CHỮ NGƯỜI
TỬ TÙ
Nguyễn Tuân

I.
TÌM HIỂU
CHUNG

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. TÁC GIẢ

Là một nghệ sĩ tài hoa,
uyên bác

Sinh ra trong một gia
đình nhà nho khi Hán
học đã tàn

Một người suốt đời
đi tìm cái đẹp

Ngông
Nguyễn Tuân (1910 – 1987)

I. TÌM HIỂU CHUNG
2. TÁC PHẨM
Thể loại:
Truyện ngắn

Nhân vật chính:
Huấn Cao

Xuất xứ:
Vang bóng một thời

Ngôi kể:
Ngôi thứ ba

Cảm hứng:

Điểm nhìn:
Toàn tri

Nghệ thuật thư pháp

II.
ĐỌC HIỂU
CHI TIẾT

II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
1. CỐT TRUYỆN

1. Cốt truyện
gặp gỡ kì lạ

Huấn Cao

Viên quản ngục

xin chữ

biệt đãi

khinh bạc

cảm động

cảnh cho chữ

II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

2. KHÔNG GIAN – THỜI GIAN

II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
2. Không gian – Thời gian

Không gian
Nhà tù - nơi ngự trị của
bóng tối và cái ác

Thời gian
Những ngày cuối cùng
của một con người.

II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
3. TÌNH HUỐNG TRUYỆN

II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
3. Tình huống truyện

Cuộc tương ngộ giữa Huấn Cao với viên quản ngục

Huấn Cao
Kẻ phản nghịch
chống lại triều đình,
một tử tù

Viên quản ngục
Đại diện cho bộ máy
cai trị XHPK, cai quản,
trấn áp kẻ phạm tội

Người có tài thư
pháp tuyệt vời,
sáng tạo ra cái
đẹp

Người say mê,
ngưỡng mộ, tìm cách
lưu giữ cái tài, cái
đẹp
=> Một cuộc gặp gỡ đầy căng thẳng, kịch tính, éo
le, trớ trêu

II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
4. NHÂN VẬT

- Giáo viên chia lớp thành 8 nhóm và yêu cầu
thực hiện nhiệm vụ thảo luận.
+ NHÓM 1 + 2: Tìm những chi tiết nói về cái
tài của Huấn Cao và phân tích, nhận xét.
+ NHÓM 3 + 4: Tìm những chi tiết nói về khí
phách của Huấn Cao.
+ NHÓM 5 + 6: Tìm những chi tiết nói về cái
tâm (nhân cách) của Huấn Cao và phân tích,
nhận xét.
+ NHÓM 7 + 8: Cảm nhận của em về nhân vật
Quản ngục? Vì sao nhân vật này được coi là
“một thanh âm trong trẻo chen vào giữa một
bản đàn mà nhạc luận đều hỗn loạn xô bồ”?.
- Thời gian hoạt động: 10 phút
- Trình bày: 10 phút.
- Phản biện, nhận xét: 5 phút.

Dựa trên nguyên mẫu: Cao Bá Quát.

Nguyên mẫu,
cảnh ngộ

Cảnh ngộ: tử tù, đang chờ ngày xét xử.

Vẻ đẹp

2.NHÂN VẬT HUẤN
CAO

Tài hoa

Khí phách

Thiên lương

Nghệ thuật

Dựa trên nguyên mẫu: Cao Bá Quát.
Cảnh ngộ: tử tù, đang chờ ngày xét xử.
Tài hoa

Viết chữ
Tài võ

Vẻ đẹp

NHÂN VẬT HUẤN CAO

Nguyên mẫu,
cảnh ngộ

Đánh giá

Khí phách

Văn võ
song toàn

- Dám chống lại triều đình PK
- Coi thường cái chết và quyền lực.

Thiên lương

Trọng nghĩa khí, khinh lợi.
Cảm động và đền đáp tấm lòng của viên quản ngục

Nghệ thuật: Bút pháp lý tưởng hóa của chủ nghĩa lãng mạn.
Nội dung: gửi gắm quan niệm thẩm mĩ và tấm lòng yêu nước thầm kín

II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
5. CẢNH CHO CHỮ

THỜI GIAN
+ Một đêm khuya tĩnh lặng,
vắng vẻ
+ Đêm cuối cùng của một con
người

Thông thường, người ta sẽ cho chữ nhau
ở những nơi như thế nào?

