CHUYÊN ĐỀ 2
BÀI SỐ 5
SƠ LƯỢC VỀ PHẢN ỨNG
CHÁY VÀ NỔ

HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
Quan sát hình ảnh sau và cho biết những nguy hiểm,
thiệt hại do cháy nổ gây ra

CHÁY Ổ ĐIỆN GIA ĐÌNH

CHÁY RỪNG Ở NGHỆ AN
6/2020

HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
Quan sát hình ảnh sau và cho biết những nguy hiểm,
thiệt hại do cháy nổ gây ra

CHÁY BIỆT THỰ LỚN
Ở QUẢNG NINH
4/2022

CHÁY NỔ ĐIỆN THOẠI

HOẠT ĐỘNG 2: KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM
CỦA PHẢN ỨNG CHÁY
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
1. Nêu hiện tượng và viết
phương trình hóa học xảy
ra. Xác định vai trò của các
chất trong phản ứng hóa
học và cho biết đây là loại
phản ứng hóa học nào?
2. Các loại phản ứng cháy nêu
trên có những đặc điểm
chung nào?

HOẠT ĐỘNG 2: KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM
CỦA PHẢN ỨNG CHÁY
PHIẾU HỌC
HỌC TẬP
PHIẾU
TẬPSỐ
SỐ11
1. Các
có ngọn
và và
2.
Là phản
phảnứng
ứngđều
giữa
chất lửa
cháy
phát sáng.
oxygen,
là phản
ứng+2 oxi
hóa –
LẤY
VÍ
0
0 DỤ VỀ
-2
2Mg
O2 →
khử có+ phát
ra2MgO
ánh sáng.

PHẢN
ỨNG CHÁY
[CK] [COXH]
TRONG +4
ĐỜI
-2
C0 + O20 → CO
2
NỘI DUNG
BÀI HỌC
SỐNG

Phản ứng cháy là phản ứng oxi
0
+4 -2
[COXH]
hóa – khử giữa chất cháy và chất
C3Hhóa,
→ 3CO
4H2phát
O
8 + 5O
2 + và
oxi
có2 tỏa
nhiệt
ra
[CK]sáng.
[COXH]
ánh
+10/4
0
+4 -2
+8/3 [CK]

C4H10 + 13/2O2 → 4CO2 + 5H2O
[CK] [COXH]
=> Các phản ứng hóa học này đều là
phản ứng oxi hóa – khử.

HOẠT ĐỘNG 3:
ĐIỀU KIỆN CẦN VÀ ĐỦ
ĐỂ PHẢN ỨNG CHÁY DIỄN RA
3. Dựa vào hình 5.2 kể tên các
chất cháy, chất oxi hóa và
nguồn nhiệt của các phản ứng
cháy có trong hình 5.1.
4. Quan sát hình 5.3, hãy cho
biết trường hợp nào dễ bắt
cháy hơn. Phản ứng cháy xảy
ra phụ thuộc vào yếu tố nào?

3.
Phản ứng hóa học
Chất cháy
2Mg + O2 → 2MgO
Mg
C + O2 → CO2
C
C3H8+5O2→3CO2+4H2O
C3H8
C4H10+13/2O2→4CO2+5H2O C4H10

Chất oxi hóa
O2
O2
O2
O2

Nguồn nhiệt
Ngọn lửa
Ngọn lửa
Ngọn lửa
Ngọn lửa

4. Phản ứng cháy của cách đốt giấy bằng nguồn lửa xảy ra

nhanh hơn. Điều này phụ thuộc vào nguồn nhiệt và thời
gian tiếp xúc của 3 điều kiện cần. Nguồn nhiệt phải đạt tới
giới hạn bắt cháy của chất cháy và thời gian tiếp xúc của
3 điều kiện cần phải đủ lâu để xuất hiện sự cháy.

NỘI DUNG BÀI HỌC
thởcháy
ra CO
không
Điều kiện cần và Con
đủ để người
phản ứng
xảy 2ra:
- Điều kiện cần: có khả năng gây cháy nhưng
vì sao
vàonhiệt.
bếp
(1) Chất cháy; (2) Chất
oxikhi
hóa;ta(3)thổi
Nguồn
than hồng lại có thể làm
- Điều kiện đủ:
than không
hồng khí
bùng
cháy?
(1) Nồng độ oxygen trong
phải
lớn hơn 14% thể tích
(ngoại trừ đối với một số chất dễ cháy, gây nổ mạnh);
(2) Nguồn nhiệt phải đạt tới giới hạn bắt cháy của chất cháy;
(3) Thời gian tiếp xúc của 3 điều kiện phải đủ lâu để xuất hiện
sự cháy.

