NHỰA
ĐƯỜNG

DIESEL

ĐÂY LÀ GÌ
?
LPG

NHIÊN LIỆU PHẢN
LỰC

XĂNG

NHỰA

BÀI 8

CHẾ BIẾN DẦU

THÀNH VIÊN
NHÓM
Mai Trinh

Như Quỳnh

Tấn Huy

Tấn Phát

Thanh Tâm

Hoàng

Thùy Trang

Mạnh Cường

NỘI DUNG
I/ CÁC GIAI ĐOẠN CHẾ BIẾN
DẦU MỎ

II/ CÁC SẢN PHẨM
CỦA DẦU MỎ
III/ CHỈ SỐ OCTANE VÀ CÁCH SỬ
DỤNG NHIÊN LIệU

I/ C Á C GIAI Đ O Ạ N
CHẾ BIẾN DẦU M Ỏ

BAO GỒM :
1

2

Tiền
xử lí
dầu
thô

Chưng
cất dầu
thô

3

4

Cracking Reforming
xúc tác
dầu mỏ

TIỀN XỬ LÍ DẦU THÔ

Dầu thô (dầu mỏ) là hỗn hợp chất lỏng
màu đen sánh, nhờn và chúng tồn tại trong
trong vỏ Trái Đất.

Dầu thô có chứa nhiều nước, muối ( MgCl2, NaCl,
CaCl2,..), khoáng sét, cát, tạp chất cơ học, không bị
lắng đọng trong bể chứa nên cần được loại bỏ

Phải dùng phương pháp sa lắng ( tác
động của trường điện từ ) để tách ra khỏi

CHƯNG CẤT DẦU THÔ

• NGUYÊN TẮC

Hydrocarbon nhẹ

Dựa vào sự khác nhau nhiệt độ sôi của các
chất để tách ra những sản phẩm mong
muốn ở từng phân đoạn.

xăn
g
dầu hỏa,...

2. GIAI ĐOẠN
Qúa trình chưng cất gồm 2 giai đoạn

chưng cất khí
quyển
chưng cất chân

CRACKING DẦU MỎ

01

Cracking
• Thực hiện ở nhiệt
độ
cao,
áp
suất
nhiệt

khí quyển
• Tùy điều kiện mà sản phẩm chính
khác nhau:
+ các hydrocarbon có nhiệt độ
sôi thấp
hơn so với nguyên liệu.
+ ehene

02 Cracking xúc
tác

• Là quá trình chuyển hóa hóa học các
hydrocarbon có khối lượng phân tử
lớn thông qua phản ứng phân cắt liên
kết C-C để thu được các alkane và
alkene mạch ngắn hơn với sự hỗ trợ
xúc tác
• Là quá trình có quy mô lớn nhất và
quan trọng trong công nghiệp chế

REFORMING XÚC TÁC

Là quá trình “ tái cấu trúc” 1 số alkane
mạch không phân nhánh thành cấu trúc
alkane nhiều nhánh và các arene

Reforming xúc tác là quá trình làm tăng
chất lượng của xăng nhưng không làm
thay đổi nhiều nhiệt độ sôi của nhiên liệu

II/ CÁC SẢN
PHẨM CỦA
DẦU MỎ
Các sản phẩm từ dầu mỏ đa dạng và phong
phú , có vai trò quan trọng trong đời sống, kinh
tế, công nghiệp,....

II/ CÁC SẢN PHẨM CỦA DẦU MỎ
02
CÁC SẢN
PHẨM NHIÊN
LIỆU

01

DẦU BÔI TRƠN
VÀ NHỰA
ĐƯỜNG

SẢN PHẨM
HÓA DẦU

03

KHÍ DẦU MỎ
HÓA LỎNG

XĂNG

1.CÁC SẢN
PHẨM

DẦU ĐỐT

DẦU
HỎA

NHIÊN
LIỆU

DIESEL

NHIÊN
LIỆU
PHẢN
LỰC

KHÍ DẦU MỎ HÓA LỎNG
(liquefied petroleum gas –LPG)
Nhiệt độ sôi nhỏ hơn 25 độ C

Ứng dụng:
Nhiên liệu,nguyên liệu tổng hợp

XĂNG (gasoline)
Nhiệt độ sôi từ 38 độ C - 205 độ C

Ứng dụng:
Sử dụng làm nhiên liệu cho các động
cơ đốt trong, làm dung môi

DẦU HỎA (kerosene)

Nhiệt độ sôi từ 180 độ C – 200 độ C
cho đến 250 độ C- 260 độ C

Ứng dụng:
Nhiên liệu thường được đốt sưởi ấm,
nấu bếp,thắp sáng,...

NHIÊN LIỆU PHẢN LỰC(Jet fuel)
Nhiệt độ sôi 140-300 độ C

Ứng dụng:
Sử dụng phổ biến nhất làm nhiên liệu
hàng không

DIESEL(gasoil nhẹ - DO)
Nhiệt độ sôi từ 200-350 độ C

Ứng dụng:

Nhiên liệu động cơ diesel cho các dòng xe tải , xe
đầu kéo,xe nâng,máy kéo,máy ủi , máy xúc,tàu
thuyền,tàu hỏa,...

DẦU ĐỐT (FO)

Ứng dụng:

Dùng để đốt lò, cung cấp nhiệt độ cho nồi hơi
hoặc sử dụng để vận hành các động cơ.