KHÔNG GIAN
Buồng tối chật hẹp, ẩm ướt

ánh sáng đỏ rực của bó đuốc

tường đầy mạng nhện

tấm lụa bạch trắng tinh còn nguyên

Đất bừa bãi phân chuột,

vẹn lần hồ

phân gián

mùi thơm từ chậu mực bốc lên

Tối tăm, dơ bẩn, hôi hám

Trong sạch, thanh khiết

Bóng tối

Ánh sáng

Cái xấu

Cái đẹp

Cái ác

Cái thiện

CON NGƯỜI
NGƯỜI CHO CHỮ

NGƯỜI XIN CHỮ

Một người tù cổ đeo
gông, chân vướng
xiềng đang
dậm tô nét chữ
Đưa ra lời khuyên

Viên quản ngục khúm
núm, thầy thơ lại run
run

uy nghi, lồng lộng,
đường hoàng, hiên ngang sáng
tạo, ban phát cái đẹp

Ngục quan vái người
tù một vái, xin bái
lĩnh

co ro, kính cẩn, sợ sệt, khép
nép, cung kính

Sự đảo lộn vị thế

Lời khuyên của Huấn Cao
Ở đây lẫn lộn. Ta khuyên thầy Quản nên thay chốn ở đi. Chỗ này không phải là nơi
để treo một bức lụa trắng với những nét chữ ... Tôi bảo thực đấy, thầy Quản nên
tìm về nhà quê mà ở, thầy hãy thoát khỏi cái nghề này đi đã, rồi hãy nghĩ đến
chuyện chơi chữ. Ở đây, khó giữ thiên lương cho lành vững và rồi cũng đến
nhem nhuốc mất cái đời lương thiện đi.
Ngục quan cảm động, vái người tù một vái, chắp tay nói một câu mà dòng nước
mắt rỉ vào kẽ miệng làm cho nghẹn ngào: Kẻ mê muội này xin bái lĩnh.

- Cái đẹp không thể chung sống, lẫn lộn với cái xấu, cái ác.
- Người ta chỉ xứng đáng được thưởng thức cái đẹp khi giữ
được thiên lương.
- Cái đẹp có sức mạnh khai tâm, cảm hóa con người.

Cảnh tượng xưa nay chưa từng có

6. Chủ đề - ý nghĩa tư tưởng
- Khẳng định niềm tin về sự chiến thắng của ánh sáng đối với bóng tối, của
cái đẹp, cái thiện trước cái xấu, cái ác.
- Tấm lòng yêu nước thầm kín.

Xác định

Rút ra cách đọc hiểu
văn bản truyện

Đề tài, chủ đề, cốt truyện.
Sự kiện, nhân vật (chính, phụ), chi tiết quan trọng.

Không gian, thời gian, người kể chuyện ngôi thứ ba,
sự thay đổi điểm nhìn trong câu chuyện.
Phân tích nhân vật chính và các sự kiện để rút ra được tư tưởng
của tác phẩm và các giá trị văn hóa, triết lí nhân sinh.

Lật mảnh ghép

Hình tượng nhân vật Huấn Cao được tác giả
Nguyễn Tuân lấy nguyên mẫu từ nhân vật
lịch sử nào?

Cao Bá Quát

Chữ của Huấn Cao được quản ngục so sánh với
thứ gì?

Vật báu ở trên đời

Khoảng thời gian Huấn Cao trong ngục, quản ngục
đã đối xử với Huấn Cao như thế nào?

Biệt đãi

Trong buồng giam bẩn thỉu, hôi hám c thứ gì tỏa
ra mùi thơm?

Chậu mực (thoi mực)

Tại sao Huấn Cao quyết định cho chữ
quản ngục?

Huấn Cao hiểu được
tấm lòng biệt nhỡn liên
tài của quản ngục

Đây là tên của một thủ pháp nghệ thuật tiêu
biểu của văn học lãng mạn.

Tương phản đối lập