CHÀO MỪNG CÁC
EM ĐẾN VỚI TIẾT
HỌC NGÀY HÔM
NAY

KHỞI ĐỘNG

Kiểm tra

Lắp ráp

Gia công

Chế tạo phôi

Đóng gói

Trình tự của quá trình sản xuất cơ
khí là:

Chế tạo phôi

Gia công

Kiểm tra

Đóng gói

Lắp ráp

Nghiên cứu thông tin SGK trang 54 và
cho biết: Thế nào là quá trình sản xuất
cơ khí?
Quá trình sản xuất cơ khí là quá
trình con người tác động vào vật liệu
cơ khí thông qua các công cụ sản
xuất để tạo thành các sản phẩm
hoàn chỉnh đáp ứng nhu cầu của
sản xuất và đời sống.

Hãy nêu một số sản phẩm của quá trình sản
xuất cơ khí? Sản phẩm đó phục vụ nhu cầu gì
của xã hội?
Hầu hết đối tượng xung quanh ta đều là sản phẩm của sản xuất cơ khí.
Phương tiện giao thông:

Đồ dùng trong gia đình:

Máy móc, thiết bị công nghiệp:

Dây chuyền sản xuất

Robot

Em hãy sắp xếp các ảnh trong hình
11.1 theo các bước tương ứng trong sơ
đồ ở hình 11.2.

Hình 11.1

1. Chế tạo phôi
Em hãy cho biết:
• Phôi là gì?
• Nêu vị trí của phôi trong
quá trình sản xuất.
• Nêu các cách kiểm tra
phôi sau khi chế tạo.

1. Chế tạo phôi

Phôi là một thuật ngữ kĩ
thuật có tính chất quy ước
để chỉ đối tượng đầu vào
của một quá trình sản xuất.

• Một đối tượng có thể là sản phẩm của một quá trình
sản xuất này nhưng nó có thể được coi là phôi hoặc
bản thành phẩm trong một quá trình sản xuất khác.
• Yêu cầu: Để đảm bảo đầu vào cho các bước tiếp
theo, phôi cần đảm bảo các yêu cầu về vật liệu, hình
dáng hình học và cơ tín,…

Một số phương pháp chế tạo phôi hiện nay

Gia công đúc

Gia công hàn

Một số phương pháp chế tạo phôi hiện nay

Gia công áp lực

Gia công mài

Kiểm tra phôi sau khi chế
tạo:

Có thể sử dụng các phương pháp
kiểm tra chất lượng như:

• Kiểm tra ngoại quan về hình
dáng, kích thước...
• Kiểm tra chất lượng bên trong
như rỗ khí ứng suất dư,…

Luyện tập
Hãy nhận biết phương pháp chế tạo phôi tương
ứng với các sản phẩm trong Hình 11.3.

Phôi đúc

Phôi hàn

Phôi gia công áp lực

2. Gia công tạo hình sản phẩm
• Em hiểu thế nào là gia công tạo hình
sản phẩm?
• Nêu yêu cầu và cách thức kiểm tra
cho quá trình gia công tạo hình sản
phẩm cơ khí.

Bản chất quá trình gia công tạo hình sản phẩm là
quá trình sử dụng các phương pháp gia công vật liệu
tác động vào phôi để tạo thành các chi tiết, sản
phẩm đáp ứng các yêu cầu kĩ thuật về hình dáng,
kích thước, độ nhẵn bóng bề mặt,…

E N G I N E E R I N G
F O R

A

B E T T E R

T O M O R R O W

Yêu
cầu:
Cần lựa

chọn được
phương pháp gia công,
phối hợp các phương
pháp gia công khác nhau
để đạt được các yêu cầu
kĩ thuật, hiệu quả kinh tế.

Kiểm
tra:
dụng các thiết

Sử
bị đo
như: panme, thước cặp,
đồng hồ đo,...để đo và đánh
giá các thông số như kích
thước, hình dạng, vị trí
tương quan, độ bóng bề
mặt,...

Một số thiết bị đo cơ khí

Panme

Thước cặp

Đồng hồ đo

GIAO NHIỆM
VỤ
Nhớ lại một số phương pháp gia công
tạo hình sản phẩm cơ khí đã biết, sau đó
truy cập Internet tìm kiếm hình ảnh minh
hoạ cho từng phương pháp và chia sẻ
với các bạn.

