VẬT LÝ 8
Cơ học

*Bài 1: Chuyển động - vận tốc - Chuyển động đều và không đều *Bài 2: Lực - Biểu diễn lực - Cân bằng lực - Quán tính - Ma sát *Bài 3: Áp suất - Áp suất chất lỏng, chất khí - Bình thông nhau - Áp suất khí quyển *Bài 4: Lực đẩy Ác-si-mét. Sự nổi *Bài 5: Công cơ học - Định luật về công - Công suất - Cơ năng - Bảo toàn cơ năng
Nhiệt học *Bài 6: Cấu tạo chất. Nguyên tử - phân tử *Bài 7: Nhiệt năng - Dẫn nhiệt - Đối lưu và bức xạ nhiệt *Bài 8: Công thức tính nhiệt lượng - Nguyên lý truyền nhiệt - Cân bằng nhiệt *Bài 9: Năng suất tỏa nhiệt - Sự bảo toàn năng lượng cơ và nhiệt. *Bài 10: Các động cơ nhiệt. Tổng kết chương trình
Dấu hiệu nào cho biết xe máy đang chuyển động ?
Hình 1

Bài 1: Chuyển động - vận tốc - Chuyển động đều và không đều
C2. Làm thế nào để nhận biết 1 xe buýt trên đường, 1 chiếc thuyền trên sông, 1 đám mây trên trời... đang chuyển động hay đứng yên ? C3 : Khi nào 1 vật được coi là đứng yên ? Hãy tìm ví dụ về vật đứng yên, trong đó chỉ rõ vật được chọn làm mốc.
C3 : Khi nào 1 vật được coi là đứng yên ? Hãy tìm ví dụ về vật đứng yên, trong đó chỉ rõ vật được chọn làm mốc.
Trong H.1 Mẹ chở bé Lan đi học. Bé Lan chuyển động so với 2 vật mốc nào? Bé Lan đứng yên so với 2 vật mốc nào?
HÌNH 1

*/ Tính tương đối của chuyển động

- Lấy cây bên đường làm mốc, xe có chuyển động so với cây không? Nếu lấy xe làm mốc thì cây có được coi là chuyển động không ? Tại sao ?
- Lấy cây bên đường làm mốc, xe có chuyển động so với cây không? Nếu lấy xe làm mốc thì cây có được coi là chuyển động không ? Tại sao ?
Hãy cho biết dạng chuyển động của 1 số vật sau :

Máy bay

chuyển động thẳng

chuyển động tròn

C9 : Tìm thêm ví dụ về chuyển động thẳng, chuyển động cong, chuyển động tròn thường gặp trong đời sống.

Quả bóng bàn

chuyển động cong

Đầu kim giây đồng hồ
Các dạng chuyển động thường gặp là :
*chuyển động thẳng * chuyển động cong *chuyển động tròn (là chuyển động cong đặc biệt)
C11: Có người nói: “Khi khoảng cách từ vật tới vật mốc không thay đổi thì vật đứng yên so với vật mốc”. Theo em, nói như thế có phải lúc nào cũng đúng không? Hãy tìm ví dụ minh họa cho lập luận của mình

Trả lời: Khoảng cách từ vật tới vật mốc không thay đổi thì vật đứng yên, nói như vậy không phải lúc nào cũng đúng. Có trường hợp sai, ví dụ vật chuyển động tròn quanh vật mốc.

 Chuyển động tròn của đầu kim đồng hồ

CÂU HỎI
*1/ Khi nói Mặt Trời mọc ở đằng Đông, lặn ở đằng Tây. Như vậy có phải là Mặt Trời chuyển động còn Trái Đất đứng yên không?Trong trường hợp này vật nào sau đây không phải là vật

mốc:
a/ Trái Đất b/ Quả núi
c/ Mặt trăng d/ Bờ sông
2/ Người lái đò đang ngồi yên trên chiếc thuyền thả trôi theo dòng nước. Câu mô tả nào sau đây là đúng? A. Người lái đò đứng yên so với dòng nước. B. Người lái đò chuyển động so với dòng nước. C. Người lái đò đứng yên so với bờ sông. D. Người lái đò chuyển động so với chiếc thuyền
3/ Một người đang lái ca nô chạy ngược dòng sông. Người lái ca nô đứng yên so với vật nào sau đây?

