CÁCH MẠNG THÁNG 10 NGA NĂM 1917 VÀ CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ CÁCH MẠNG
(1917-1921)
I. Tình hình nước Nga trước Cách Mạng
Sau CM năm 1905, Nga vẫn còn la nước quân chủ chuyên chế.
Phần lớn ruộng đất thuộc về giai cấp địa chủ- quý tộc, sản xuất nông nghiệp hết sức lạc hậu, lao động thủ công là chủ yếu, năng suất thấp, mất mùa và đói kém thường xuyên xảy ra.
-Đế quốc Nga tổ chức xâm lược các quốc gia lạc hậu, nhưng lại lệ thuộc quá nhiều vào các nước phương Tây (Anh, Pháp…)
-Chế độ quân chủ Nga hoàng- nền chuyên chính của giai cấp địa chủ- chiếm giữ mọi đặc quyền về chính trị và đặc lợi về kinh tế.
-Nạn phân biệt chủng tộc đối với hơn 100 dân tộc khác nhau sinh sống trên lãnh thổ nước Nga (chiếm hơn 50% dân số).
Nhân dân các dân tôc không phải Nga đã chịu nhiều áp bức bóc lột dưới hai hình thức : áp bức dân tốc của chế độ Nga hoàng và áp bức xã hội của bọn chúa đất và tư sản địa phương
*Bản chất: phong kiến quân phiệt.

 Nước Nga trở thành nơi hội tụ cao độ những mâu thuẫn gây gắt của chủ nghĩa đế quốc:
Mâu thuẫn tư bản và vô sản
Mâu thuẫn giữa địa chủ và nông dân
Mâu thuẫn giữa đế quốc Nga và các dân tộc bị áp bức
Mâu thuẫn giữa đế quốc Nga và các quốc gia khác
Những mối mâu thuẫn ngày càng mở rộng và trở nên mỗi lúc một sâu sắc hơn, tạo tiền đề cho một cuộc cách mạng xã hội ở nước Nga
Cách mạng tư sản tháng 2
Tình thế cách mạng trong nước:
Các giai cấp thống trị không thể tiếp tục thống trị với hình thức cũ.
Nỗi thống trị của giai cấp bị áp bức trở nên nặng nề.
Tình quần chúng được nâng cao.
Đầu năm 1917, làn sóng đấu tranh chống chính quyền lan rộng khắp Petrograt.

23/2 (8/3): 9 vạn nữ công nhân tham gia đấu tranh -> Làn sóng vẫn tiếp tục và dâng cao

Binh lính được giác ngộ, đứng về phía quần chúng nổi dậy -> Chiếm những cơ quan quan trọng, làm chủ thủ đô.

Nga hoàng tuyên bố thoái vị -> chế độ quân chủ chuyên chế sụp đổ.
Chiều 27/2: tuyên bố thành lập Xô viết đại biểu công nhân và binh lính Pêtrograt
Lan ra khắp nước, nhân dân nổi dậy và chiếm chính quyền, bầu ra các “Xô viết đại biểu công nhân, nông dân và binh lính”
3/1917: toàn nước Nga có 555 xô viết.
Cùng lúc, chính phủ tư sản thành lập “Chính phủ tư sản lâm thời”
Kết quả:
Cách mạng dân chủ tư sản tháng 2 thắng lợi
Chế độ Nga hoàng bị sụp đổ trong vòng 8 ngày -> Nga trở thành nước cộng hòa dân chủ.
Tồn tại 2 chính quyền song song: Chính phủ lâm thời và Xô viết đại biểu công nhân, nông dân và binh lính -> không thể tồn tại -> kế hoạch lật đổ Chính phủ tư sản lâm thời
Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng mười
Đánh dấu sự ra đời của nhà nước Nga Xô viết.
Nổ ra ngày 24 tháng 10 năm 1917, do Vladimir Ilyich Lenin và Ðảng Bolshevik lãnh đạo.
Thành công vào ngày 7 tháng 11 năm 1917 (theo lịch Gregory) hay (25 tháng 10 năm 1917)
Nguyên nhân
Chính phủ lâm thời đã không giải quyết những vấn đề đã hứa (vấn đề ruộng đất của nông dân, việc làm cho công nhân, tình trạng thiếu lương thực
Quyết theo đuổi chiến tranh đế quốc đến cùng)