HOẠT ĐỘNG 4:
KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM
CƠ BẢN CỦA PHẢN ỨNG
NỔ
5. Từ việc quan sát hình 5.4
và 5.5, hãy mô tả hiện
tượng và so sánh mức độ
của mỗi vụ nổ.

6. Quan sát hình 5.5, hãy cho
biết hậu quả để lại sau vụ
nổ bom nguyên tử.

NỘI DUNG BÀI HỌC
Phản ứng nổ là phản ứng xảy ra
với tốc độ rất lớn kèm theo
sự tăng thể tích đột ngột và
tỏa lượng nhiệt lớn.
Đặc điểm của phản ứng nổ:
(1)Tốc độ phản ứng nhanh;
(2) Tỏa nhiều nhiệt;
(3) Tạo áp suất cao.

NÊU MỘT SỐ VÍ DỤ VỀ
VỤ NỔ LỚN

- Hơn 2750 tấn hóa chất amonium nitrate tại cảng
Beirut, Lebanon đã phát nổ hôm 4/8/2020 khiến 78
người thiệt mạng, và 4000 người bị thương.
- Một tháp silo chứa khoảng 4500 tấn amonium
sulfate và amonium nitrate đã phát nổ tại nhà máy
BASF nằm ở vùng Oppau, Đức vào ngày
21/9/2021. Ước tính có gần 600 người thiệt mạng
và 2000 người bị thương.

HOẠT ĐỘNG 5:
PHÂN LOẠI PHẢN
ỨNG NỔ
7. So sánh điểm giống
và khác nhau giữa
nổ vật lí và nổ hóa
học.
8. Quan sát hình 5.6,
cho biết hiện tượng
nào thuộc loại phản
ứng nổ vật lí hoặc
nổ hóa học?

7. Giống nhau: Vật chất bị nén
NỘI DUNG BÀI HỌC
dưới áp suất cao trong một thể tích
Căn
vào
tính lốp
chất
nổ,
làm
thểcứ
tích
phóng
8.
Nổ
vậtđược
lí: nổgiải
xe
phản
ứng
nổrađược
chia
đột
ngột,
tiếng
nổ.nổ
Nổ
hóa
học:gây
pháo
hoa, vụ
thành
2 nhà
loại
Khác
nhau:
Nổ
vật máy
líchính:
không
hạt
nhânở
điệnxảy ra
phản Nhật
ứng hóa
học,
nổ2011.
hóa học
Bảnvật
năm
nổ
lí,
xảy ra do sựnổ
giảihóa
phóng
năng lượng
học.
đột ngột và rất nhanh trong PƯHH.

HOẠT ĐỘNG 6:
KHÁI NIỆM NỔ BỤI
9. Quan sát hình 5.8,
biết có bao nhiêu
tố để hình thành
bụi”. Đó là những
tố nào?

cho
yếu
“nổ
yếu

Có 5 yếu tố để hình thành “nổ bụi”:
Năm
2007,
một phân xưởng
- Nguồn
oxygen
sản
xuất
ở tỉnh
Bình
NỘI
DUNG
HỌC
- Nồng
độbột
bụimìBÀI
mịn
đủ
lớn
xảy
vụhạt
nổbụi
lớnrắn có
Nổ bụi làDương
vụ nổ đã
gây
bởira
các
- Nguồn
nhiệt
công
nhân
bịcác
bỏng
kích thước
hạt5 nhỏ
hết
vật liệu
-khiến
Không
gian(hầu
đủ kín
Vụliệu.
nổ
ra khi
hữu cơnặng.
rắn như
bộtxảy
nhựa,
bột các
đường,
- Nhiên
nhân như
hàn bột
để bảo
bột ngũcông
cốc cũng
kimtrì
loại…)
lại bể
bột
mì. tán
Hiệntrong
với nồng
độ chứa
đủ lớn,
phân
tượng
có phải
không
khí, này
có khả
năngnổ
tácbụi
dụng
không?
Giải
thích?
với hay
oxygen
và tỏa
nhiệt
mạnh
trong không khí bên trong một
không gian hạn chế.

