Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
1
BÀI: 23
công nghiệp silicat
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
2
Công nghiệp silicat
Bài 23
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
3
A. Thủy tinh
I.Thành phần hóa học và tính chất của thủy tinh:
- Thành phần chính gồm: Na2SiO3, CaSiO3, SiO2
- Thành phần hóa học: Na2O.CaO.6SiO2
Thành phần hóa học:
Tính chất:
Giòn, không có nhiệt độ nóng chảy xác định. Khi đun nóng, nó mềm dần rồi mới chảy.
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
4
ứng dụng:
dùng làm cửa kính, chai, lọ, đồ dùng, đồ trang trí.
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
5
Hỗn hợp: SiO2 , CaCO3 , Na2CO3
Thủy tinh nhão
Nấu chảy ở 1400oC
Thủy tinh dẻo
Làm nguội từ từ
Các đồ vật
ép, thổi
PHƯƠNG PHÁP SẢN XUẤT
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
6
Thuỷ tinh siêu tinh khiết
Thuỷ tinh thạch anh
Thuỷ tinh kali
Thuỷ tinh pha lê
Thuỷ tinh thường
Công dụng
Thành phần
Tên gọi
Na2O.CaO.6SiO2
Chứa nhiều oxit chì
K2O.CaO.6SiO2
SiO2 tinh khiết
Cửa kính, chai, lọ
Làm đồ dùng bằng pha lê
Dùng làm dụng cụ thí nghiệm
II. Một số loại thủy tinh
Sản phẩm mĩ nghệ, trang sức
Làm đồ dùng, đồ trang sức
Thuỷ tinh màu
Thêm vào một số oxit kim loại(Cr2O3, CoO)
Cáp quang
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
7
B. Đồ gốm
Nguyên liệu chính:
đất sét và cao lanh
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
8
I. Gạch v� ngúi:
Đất sét thường, một ít cát
Nhào với H2O
Khối dẻo
Tạo hình, sấy khô
Gạch, ngói mộc
Nung ở 900 -1000oC
Gạch, ngói
(G?m xõy d?ng)
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
9
II. Gạch chịu lửa

Được dùng để lót lò cao,lò luyện thép,lò nấu thủy tinh.
Có 2 loại gạch chịu lửa chính là
Gạch đinat :phối liệu để sản xuất gồm 93%-96% Si02, 4-7% CaO và đất sét, nhiệt độ nung khoảng 1300-1400°C.Gạch đinat chịu được nhiệt độ khoảng 1690-1720°C.
Gạch samôt :phối liệu sản xuất gồm bột samôt (là đất sét nung ở nhiệt độ cao rồi nghiền nhỏ) trộn với đất sét và nước rồi đem đi đóng khuôn và sấy khô, được nung ở 1300-1400°C.
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
10
III. Sành, sứ và men
Sành:
- Là vật liệu cứng, có màu xám, vàng hoặc nâu, gõ kêu, rất bền với hóa chất.
- Dược làm từ đất sét sau khi nung ở 1200-1300oC
- Mặt ngoài là lớp men muối mỏng tạo nên do NaCl nóng chảy khi cho vào lò nung, cú tỏc d?ng t?o d? búng v� l?p b?o v? khụng th?m nu?c.
* Định nghiã
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
11
MỘT SỐ SẢN PHẨM LÀM BẰNG SÀNH
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
12
- Là vật liệu cứng, xốp, có màu trắng, gõ kêu, bền với hóa chất.
Sứ:
- Phối liệu d? s?n xu?t gồm: cao lanh, fenspat, thạch anh và một số oxit kim loại.
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
13
Tinh thể cao lanh
Tinh thể thạch anh
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
14
Bột fenspat
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
15
- Dồ sứ được nung 2 lần: lần 1 ở 1000oC, sau đó tráng men v� trang trí, rồi nung lần 2 ở 1400-1450oC
- Phân loại: Sứ dân dụng (chén, bát, bình, lọ.); sứ ki thu?t.