A. Bờ sông

B. Dòng nước.

C. Chiếc thuyền thả trôi theo dòng sông.

D. Ca nô.

Làm thế nào để nhận biết sự nhanh hay chậm của chuyển động.
NỘI DUNG:

I. TỐC ĐỘ LÀ GÌ?

II. CÔNG THỨC TÍNH TỐC ĐỘ.

III. ĐƠN VỊ TỐC ĐỘ.

.Đơn vị.

.Các bài toán ví dụ.
I.VẬN TỐC LÀ GÌ?
Coät

1

2

3

4

5
Số

TT

Họ và tên

HỌC SINH

Quãng đường chạy s (m)

Thời gian chạy t (s)

Xếp

hạng

Quãng đường chạy trong 1 giây
1
2
3
4
5
Bảng 2.1 Kết quả cuộc chạy 60m của lớp
C2 :Hãy tính quãng đường mỗi học sinh chạy được trong 1 giây và ghi kết quả vào cột 5.
Bảng 2.1 ghi kết quả cuộc chạy 60m trong tiết Thể Dục

của một nhóm học sinh
Coät

1

2

3

4

5
Số

TT

Họ tên HS

Quãng đường chạy s (m)

Thời gian chạy t (s)

Xếp hạng

Quãng đường chạy trong 1 giây
1

Nguyễn An

60

10
2

Trần Bình

60

9,5
3

Lê văn Cao

60

11
4

Đào Việt Hùng

60

9
5

Phạm Việt

60

10,5
1

2

3

4

5

6,66m/s

6,31m/s

6m/s

5,71m/s

5,45m/s

I.VẬN TỐC LÀ GÌ?
II. CÔNG THỨC TÍNH VẬN TỐC:

Trong đó:

v là vận tốc

s là quãng đường đi được (m)

t là khoảng thời gian để đi hết quãng đường đó (s)

Vận tốc được tính bằng công thức :

=> = .t và t =
III. ĐƠN VỊ VẬN TỐC:

Đơn vị vận tốc phụ thuộc vào đơn vị chiều dài và đơn vị thời gian.
km

cm
Đơn vị chiều dài

Đơn vị thời gian

Đơn vị đo hợp pháp của vận tốc là m/s

Một đơn vị của vận tốc thường dùng trong đời sống là km/h

Đơn vị tốc độ

m

s

m/s

phút

km

h

s

s

m/min

km/h

km/s

cm/s

C4: Tìm đơn vị vận tốc thích hợp cho các chỗ trống ở bảng 2.2

m
Đơn vị hợp pháp của vận tốc là mét trên giây m/s).

Ngoài ra còn dùng kilômet trên giờ (km/h)

1 km/h = m/s 0,28m/s - 1m/s = 3,6 km/h

Độ lớn của vận tốc được đo bằng dụng cụ gọi là tốc kế (đồng hồ vận tốc)

Tốc kế của xe máy

C5 : a) Vận tốc của một ô tô là 36 km/h; của một xe đạp là 10,8 km/h: của một tàu hoả là 10 m/s. Điều đó cho biết gì?

b) Trong 3 chuyển động trên, chuyển động nào nhanh nhất, chậm nhất?
b) Ta đổi các vận tốc ra cùng một đơn vị là km/h và so sánh :

10m/s = 10.3,6 km/h = 36km/h ; 36km/h > 10,8 km/h

Vậy : chuyển động của ô tô, tàu hoả là nhanh nhất và nhanh như nhau; chuyển động của xe đạp là chậm nhất.

a) Điều đó cho biết:

Trong 1 giờ ô tô đi được 36 km; xe đạp đi được 10,8 km. Trong 1 giây tàu hoả đi được 10 m.
CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT

*Trong hàng hải đơn vị đo vận tốc là “node” .

1 node =1hải lý/giờ =1,852km/h = 0,514m/s *Vận tốc ánh sáng c = 300000km/s *Trong thiên văn người ta tính khoảng cách

theo đơn vị năm ánh sáng là khoảng đường ánh

sáng truyền đi trong một năm.

1 năm ánh sáng m

( 10 triệu tỉ mét)
Tiết 3. Bài 3

CHUYỂN ĐỘNG ĐỀU. CHUYỂN ĐỘNG KHÔNG ĐỀU

I. ĐỊNH NGHĨA

Chuyển động đều là chuyển động mà vận tốc có độ lớn không đổi theo thời gian.

