Tốc độ và vận tốc

_Bài 5:_
Khởi động

_Trong đời sống, tốc độ và vận tốc là hai đại lượng đều dùng để mô tả sự nhanh chậm của chuyển động. Em đã từng sử dụng hai đại lượng này trong những trường hợp cụ thể nào?_

“Dự báo trong 24 giờ tới, bão di chuyển theo hướng tây bắc, mỗi giờ đi được 10-15km”

“Pulisic là cầu thủ có khả năng di chuyển rất nhanh lên đến 33,8 km/h”
I

_Tốc độ_

Người ta dùng hai cách sau đây để xác định độ nhanh hay chậm của chuyển động:

- So sánh quãng đường đi được trong cùng một thời gian.

- So sánh thời gian để đi cùng một quãng đường.

facebook:vatlytrucquan

_1. Tốc độ trung bình_

_Ví dụ: trong cuộc thi bơi thì người ta so sánh thời gian để bơi cùng một quãng đường (100m, 400m..)._
Hoạt động

Một vận động viên người Nam Phi đã lập kỷ lục | thế giới về chạy ba cư li: 100 m, 200 m và 400 m. Hãy dùng hai cách trên để xác định vận động viên này chạy nhanh nhất ở cự li nào.

_Kỉ lục chạy ba cự li của một vận động viên người Nam Phi_
Cự li chạy (m)

Thời gian chạy (s)
100

9,98
200

19,94
400

43,45
_C1. Quãng đường vận động viên chạy được trong 1s ở mỗi cự li là:_
_C1. Quãng đường vận động viên chạy được trong 1s ở mỗi cự li là:_
_+ Cự li 100 m: ≈ 10,02m_
_+ Cự li 200 m: ≈ 10,03m_
_+ Cự li 400 m: ≈ 9,21m_
_C2. Thời gian để vận động viên chạy quãng đường 100 m ở mỗi cự li là:_
_C2. Thời gian để vận động viên chạy quãng đường 100 m ở mỗi cự li là:_
_+ Cự li 100 m: = 9,98s_
_+ Cự li 200 m: = ≈ 9,97s_
_+ Cự li 400 m: = ≈ 10,68s_
Tốc độ trung bình =

Quãng đường

Thời gian

_Lưu ý: Tốc độ trung bình cho biết sự nhanh chậm của chuyển động _

I

_Tốc độ_

*_Người ta thường dùng quãng đường đi được trong cùng một đơn vị thời gian để xác định độ nhanh, chậm của chuyển động. _ *_Đại lượng này gọi là tốc độ trung bình của chuyển động (gọi tắt là tốc độ trung bình), _
_1. Tốc độ trung bình_
Lưu ý

Nếu gọi quãng đường đi được tại thời điểm t1 là s1, tại thời điểm t2 là s2 thì:

*Khoảng thời gian từ t1 đến t2 là: t = t2 - t1 *Quãng đường đi được trong thời gian t là: s = s2 - s1 *Tốc độ trung bình của chuyển động: (*)
*Tại sao tốc độ này được gọi là tốc độ trung bình?
Câu hỏi

Hãy tính tốc độ trung bình ra đơn vị m/s và km/h của nữ vận động viên tại một số giải thi đấu dựa vào Bảng 5.2

_Thành tích của một nữ vận động viên Việt Nam_
Giải thi đấu

Cự li chạy (m)

Thời gian chạy (s)
Điền kinh quốc gia 2016

100

11,64
SEA Games 29 (2017)

100

11,56
SEA Games 30 (2019)

100

11,54
_Tốc độ trung bình của nữ vận động viên tại các giải thi đấu là:_
_Tốc độ trung bình của nữ vận động viên tại các giải thi đấu là:_
_- Giải điền kinh quốc gia 2016:_ _= ≈ 8,59m/s_ _≈ 30,92 km/h_
_- Giải SEA Games 29 (2017):_ _= ≈ 8,65m/s ≈ 31,14 km/h_
_- Giải SEA Games 30 (2019):_ _= ≈ 8,67m/s ≈ 31,21 km/h_
I

_Tốc độ_

Trên xe máy hoặc ô tô, đồng hồ tốc độ (tốc kế) đặt trước mặt người lái xe, chỉ tốc độ mà xe đang chạy vào thời điểm người lái xe đọc số chỉ của tốc kế. Tốc độ này được gọi là tốc độ tức thời.

facebook:vatlytrucquan

_2. Tốc độ tức thời_

Tốc kế trên xe máy

Tốc kế trên ô tô
Câu hỏi

Bố bạn A đưa A đi học bằng xe máy vào lúc 7 giờ. Sau 5 phút xe đạt tốc độ 30 km/h. Sau 10 phút nữa, xe tăng tốc độ lên thêm 15 km/h, Đến gần trường, xe giảm dần tốc độ và dừng trước cổng trường lúc 7 giờ 30 phút.

*Tính tốc độ trung bình của xe máy chở A khi đi từ nhà đến trường. Biết quãng đường từ nhà đến trường dài 15 km. *Tính tốc độ của xe vào lúc 7 giờ 15 phút và 7 giờ 30 phút. Tốc độ này là tốc độ gi?
a) Thời gian xe máy đi từ nhà đến trường là: ∆t = 7h30 - 7h = 30 phút = 0,5h
a) Thời gian xe máy đi từ nhà đến trường là: ∆t = 7h30 - 7h = 30 phút = 0,5h
- Tốc độ trung bình của xe máy chở A khi đi từ nhà đến trường: v = 30 (km/h)
b) Theo đề bài ta có:
b) Theo đề bài ta có:
- Sau 5 phút kể từ khi xuất phát, xe đạt tốc độ 30 km/h.
- Sau 10 phút nữa, xe tăng tốc lên thêm 15 km/h.
⇒ Tốc độ của xe vào lúc 7 giờ 15 phút là: v1 = 15 + 30 = 45 km/h
- Xe dừng trước cổng trường lúc 7 giờ 30 phút.
⇒ Tốc độ của xe lúc 7 giờ 30 phút là: = 0 km/h
_* Đều là tốc độ tức thời_