Tiết 19
Dũa và khoan kim loại
I. Dũa:
Các loại dũa và công dụng của từng loại:
1. Kĩ thuật dũa:
a) Chuẩn bị:
b) Cách cầm dũa và tư thế dũa:
2. An toàn khi dũa: (Sgk)
II. Khoan:
1. Mũi khoan
2. Máy khoan
Khoan tay
Khoan máy
3. Kĩ thuật khoan:
4. An toàn khi khoan: SGK
+ Dũa và khoan là các phương pháp gia công phổ biến trong sửa chữa và chế tạo sản phẩm cơ khí.
+ Muốn có sản phẩm dũa và khoan đảm bảo yêu cầu, ta cần nắm vững tư thế, những thao tác kĩ thuật cơ bản và an toàn khi dũa và khoan.
Ghi nhớ
Về nhà
1. Ôn cấu tạo, thao tác và công dụng của các dụng cụ cơ khí.
2. Tiết 20 thực hành đo kích thước bằng thước lá, thước cặp (theo tổ, nhóm); các tổ, nhóm chuẩn bị báo cáo thực hành theo mẫu trong SGK.
1. Kĩ thuật dũa:
a) Chuẩn bị:
+ Chọn êtô theo tầm vóc người dũa.
+ Kẹp vật dũa chặt vừa phải sao cho mặt phẳng cần dũa cách mặt êtô từ 10 - 20 mm. Đối với các vật mềm, cần lót tôn mỏng hoặc gỗ ở má êtô để tránh bị xước vật.
+Yêu cầu người dũa đứng thẳng, thoải mái, khối lượng cơ thể phân đều lên hai chân, vị trí chân thẳng đứng so với bàn kẹp êtô.
1. Kĩ thuật dũa:
a) Chuẩn bị:
b) Cách cầm dũa và thao tác dũa:
- Tay phải cầm cán dũa hơi ngửa lòng bàn tay, tay trái đặt hẳn lên đầu dũa.
- Khi dũa phải thực hiện hai chuyển động: một là đẩy dũa tạo lực cắt, khi đó hai tay ấn xuống, điều khiển lực ấn của hai tay cho dũa được thăng bằng; hai là khi kéo dũa về không cần cắt, do đó kéo nhanh và nhẹ nhàng.
2. An toàn khi dũa:
- Bàn nguội phải chắc chắn, vật dũa phải được kẹp chặt.
- Không dùng dũa không có cán hoặc cán vỡ.
- Không thổi phoi, tránh phoi bắn vào mắt.
3. Kĩ thuật khoan:
- Lấy dấu, xác định tâm lỗ trên vật cần khoan.
- Chọn mũi khoan có đường kính bằng đường kính lỗ khoan.
- Lắp mũi khoan vào bầu khoan.
- kẹp vật khoan lên êtô trên bàn khoan.
- Quay tay quay cho mũi khoan đi xuống, điều chỉnh sao cho tâm lỗ cần khoan trùng với tâm mũi khoan.
- Bấm công tắc điện, điều chỉnh tay quay từ từ để mũi khoan khoan hết chiều sâu của lỗ cần khoan.
4. An toàn khi khoan:
- Không dùng mũi khoan cùn, không khoan khi mũi khoan và vật khoan chưa được kẹp chặt.
- Vật khoan phải thẳng góc với mũi khoan để tránh gãy mũi khoan.
- Quần áo, tóc gọn gàng, không dùng găng tay khi khoan.
- Không cúi gần mũi khoan.
- không dùng tay hoặc để vật khác chạm vào mũi khoan khi mũi khoan đang quay.