Chuyển động không đều là chuyển động mà vận tốc có độ lớn thay đổi theo thời gian
Tên quãng đường

AB

BC

CD

DE

EF
Chiều dài quãng đường s (m)

0,05

0,15

0,25

0,33

0,33
Thời gian chuyển động t (s)

3,0

3,0

3,0

3,0

3,0
A

B

C

D

E

F

Chuyển động của trục bánh xe trên quãng đường AD là chuyển động đều hay chuyển động không đều? Vì sao?

Chuyển động của trục bánh xe trên quãng đường DF là chuyển động đều hay chuyển động không đều? Vì sao?
1 SỐ VÍ DỤ

Chuyển động đều

Nêu ví dụ thực tế về chuyển động đều, chuyển động không đều?

Chuyển động của đầu cánh quạt máy khi quạt quay ổn định.

Chuyển động của đầu kim đồng hồ khi đồng hồ chạy tốt.

Chuyển động của xe máy khi giữ tay ga ổn định.

Chuyển động không đều

Chuyển động của ô tô khi khởi hành

Chuyển động của tàu hoả đang vào ga

Chuyển động của xe đạp đang xuống dốc
II. VẬN TỐC TRUNG BÌNH CỦA CHUYỂN ĐỘNG KHÔNG ĐỀU

Vận tốc trung bình của chuyển động không đều được tính bằng công thức:

Trong đó: vtb là vận tốc trung bình (km/h)

s là tổng quãng đường đi được(km)

t là tổng thời gian để đi hết quãng đường đó(h)

v =

s

t

tb

VÍ DỤ:

Trong 1 cuộc thi “Ai nhanh nhất”, 1 vận động viên đã chạy 1000m với vận tốc 12 km/h, đi xe đạp 40 km với vận tốc trung bình 36 km/h, bơi 500 m với vận tốc 9 km/h.

Bạn An đã tính vận tốc trung bình của vận động viên đó là:

(12 + 36 + 9) : 3 = 19 (km/h)

Hỏi bạn An tính đúng hay sai?

Bài giải:

Thời gian chạy: 1 : 12 = 1/12 (h)

Thời gian đi xe đạp: 40 : 36 = 10/9 (h)

Thời gian bơi: 0,5 : 9 = 1/18 (h)

Tổng thời gian: 1/12 + 10/9 + 1/18 = 5/4 (h)

Tổng quãng đường đi được: 1 + 40 + 0,5 = 41,5 (km)

Vận tốc trung bình của vận động viên là: 41,5 : 5/4 = 33,2 (km/h)
III. VẬN DỤNG

1. Chuyển động của xe đạp của một học sinh từ Mai Sao đến Đồng Mỏ

là chuyển động đều hay chuyển động không đều? Tại sao?

Nếu nói vận tốc của bạn đó là 12 km/h là nói đến vận tốc nào?

Chuyển động của xe đạp của một học sinh từ Mai Sao đến Đồng Mỏ là chuyển động không đều.

Vì trong quá trình chuyển động trên các đoạn đường khác nhau, xe chạy nhanh chậm khác nhau.

12 km/h là vận tốc trung bình của xe đạp trên cả quãng đường từ Mai Sao đến Đồng Mỏ.
III. VẬN DỤNG

2. Một người đi xe đạp xuống một cái dốc dài 120m hết 30s. Sau đó xe đi tiếp một quãng đường nằm ngang dài 60m trong 24s rồi dừng lại. Tính vận tốc của xe trên quãng đường dốc, quãng đường nằm ngang và trên cả hai quãng đường.

s1 = 120m,

t1 = 30s,

s2 = 60m,

t2 = 24s

Tính v1, v2, v

Vận tốc trên quãng đường dốc là:

v1 = s1: t1= 120 : 30 = 4(m/s)

Vận tốc trên quãng đường ngang là:

v2 = s2: t2= 60 : 24 = 2,5(m/s)

Vận tốc trên cả hai quãng đường là:

v = s: t = (120+60) : (30+24) 3,3(m/s)

~

~

Đáp số: 4m/s, 2,5m/s, 3,3m/s