KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu hỏi: Quá trình trao đổi chất ở cấp độ tế bào
diễn ra như thế nào?
Trả lời:
Ở cấp độ tế bào, các chất dinh dưỡng và ôxi tiếp
nhận từ máu và nước mô được tế bào sử dụng cho
các hoạt động sống; đồng thời các sản phẩm phân
hủy được thải vào môi trường trong, đưa tới cơ
quan bài tiết, còn khí C02 được đưa tới phổi để thải
ra ngoài.

Bài 32 CHUYỂN HOÁ
I. Chuyển hóa vật chất và năng lượng:
*Nghiên cứu thông tin 1 SGK
Chuyển hóa là gì?
Chuyển hóa là quá trình biến đổi chất, tích lũy và giải phóng
năng lượng

Dựa vào sơ đồ hình 32.1: Sơ đồ chuyển hóa vật chất và
năng lượng trong tế bào.
TẾ BÀO
Chuyển hóa vật chất và năng lượng
Đồng hóa
*Tổng hợp chất
*Tích lũy năng
lượng

>

>

Chất
dinh
dưỡng
đã hấp
thụ

Dị hóa

*Phân giải chất
*Giải phóng năng lượng

02
C02
Chất
thải

Câu hỏi: Hãy cho biết sự chuyển hóa vật chất và năng
lượng trong tế bào gồm những quá trình nào?

Sự chuyển hóa vật chất và năng lượng trong tế bào gồm hai quá
trình đồng hóa và dị hóa.

Đường đơn

QUÁ TRÌNH ĐỒNG HÓA
GluxÝt đặc trưng
Enzim

AxÝt amin
Protein đặc trưng
Enzim

LipÝt đặc trưng

AxÝt bÐo vµ glixerin
Enzim

GluxÝt đặc trưng

QUÁ TRÌNH DỊ HÓA

CO2

Oxi ho¸

+Q
Sản phẩm phân hủy

CO2

Protein đặc trưng
Oxi ho¸

+Q
S¶n phÈm ph©n hñy

CO2

LipÝt đặc trưng

+Q

Oxi ho¸

1

S¶n phÈm ph©n hñy

Thế nào đồng hóa , dị hóa ?
-Đồng hóa là quá trình tổng hợp các chất đơn giản
thành các chất phức tạp đặc trưng, tích lũy năng
lượng.
-Dị hóa là quá trình phân giải các chất phức tạp
thành các sản phẩm đơn giản, giải phóng năng
lượng.

Hãy phân biệt trao đổi chất ở tế bào với sự chuyển
hóa vật chất và năng lượng
Cơ thể
Chất dinh
dưỡng

Tế bào
Trao đổi chất

oxy

CO2 và
chất bài tiết

Dựa vào sơ đồ sau: TẾ BÀO
Chất
Chuyển hóa vật chất và năng lượng
dinh
Đồng hóa
*Tổng hợp chất
*Tích lũy năng
lượng

>

>

dưỡng
đã hấp
thụ

Dị hóa

*Phân giải chất
*Giải phóng năng lượng

02
C02
Chất
thải

-Trao đổi chất là hiện tượng trao đổi các chất giữa tế
bào với môi trường trong (TB nhận từ cơ thể các chất
dinh dưỡng, ôxi; Thải cacbonic, chất thải vào cơ thể.
-Chuyển hóa là quá trình biến đổi chất đơn giản
thành chất đặc trưng do ôxi hóa các chất phức tạp
thành chất đơn giản.
Câu hỏi: Năng lượng giải phóng ở tế bào được sử
dụng vào những hoạt động nào?
-Năng lượng được sử dụng trong hoạt động co cơ,
tổng hợp chất mới, sinh nhiệt…

Xin vui lòng nhắm
mắt lại !!

?
Lúc ngủ cơ thể có
chuyển hóa vật chất và năng lượng không?