Sứ kĩ thuật được dùng để chế tạo các vật liệu cách điện, tụ điện, buzi đánh lửa, các dụng cụ thí nghiệm
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
16
MỘT SỐ SẢN PHẨM LÀM BẰNG SỨ
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
17
MỘT SỐ DỤNG CỤ BẰNG SỨ TRONG PHÒNG THÍ NGHIỆM
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
18
Men:
- Cú thành phần chính giống sứ, nhưng dễ nóng chảy hơn
- Nguyên liệu: cao lanh, fenspat, thạch anh, oxit chì (PbO hay Pb3O4) và oxit tạo màu (nếu cần)
- Men được phủ lên bề mặt sản phẩm, nung ở nhiệt độ thích hợp để men biến thành một lớp thủy tinh che kín bề mặt sản phẩm.
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
19
So sỏnh s�nh v� sứ:
Là vật liệu cứng, có màu xám, vàng hoặc nâu, gõ kêu, rất bền với hóa chất.
Là vật liệu cứng, xốp, có màu trắng, gõ kêu, bền với hóa chất.
- Được làm từ đất sét nung ở 1200-1300oC.
- Mặt ngoài là lớp men mỏng, tạo độ bóng và không thấm nước
Phối liệu: Cao lanh, fenspat, thạch anh, 1 số oxit kim loại.
Đồ sứ nung 2 lần: Lần 1(10000C), tráng men, trang trí. Lần 2 ( 1400-14500C)
Làm đồ dùng sinh hoạt
Sứ dân dụng(chén, bát đĩa), sứ kĩ thuật (tụ điện, dụng cụ PTN)
(Gốm kĩ thuật và gốm dân dụng)
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
20
C. Xi măng
I. Thành phần hóa học và phương pháp sản xuất:
Thành phần chính: Canxi silicat 3CaO.SiO2, 2CaO.SiO2 và canxi aluminat 3CaO.Al2O3.
Sản xuất xi măng:
Nguyên liệu chính: đất sét, đá vôi, cát, 1 ít quặng sắt.
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
21
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
22
Đá vôi, đất sét, 1 ít quặng sắt
Bùn
Nghiền nhỏ, trộn với cát và H2O
Clanhke rắn
Để nguội, rồi nghiền cùng với chất phụ gia
Xi măng
Nung ở 14000C đến 16000C
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
23
Lò quay sản xuất clanhke
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
24
II. Quá trình đông cứng xi măng:
Quá trình đông cứng xi măng là sự kết hợp của các hợp chất có trong xi măng với nước, tạo nên tinh thể hiđrat đan xen vào nhau thành khối cứng và bền.
Sau khi đổ bê tông được 24 tiếng, người ta thường phun hoặc ngâm nước để bảo dưỡng bê tông. Giải thích ?
?
?
Hãy cho biết các nhà máy sản xuất xi măng lớn ở nước ta ?
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
25
Một số hình ảnh về các nhà máy xi măng ở nước ta
Nhà máy xi măng Hoàng Mai
Nhà máy xi măng Hải Phòng
Nhà máy xi măng Bỉm Sơn
Nhà máy xi măng Hà Tiên
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
26
Củng cố
Câu 1. Dựa vào tính chất nào của thủy tinh để tạo ra những vật liệu có hình dạng khác nhau?

B. Khi đun nóng thủy tinh mềm ra rồi mới chảy.
A. Thủy tinh có nhiệt độ nóng chảy cao.
D. Thủy tinh giòn, dễ vỡ.
C. Thủy tinh có nhiều màu sắc khác nhau.
Đúng rồi!
Sai rồi!
Nguyễn Nga
THPT Chuyên LQĐ
27
Câu 2. Vì sao không dùng chai lọ thuỷ tinh để đựng dung dịch axit flohiđric ? Giải thích và viết ptpư ?
Câu 3. Vai trò của công nghiệp silicat đối với cuộc sống ?