Vladimir Ilyich Lenin từ Thụy Sĩ trở về nhà ga Phần Lan ngày 3/ 4/ 1917.
4/ 4/ 1917, Lenin đọc một bài phát biểu quan trọng có nhan đề "Những nhiệm vụ của giai cấp vô sản trong cuộc cách mạng hiện nay“, đã đi vào lịch sử với tên gọi "Luận cương tháng Tư"
"Điều độc đáo trong thời sự nước Nga chính là bước quá độ từ giai đoạn thứ nhất của cách mạng là giai đoạn đã đem lại chính quyền cho giai cấp tư sản tiến lên giai đoạn thứ hai của cách mạng là giai đoạn phải đem lại chính quyền cho giai cấp vô sản và cho những tầng lớp nghèo trong nông dân"
"Vũ khí ở trong tay nhân dân, không có sự cưỡng bức nào từ bên ngoài đối với nhân dân, đó là thực chất của sự vật. Điều đó cho phép và bảo đảm sự phát triển và hòa bình của cách mạng"
Ngày Quốc tế Lao động 18/4 (1-5) năm 1917, công nhân Nga biểu tình đòi hoà bình, dân chủ.
20, 21/4, hàng chục vạn nhân dân Nga xuống đường biểu tình hòa bình, giơ cao khẩu hiệu "Tất cả chính quyền về tay Xô Viết"
Diễn biến
Sang tháng 10, làn sóng cách mạng lan tràn khắp nước Nga.
Ngày 7/10 , Lenin từ Phần Lan trở về nước trực tiếp lãnh đạo cuộc phản động
Chiều 24/10, Lenin cải trang đến điện Smolny để lãnh đạo cuộc khởi nghĩa
Lenin cải trang
Chiều 24/10, cuộc khởi nghĩa bắt đầu.
Theo kế hoạch, các đơn vị cận vệ đỏ tập trung lực lượng đánh chiếm các khu vực đầu mối, trụ sở các bộ, tổng đài điện thoại, nhà ga..
Ngay trong đêm 24 tháng 10, quân khởi nghĩa đã chiếm được toàn bộ Petrograd, bao vây Cung điện Mùa Đông
Cuộc chiến diễn ra tới 2 giờ 45 phút sáng thì kết thúc. Toàn bộ chính phủ tư sản lâm thời bị bắt.
Đầu 11/ 1917: Chính quyền Xô viết được thành lập ở Matxcova.
Cuối 11/1917: Thành lập chính quyền Xô Viết ở 28 tỉnh trên 46 tỉnh
3/1918: Giành được thắng lợi trên toàn nước Nga.
-> Thời kỳ “tiến quân thắng lợi rực rỡ” (Lenin)
Nguyên nhân thắng lợi:
Do đường lối đấu tranh và sách lược đúng đắn của đảng Bolshevik mà lãnh đạo là Lenin.
Biết lợi dụng sức mạnh quần chúng đang chịu nhiều khổ cực do chiến tranh đế quốc.
Lợi dụng hoàn cảnh quốc tế thuận lợi khi các nước đế quốc đang tham gia vào Thế chiến thứ nhất, không có điều kiện can thiệp vào nước Nga.
Ý nghĩa
Ý nghĩa:
Là cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa, do giai cấp vô sản tiến hành
Thắng lợi của cuộc cách mạng đã tạo ra nhà nước chuyên chính vô sản đầu tiên trên thế giới, đưa nước Nga đi theo con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân quốc tế và ở các nước thuộc địa, mở ra con đường giải phóng các dân tộc bị áp bức.
Cách mạng Tháng Mười đã làm rung chuyển toàn thế giới”.
( Hồ Chí Minh)
II. Đấu tranh để xây dựng và bảo vệ chính quyền Xô Viết:
1. Xây dựng chính quyền Xô Viết:
Nhiệm vụ hàng đầu của chính quyền Xô Viết là đập tan bộ máy nhà nước cũ của giai cấp tư sản và địa chủ, xây dựng bộ máy nhà nước mới của những người lao dộng
25/10/1917 (7/11/1917) Đại hội Xô Viết toàn Nga lần 2 khai mạc tại Điện Xmô-nưi, thông qua sắc lệnh hòa bình và sắc lệnh ruộng đất
Chính quyền Xô Viết thực hiện nhiều biện pháp nhằm thủ tiêu những tàn tích của chế độ phong kiến
Các cơ quan trung ương và Xô Viết các địa phương được thành lập
- 2/11/1917 Chính phủ Xô Viết tuyên bố bản Tuyên ngôn về quyền các dân tộc ở Nga:
1. Bình đẳng và chủ quyền của các dân tộc.

2. Quyền của các dân tôc nước Nga được tự quyết một cách tự do, kể cả việc tách ra và thành lập các quốc gia độc lập
3. Xóa bỏ tất cả các đặc quyền và hạn chế về dân tộc và tôn giáo- dân tộc
4. Các dân tộc thiểu số và các nhóm nhân chủng sống trên lãnh thổ Nga được phát triển tự do
12/1917 Hội đồng kinh tế quốc dân tối cao thành lập.
2. Bảo vệ chính quyền Xô Viết
Nguyên nhân : các nước đế quốc lo lắng vì sự ra đời của nhà nước Xô Viết => Tập hợp lực lượng tiêu diệt. Quân đội 14 nước đế quốc câu kết với bọn phản CM.
Thời gian: 3 năm (đầu 1918 đến cuối 1920)=> Nhân dân Nga tập trung sức để tiêu diệt.
1919, chính sách Cộng sản thời chiến=> huy động tối đa mọi của cải và nhân lực bảo vệ đất nước
Hồng quân: có trên 5 triệu chiến sĩ
1919 , bước ngoặt căn bản của nội chiến
11/1920, hồng quân đánh tan quân Bạch vệ của tướng Vran-ghen
Cám ơn cô và các bạn đã lắng nghe