Tiết 61:
Chuẩn mực
sử dụng từ
TÌM
HIỂU BÀI
1.Sử dụng từ đúng âm, đúng chính tả
PHIẾU HỌC TẬP
AI NHANH TAY
Luật chơi:
+ Có 4 câu hỏi, tương ứng với những yêu cầu về sử dụng Tiếng Việt.
+ Sau khi đọc câu hỏi, bạn nào giơ tay nhanh hơn sẽ giành quyền trả lời.
+ Trả lời đúng được chọn 1 hộp quà, nếu trả lời sai, quyền trả lời sẽ thuộc về bạn khác.
AI NHANH HƠN?
Câu 1: Tìm lỗi sai trong biển sau và chữa lại:
“Sôi”  “Xôi”
“Rãn”  “Giãn”
PHIẾU HỌC TẬP
Câu 2: Tìm lỗi sai trong câu sau và chữa lại:
“Một số người sau một thời gian dùi đầu vào làm ăn, nay đã khấm khá.”
Dùi  Vùi

Lí do: Dùng nhầm từ gần âm
Vùi đầu: Động từ chỉ ai đó để hết tâm trí vào một việc nào đó, không còn biết gì đến những việc khác
PHIẾU HỌC TẬP
Câu 3: Tìm lỗi sai trong câu sau và chữa lại:
“Em bé đã tập tẹ biết nói.”
Tập tẹ  Bập bẹ

Lí do: Dùng nhầm từ gần âm
Măm mămm
PHIẾU HỌC TẬP
Câu 4: Tìm lỗi sai trong câu sau và chữa lại:
“Đó là những khoảng khắc sung sướng nhất trong đời em.”
Khoảng khắc  Khoảnh khắc
Viết sai chính tả
PHIẾU HỌC TẬP
Cần phát âm theo âm thanh chuẩn của tiếng Việt
VỀ NGỮ ÂM
Cần viết đúng theo các quy tắc hiện hành về chính tả và chữ viết nói chung.
VỀ CHỮ VIẾT
KẾT LUẬN
02
VỀ TỪ NGỮ
2.Sử dụng từ
đúng nghĩa
PHIẾU HỌC TẬP
Tìm lỗi sai trong những câu sau và sửa lại:
a, Đất nước ta ngày càng sáng sủa.
b, Ông cha ta đã để lại cho chúng ta những câu tục ngữ cao cả để chúng ta vận dụng trong thực tế.
c, Con người phải biết lương tâm.
Chỉ nơi có nhiều ánh sáng chiếu vào, gây cảm giác thoải mái, dễ chịu
Chỉ người có nhiều nét lộ vẻ thông minh (thường nói về người còn ít tuổi)
Vd: mặt mũi sáng sủa
Chỉ cách diễn đạt, trình bày rõ ràng, rành mạch, dễ hiểu
Sáng
sủa
Sáng sủa
Tươi đẹp
Phát triển
Chưa hiểu đúng nghĩa của từ
Cao cả
Sâu sắc
Chưa hiểu đúng nghĩa của từ
rất cao quý
Nhận thức rõ
Biết
có
Chưa hiểu đúng nghĩa của từ
Đúng với ý nghĩa
Phù hợp với văn cảnh / tình huống giao tiếp
KẾT LUẬN
Về từ ngữ:
Cần dùng từ ngữ
.
3.Sử dụng từ đúng tính chất ngữ pháp của từ
Danh từ
DT không thể sử dụng làm vị ngữ như tính từ
Hào quang
Hào nhoáng
Đẹp/ sáng chói
Động từ
ĐT không thể dùng như 1 danh từ làm chủ ngữ
Ăn mặc
Cách ăn mặc
Tính từ
Phó từ
Tính từ
Cụm tinh từ
Thảm hại
Rất thảm hại
Tính từ không thể dùng như 1 danh từ
ĐT
DT
Trật từ từ không thích hợp (DT đứng trước ĐT, TT trong câu)
Sự giả tạo phồn vinh
Sự phồn vinh giả tạo
Cần sử dụng từ đúng tính chất ngữ pháp tiếng Việt
KẾT LUẬN LUẬN
4. Sử dụng từ đúng sắc thái biểu cảm, hợp phong cách
Các từ in đậm trong những câu sau dùng sai như thế nào? Hãy thay bằng từ thích hợp
Hỏi nhanh – đáp gọn
Quân Thanh do Tôn Sĩ Nghị lãnh đạo sang xâm lược nước ta.