HOẠT ĐỘNG 7:
TÁC HẠI CỦA NHỮNG SẢN PHẨM SINH RA
TRONG PHẢN ỨNG CHÁY
10. Hãy nêu
những
tác hại
của các
sản phẩm
độc hại
thường
sinh ra
trong các
phản ứng
cháy đối
với con
người.

SO:2không
: ở nồng
độchứa
thấpnhiều
có thểCO
gâysẽ
cogián
thắt tiếp
phế gây
quản,
CO
khí
2
2
ởKhói,
nồng
độ cao
viêm
niêm
mạc
đường
hô
hấp,
bụi
mịn:
Khói,
bụi
mịnhấp,
khigây
xâm
nhập
thiếu
oxygen
chogây
quá
trình
hô
hôn
mê,
ảnh
hưởng
đến
chức
năng
của
phổi.
NỘI
DUNG
BÀI
HỌC
vào
phổi
các
bệnh
về
hô
hấp.
Bêntăng
cạnh
bại
não.
CO2gây
là
nguyên
nhân
chính
làm
Hầu
những
cốgây
cháy,
khói,
bụi
mịn
thể
ra nổ
cácđều
bệnh
hiệu đó,
ứng
nhàhết
kính,
gâycósự
hiện
tượng
nóng
lên
gâyda,
ô nhiễm
môi trường
do là
các
chất
ở mắt,
tim mạch…
Bụi mịn
một
trong
toàn
cầu.
NO
:hại
hítkhuếch
thởnhân
không
khí
chứ
nhiều
độc2các
tán
vào
không
khí NO2
tác
gây
ung
thư.
gây
tổn
thương
niêm
mạcthấu
phổi,vào
ảnh
hưởng
hoặc
nguồn
nước,
thẩm
đất,
đến
chức
năng
của
phổi,
mắt,
họng.
sinh
vật
và
conmũi,
người
CO cógây
khảnguy
nănghại
kếttới
hợp
với
hemoglobin
trong
NO
cáctrực
oxide
của
nitrogen
là
tác nhân
gây
tiếp
hoặc
lâu
dài.
hồng
cầu,
giảm
khả
năng
vận
chuyển
oxygen.
2 vàlàm
Con ngưỡi mưa
sẽ bị acid,
bất tỉnh
vài tầng
giây và
tử vong
gâysau
thủng
ozone.
sau vài phút nếu hít thở không khí có chưa 1,28
thể tích là khí CO.

HOẠT ĐỘNG 8: LUYỆN TẬP
Câu 1: B

HOÀN THÀNH
12 CÂU HỎI
TRONG PHT

Câu 2: A
Câu 3: D
Câu 4: A
Câu 5: D
Câu 6: A

Câu 11: A

Câu 12: C

Câu 7: A
Câu 8: D
Câu 9: D
Câu 10: B

HOẠT ĐỘNG 9: VẬN DỤNG
HOẠT
ĐỘNG
NHÓM
HOÀN
THÀNH
PHIẾU
HỌC TẬP

Câu 1. Phân loại các chất, thiết bị sau vào ba nhóm
nhiên liệu, chất oxi hóa và nguồn nhiệt:
lò sưởi, ngọn lửa, oxygen trong bình chứa,
diêm, bật lửa, gỗ, giấy, thiết bị điện, không khí.
Câu 2. Nhựa PVC có công thức cấu tạo là
(-CH2-CHCl-)n khi bị đốt cháy hoàn toàn
có thể sinh ra các sản phẩm nào? Phân tích
về tác hại (nếu có) của những sản phẩm đó.
Câu 3. Than tổ ong hiện nay vẫn được một số nơi
sử dụng để đun nấu. Một viên than tổ ong
nặng 1200 g có chứa 40% carbon về khối lượng.
a) Tính số mol carbon có trong một viên than tổ ong
b) Tính thể tích không khí cần dùng ở
điều kiện chuẩn để đốt cháy hoàn toàn carbon
trong viên than trên. Biết oxygen chiếm 21%
thể tích không khí.

- Học bài cũ và chuẩn bị nội dung bài mới theo
PHT
- Làm bài tập sgk và bài tập còn lại trong vở.