STT

SẢN PHẨM
NHIÊN LIỆU

1

2

3

THÀNH PHẦN

ỨNG DỤNG

Khí dầu mỏ hóa
lỏng (LPG)

Propane và butane

Nhiên liệu,nguyên liệu tổng
hợp

Xăng
(gasoline)

Các hydrocarbon từ C5
dến C11 ( nhiệt độ sôi
từ 38 độ C - 205 độ C)

Sử dụng làm nhiên liệu cho
các động cơ đốt trong, làm
dung môi

Các hydrocarbon từ
C11 đến C16( nhiệt độ
từ 180 -200 độ C đến
250-260 độ C): Alkane
không phân

Nhiên liệu thường được đốt
sưởi ấm, nấu bếp,thắp
sáng,...

Dầu hỏa
(kerosene)

STT

4

5

6

SẢN PHẨM
NHIÊN LIỆU

THÀNH PHẦN

ỨNG DỤNG

Nhiên liệu
phản lực (Jet
fuel)

Các hydrocarbon từ C11C16 lấy từ phân đọan
kerosene có nhiệt độ sôi
140-300 độ C

Sử dụng phổ biến nhất làm
nhiên liệu hàng không

Các hydrocarbon từ C15
đến C21( nhiệt độ sôi
trong khoảng 200-350 độ
C)

Nhiên liệu động cơ diesel cho
các dòng xe tải , xe đầu
kéo,xe nâng,máy kéo,máy
ủi , máy xúc,tàu thuyền,tàu
hỏa,...

Diesel

Dầu đốt

Các hydrocarbon từ C40
đến C80( cặn dầu có nhiệt

Dùng để đốt lò, cung cấp
nhiệt độ cho nồi hơi hoặc sử

MỘT SỐ HÌNH ẢNH THỰC TẾ

2. D ầu bôi trơn và
nhựa đường

Dầu bôi trơn
Dầu bôi trơn,hay còn gọi là dầu nhờn,thu
được sau khi chế biến phân đoạn gasoil .
Phân đoạn dầu nhờn có khoảng nhiệt độ sôi từ
350⁰C đến 500⁰C.

Phân đoạn này chứa các hydrocarbon từ C21 đến C35
,thậm chí lên đến C40
Thành phần hoá học của dầu bôi trơn rất phức tạp
gồm nhiều hợp chất arene đa vòng và
naphthene,chứa ít alkane

Nhựa đường
Nhựa đường (bitumen) là sản phẩm tạo ra từ cặn
đầu.
Thành phần hoá học của cặn đầu thường được
7
chia thành 3 nhóm chính:
• Chất dầu
• Chất nhựa màu đen hoặc nâu
• Asphaltene

3.Sản phẩm hoá dầu
Công nghệ hoá dầu thực hiện các quy trình chuyển hóa hoá học các hydrocarbon chủ
yếu7 là
alkene và arene thành nguồn nguyên liệu để sản xuất những sản phẩm có giá trị phục
vụ
cho đời sống và cho ngành công nghiệp
CHẤT DẺO

NHỰA

CAO SU

III. CHỈ SỐ OCTANE VÀ
CÁCH
SỬ DỤNG NGUYÊN LIỆU

BAO GỒM:
1.Chỉ số octane

2.Cách sử dụng nhiên liệu an toàn,tiết
kiệm, hiệu quả, bảo vệ môi trường

1.CHỈ SỐ OCTANE

A. KHÁI NIỆM
Chỉ số octane là một đại
lượng quy ước để đặc trưng
cho khả năng chống kích nổ
của nhiên liệu.

CHỈ SỐ O C TA N E C Ủ A M Ộ T SỐ
HYDROCARBON

Hydrocarbon

RON

isobutane

>100

pentane

61 ,9

isopentane

92 ,3

cyclopentane

100

cyclohexane

83

benzene

113

toluene

115

o,m,p-xylen

>100

B. Các biện pháp nâng cao chỉ
số octane cho xăng
Chỉ số octane trong xăng thường được nâng cao bằng
hai biện pháp :

• Chuyển hóa thành isoparaffin
• Bổ sung các chất phụ gia

Chuyển hóa thành
isoparaffin
Ch

Xăng

ất
c
g
ưn

Ch
ư

ng

naphtha nhẹ

đồng phân hóa xúc
tác

cấ
t

naphtha nặng

reforming xúc tác

isoparaffi
n
isoparaffin
và arene

Bổ sung các chất phụ
gia

• Bổ sung các hợp
chất chứa
oxygen, phổ
biến là các
alcohol (C1-C4)
và các ether

• Là những chất
có chỉ số
octane cao và ít
hoặc không gây
ô nhiễm môi
trường

CHỈ SỐ OCTANE CỦA MỘT SỐ
CHẤT PHỤ GIA
Phụ gia

RON

methano
l
ethano
l

127-136

methyl tert-butyl ether
(MTBE)

115-123

120-135

2. Cách sử dụng nhiên liệu an toàn,tiết
kiệm, hiệu quả, bảo vệ môi trường

Tăng chỉ số octane cho xăng bằng việc
pha phụ gia ethanol tạo ra xăng sinh
học, sử dụng biodiesel
Yêu cầu nghiêm ngặt về hàm lượng cho
phép của arene, kim loại nặng,
sulfur,...

ThankYo