Lãnh đạo: Tôn trọng, đề cao
 Sắc thái không phù hợp
 Thay thành cầm đầu
Các từ in đậm trong những câu sau dùng sai như thế nào? Hãy thay bằng từ thích hợp
Hỏi nhanh – đáp gọn
Con hổ dùng những cái vuốt nhọn hoắt cấu vào người, vào mặt Viên […]. Nhưng Viên vẫn rán sức quần nhau với chú hổ.
Chú hổ: không hợp phong cách khi nó đang muốn ăn thịt Viên
 Thay thành nó
KẾT LUẬN
Cần sử dụng từ
1
2
Đúng sắc thái biểu cảm
Hợp phong cách
V.
Không lạm dụng từ địa phương, từ Hán Việt
Người Quảng Nam đi vào một cửa hàng bán phụ tùng xe ở Sài Gòn, cố uốn giọng để phát âm cho chuẩn, oái ăm sao rốt cuộc lại thành: “Bán cho tôi một cái... láp xe độp”. Người bán sau một hồi gặng hỏi, bực mình: “Lốp xe đạp” thì nói đại là “lốp xe đạp” ngay từ đầu, còn bày đặt... nói lái là “láp xe độp”.
Cái láp xe độp
 Ở Quảng Nam, người ta đọc âm “a” thành âm “ô”
1
2
5
6
4
7
3
8
9
10
pipi
Ngôi sao may mắn
GO HOME
Tìm những từ dùng sai chuẩn mực trong ví dụ sau: Gia đình bạn Minh sống bằng nghề mần ruộng.
Lạm dụng từ địa phương: mần  làm
Bạn được tặng 3 viên kẹo
GO HOME
Tìm những từ dùng sai chuẩn mực trong ví dụ sau: Em cảm thấy băn khoăn mỗi khi thấy hoa phượng nở báo hiệu mùa hè đến.
Dùng từ không đúng nghĩa: Băn khoăn  Bâng khuâng
Bạn được tặng một viên kẹo
GO HOME
Tìm những từ dùng sai chuẩn mực trong ví dụ sau:
Để đền đáp công ơn cha mẹ và thầy cô, chúng em phải cố gắn học tập
Từ dùng sai âm, sai chính tả:
cố gắn  cố gắng
Bạn được tặng 5 viên kẹo
GO HOME
Tìm những từ dùng sai chuẩn mực trong ví dụ sau:
Bà của mai vừa mới chết vào ngày hôm qua.
Dùng từ không hợp sắc thái biểu cảm:
Chết  mất
Bạn được tặng một tràng pháo tay
GO HOME
Tìm những từ dùng sai chuẩn mực trong ví dụ sau:
Lục Lam lăm lay lúa mất mùa
Từ dùng sai âm, sai chính tả:
Lăm lay  năm nay
Bạn được tặng hai viên kẹo
GO HOME
Nhận định nào sau đây không đúng khi nói về việc sử dụng từ?
Sử dụng từ tùy ý thích
Không lạm dụng từ địa phương, từ Hán Việt
Sử dụng từ đúng sắc thái biểu cảm, phù hợp với tình huống giao tiếp
Sử dụng từ đúng âm, đúng chính tả, đúng nghĩa, đúng tính chất ngữ pháp của từ
A
Chúc mừng. Phần thưởng của bạn là
một tràng pháo tay của các bạn trong lớp
GO HOME
Chọn từ trong ngoặc điền vào chỗ trống:
Như gió nước không thể nào nắm bắt
(Giấu/ Dấu) …huyền trầm, (Giấu/ Dấu) …chênh vênh.
Dấu
Chúc mừng, bạn được tặng 1 viên kẹo
GO HOME
Tìm lỗi sai trong câu sau và sửa lại:
Cánh đồng lúa chín vàng khè
Dùng từ không hợp sắc thái biểu cảm:
Vàng khè  Vàng ươm
Bạn trả lời thật tốt.
Chúc mừng bạn được 1 viên kẹo
GO HOME
Tìm lỗi sai trong câu sau và sửa lại:
Con chó này đã từ trần rồi
Dùng từ không hợp sắc thái biểu cảm:
Từ trần  Chết
Thật tuyệt!
Bạn nhận được món quà là một tràng pháo tay
GO HOME
Liệt kê 5 yêu cầu sử dụng đúng chuẩn mực từ
Sử dụng từ đúng âm, đúng chính tả
Sử dụng từ đúng nghĩa
Sử dụng từ đúng tính chất ngữ pháp của từ
Sử dụng từ đúng sắc thái biểu cảm, hợp với tình huống giao tiếp
Không lạm dụng từ địa phương, từ Hán Việt
Ồ. Bạn thật giỏi
Phần thưởng của bạn là 3 viên kẹo
The end