II. Chuyển hóa cơ bản.
Câu hỏi: Cơ thể ở trạng thái “nghỉ ngơi” có tiêu dùng
năng lượng không? Tại sao?
Có. Vì sử dụng năng lượng cho hoạt động hô hấp,
hoạt động tim, duy trì thân nhiệt…
Năng lượng sử dụng cho các hoạt động đó gọi là
chuyển hóa cơ bản. Vậy chuyển hóa cơ bản là gì?
- Chuyển hóa cơ bản là năng lượng tiêu dùng khi cơ thể
ở trạng thái hoàn toàn nghỉ ngơi (năng lượng duy trì
sự sống)
- Đơn vị tính: Kj /h/kg
Câu hỏi: Chuyển hóa cơ bản có ý nghĩa gì đối với cơ thể?

- Ý nghĩa: là đại lượng dùng để đánh giá tình trạng
sức khỏe , bệnh lí.

III. Điều hòa sự chuyển hóa vật chất và năng lượng:
Nghiên cứu thông tin SGK phần III.
Câu hỏi: Quá trình chuyển hóa vật chất và năng
lượng được điều hòa bằng cơ chế nào?
Chuyển hóa vật chất và năng lượng được điều hòa
bằng 2 cơ chế :
-Cơ chế thần kinh: cơ chế phản xạ
Trung khu thần kinh điều khiển sự trao đổi gluxit…
- Cơ chế thể dịch: do các hoocmôn đổ vào máu.
Tiết hoocmon insulin, glucagon vào máu điều hòa
đường huyết

AI NHANH HƠN
Hãy chọn câu trả lời đúng nhất.
Câu 1: Vì sao nói chuyển hóa vật chất và năng lượng
là đặc trưng cơ bản của sự sống?
a. Nếu không có chuyển hóa thì không có hoạt động
sống.
b. Mọi hoạt động sống đều cần năng lượng được giải
phóng từ quá trình chuyển hóa.
c. Chuyển hóa vật chất và năng lượng chỉ xảy ra ở cơ
thể sống.
d. Cả a và b

Câu 2: ghép các số 1,2,3,..ở cột A với chữ cái a,b,c,…
ở cột B để có câu trả lời đúng.
Cột A
1.Đồng hóa
2.Dị hóa
3.Tiêu hóa
4.Bài tiết

Cột B
a. Lấy thức ăn biến đổi thành chất dinh
dưỡng hấp thụ vào máu.
b. Tổng hợp chất đặc trưng và tích lũy
năng lượng.
c. Thải các sản phẩm phân hủy và các
sản phẩm thừa ra môi trường ngoài.
d. Phân giải các chất phức tạp thành
chất đơn giản và giải phóng năng
lượng
e. Vận chuyển 02 và chất dinh dưỡng

Trả lời

1.b
2.d
3.a
4.c

DẶN DÒ
-Về nhà học bài, trả lời câu hỏi 1,2 SGK trang 104.
-Chuẩn bị bài 33: Thân nhiệt.
1.Người ta đo thân nhiệt như thế nào và để làm gì?
2.Tìm hiểu sự điều hòa thân nhiệt của cơ thể.
3.Tìm hiểu một số phương pháp phòng chống nóng,
lạnh.

TIẾT 33: CHUYỂN HÓA
I. Chuyển hóa vật chất và năng lượng:
Dựa vào sơ đồ sau và thông tin 2 SGK:
TẾ BÀO
Chuyển hóa vật chất và năng lượng
Đồng hóa
*Tổng hợp chất
*Tích lũy năng
lượng

>

>

Chất
dinh
dưỡng
đã hấp
thụ

Dị hóa
*Phân giải chất
*Giải phóng năng lượng

2. Nêu mối quan hệ giữa đồng hóa và dị hóa.

02
C02
Chất
thải

Đồng hóa
Chuyển hóa vật chất và năng lượng

Dị hóa
Khái niệm

Chuyển hóa

Chuyển hóa cơ bản

Ý nghĩa

Cơ chế thân kinh
Điều hòa vật chất và năng lượng
Cơ chế thể dịch