1

1

Y

Ế

U

Ớ

T

2

2

C

Á

O

T

Ừ

3

3

C

H

C H I M
Í C H B Ô

N G

4

4

K

I

Ế

N

T

H

Ứ

C

TRƯỜNG THCS BẾN THỦY
VẬT LÍ 8

CHƯƠNG I: CƠ HỌC

GV: Phan Thị Ngọc Anh

 Chuyển động là gì, đứng yên là gì?
 Thế nào là chuyển động đều, chuyển động không đều?
 Lực có quan hệ với vận tốc như thế nào?
 Quán tính là gì?
 Áp suất là gì? Áp suất gây ra bởi chất rắn, chất lỏng, áp suất khí quyển có gì khác
nhau?
 Lực đẩy Ác-si-mét là gì? Khi nào thì vật nổi, khi nào thì vật chìm?
 Công cơ học là gì?
 Công suất đặc trưng cho tính chất nào của việc thực hiện công?
 Cơ năng, động năng, thế năng là gì?
 Thế nào là bảo toàn và chuyển hóa cơ năng?

Bài 1: CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC
ĐẶT VẤN ĐỀ

ĐÔNG

MẶT TRỜI MỌC

TÂY

MẶT TRỜI LẶN

Mặt Trời mọc đằng Đông, lặn đằng Tây. Như vậy có phải
là Mặt Trời chuyển động còn Trái Đất đứng yên không?

I. Làm thế nào để biết một vật đứng yên hay chuyển động?
Hãy quan sát hình ảnh dưới đây:
Vật mốc

B

Vật mốc

A

Vật mốc

Khi vị trí của vật so với vật mốc thay đổi theo thời gian thì vật chuyển động so với vật mốc. Chuyển động
này gọi là chuyển động cơ học. (gọi tắt là chuyển động)

C2: Hãy tìm ví dụ về chuyển động cơ học, trong đó ghi rõ vật được chọn làm mốc.
Vd: Con thuyền trôi trên sông
Chọn bờ sông làm mốc, người chuyển động so với bờ sông.
Chọn thuyền làm mốc, người đứng yên so với thuyền.
Vật không thay đổi vị trí so với vật được chọn làm mốc được gọi là đứng yên.

Vật mốc

Vật mốc

Vật mốc

II. Tính tương đối của chuyển động và đứng yên
Quan sát hình sau: Hành khách ngồi trên toa tàu đang rời khỏi nhà ga.
GA VINH

C4: Chọn GA VINH làm mốc thì hành khách chuyển động hay đứng yên. Tại sao?
Nếu chọn GA VINH làm mốc thì hành khách đang chuyển động vì vị trí của hành khách thay đổi so với ga.
C5: Nếu chọn toa tàu làm mốc thì hành khách chuyển động hay đứng yên. Tại sao?
Nếu chọn toa tàu làm mốc thì hành khách đang đứng yên vì vị trí của hành khách không thay đổi so với toa
tàu.

C6: Hãy dựa vào các câu trả lời trên để tìm từ thích hợp cho các chỗ trống của câu nhận xét sau đây:
đứng yên
đối với vật này
Một vật có thể là chuyển động ……………………
nhưng lại là ………………
đối với vật khác.
C7: Hãy tìm ví dụ để minh họa cho nhận xét trên.
Một vật chuyển động hay đứng yên phụ thuộc vào việc chọn vật làm mốc.
Chuyển động hay đứng yên có tính tương đối.

C8: Hãy trả lời câu hỏi đầu bài.
Mặt Trời mọc đằng Đông, lặn đằng Tây. Như vậy có phải là Mặt Trời chuyển động còn Trái
Đất đứng yên không?
Không thể kết luận được vì nó tùy thuộc vào vật làm mốc.
- Nếu chọn mặt đất là vật làm mốc thì Mặt Trời chuyển động từ đông sang
tây.
- Nếu chọn Mặt Trời là vật làm mốc thì Trái Đất chuyển động xoay từ tây
sang đông.

III. Một số chuyển động thường gặp
Các dạng chuyển động cơ học thường gặp: Chuyển động thẳng và chuyển động cong.
Chuyển động tròn là một chuyển động cong đặc biệt.

Chuyển động cong của quả bóng bàn

Chuyển động thẳng của máy bay

Chuyển động tròn của đầu kim đồng hồ

IV. Vận dụng
C10: Mỗi vật trong hình 1.4 chuyển động so với vật nào, đứng yên so với vật nào?

Lời giải:
- Người lái xe chuyển động so với người đứng bên lề đường và cột điện nhưng đứng yên so với xe ô tô.
- Người đứng bên lề đường chuyển động so với người lái xe và với xe ô tô nhưng đứng yên so với cột điện.
- Ô tô chuyển động so với người đứng bên lề đường và cột điện nhưng đứng yên so với người lái xe.
- Cột điện chuyển động so với người lái xe và với xe ô tô nhưng đứng yên so với người đứng bên lề đường.

Bài 1: Trong các phát biểu sau đây, phát biểu nào là đúng khi nói về chuyển động cơ học?
A. Chuyển động cơ học là sự dịch chuyển của vật.
B. Chuyển động cơ học là sự thay đổi vị trí của vật này so với vật khác theo thời gian.
C. Chuyển động cơ học là sự thay đổi vận tốc của vật.
D. Chuyển động cơ học là chuyển dời vị trí của vật.
Bài 2: Quan sát một đoàn tàu đang chạy vào ga, trong các câu mô tả sau đây,
câu mô tả nào là sai?
A. Đoàn tàu đang chuyển động so với nhà ga.
B. Đoàn tàu đang đứng yên so với người lái tàu.
C. Đoàn tàu đang chuyển động so với hành khách đang ngồi trên tàu.
D. Đoàn tàu đang chuyển động so với hành khách đang đứng dưới sân ga.

Bài 3: Chuyển động của một điểm trên vòng quay so với vật mốc là trục khi vòng quay chuyển
động là chuyển động
A. thẳng
B. tròn
C. cong
D. phức tạp, là sự kết hợp giữa chuyển động thẳng và chuyển động tròn.

Bài 4: Chuyển động và đứng yên có tính tương đối vì:
A. Quãng đường vật đi được trong những khoảng thời gian khác nhau là khác nhau.
B. Một vật có thể đứng yên so với vật này nhưng lại chuyển động so với vật khác.
C. Vận tốc của vật so với các vật mốc khác nhau là khác nhau.
D. Dạng quỹ đạo chuyển động của vật phụ thuộc vào vật chọn làm mốc.

Bài 8: Các chuyển động nào sau đây không phải là chuyển động cơ học?
A. Sự rơi của chiếc lá.
B. Sự di chuyển của đám mây trên bầu trời.
C. Sự thay đổi đường đi của tia sáng từ không khí vào nước.
D. Sự đong đưa của quả lắc đồng hồ.

 Sự thay đổi vị trí của một vật theo thời gian so với vật khác gọi là chuyển động cơ học .
 Chuyển động và đứng yên có tính tương đối tùy thuộc vào vật được chọn làm mốc.
Người ta thường chọn những vật gắn với Trái Đất làm mốc.
 Các dạng chuyển động cơ học thường gặp là chuyển động thẳng và chuyển động cong.
 Làm bài tập C10 và C11 sgk
 Bài tập sách bài tập