KietHoang
CREDITS: This
presentation
template was created by
Slidesgo,
including
icons
by
Flaticon,
infographics and
Present by ThanhNguyen,
NganTran
images by Freepik
Information by LongDang, LinhHoang, KhangThach,
VyNgo, HanTran
Poster by ThuHoang
Drama by AnTran, SvBao