1. Nhớ lại
kiến thức

2. Truy cập
Internet

3. Tìm kiếm
hình ảnh minh hoạ

4. Chia sẻ
với các bạn

Một số phương pháp gia công tạo hình sản phẩm cơ
khí

Gia công tiện

Gia công phay

Gia công khoan

Gia công áp lực

Luyện tập
Quan sát Hình 11.5 và chỉ
• Phôi đầu vào và sản
ra:phẩm đầu ra của quá trình gia công tạo hình.
• Phương pháp gia công tạo hình bề mặt hoặc sản phẩm được nêu tên.

Hình a là phôi của hình e

Gia công tiện

Hình b là phôi của hình d

Gia công phay

Hình c là phôi của hình g

Gia công áp lực

3. Xử lí cơ tính và bảo vệ bề mặt chi tiết
Bản chất: là quá trình sử
dụng các biện pháp kĩ thuật
khác nhau để thay đổi cơ tính
và chất lượng bề mặt của chi
tiết nhằm đảm bảo các yêu
cầu kĩ thuật của chi tiết và sản
phẩm cơ khí.

Thảo luận nhóm
đôi
Nghiên cứu SGK và thực hiện các yêu cầu
sau:
Nêu yêu cầu, biện pháp

Nêu một số phương pháp

kiểm tra đối với quá trình

để xử lí cơ tính và bảo vệ

xử lí bề mặt chi tiết máy.

bề mặt chi tiết máy.

E N G I N E E R I N G
F O R

A

B E T T E R

T O M O R R O W

Yêu
cầu:
Đảm bảo cơ

tính như độ
cứng, chiều sâu lớp cứng,
độ lớn và chiều của ứng
suất dư; đảm bảo chất
lượng bề mặt như độ
nhẵn bóng hoặc chất
lượng của lớp bảo vệ.

Kiểm
tra:
thể sử dụng

Có
các
phương pháp như máy đo
độ cứng, máy đo nhám bề
mặt,... để kiểm tra chất
lượng sản phẩm sau xử lí.

Một số phương pháp xử lí cơ tính và bảo vệ bề mặt
chi tiết
Xử lí cơ tính:

Phương pháp xử lí nhiệt

Phương pháp thấm carbon

Xử lí bảo vệ bề mặt:

Sơn kim loại

Mạ kim loại

Quan sát hình 11.6 và cho biết:
• Phương pháp đang thực hiện để xử lí bề mặt
chi tiết.
• Tác dụng của các phương pháp này.

Sơn

Mạ

Bảo vệ sản phẩm dưới tác
động của môi trường, tăng tính
thẩm mĩ cho sản phẩm,…

Bảo vệ sản phẩm dưới tác
động của môi trường, tăng tính
thẩm mĩ cho sản phẩm,…

Bản chất:
• Các chi tiết máy sau khi được gia công xong
trong phân xưởng cơ khí được liên kết lại với
nhau để tạo thành sản phẩm hoàn thiện.
• Quá trình lắp ráp liên quan chặt chẽ với quá
trình gia công tạo hình vì gia công các chi tiết
càng chính xác thì việc lắp ráp cũng sẽ
nhanh, dễ dàng và ít sửa chữa.

Thảo luận nhóm
đôi
• Nêu yêu cầu, biện pháp kiểm tra với giai đoạn lắp ráp sản phẩm.
• Nêu một số phương pháp lắp ráp sản phẩm.
Yêu cầu: Đảm bảo yêu cầu kĩ
thuật của sản phẩm sau lắp
cũng như năng suất lắp ráp.

Kiểm tra: Các sản phẩm lắp
được kiểm tra chất lượng vị trí
tương quan giữa các chi tiết bằng
các dụng cụ và kĩ thuật đo thích
hợp.

Một số phương pháp lắp ráp sản phẩm

Phương pháp lắp lẫn
hoàn toàn

Phương pháp lắp
chọn
Phương pháp lắp
sửa

Kết nối năng
lực

Qua bài học và tìm hiểu qua sách, báo em hãy cho biết trong hai
trường hợp sau áp dụng phương pháp lắp nào:
a) Bu lông và đai ốc.
Phương pháp lắp lẫn hoàn toàn
b) Lắp ráp khi thực hiện chế tạo thử hoặc sửa chữa.
Phương pháp lắp sửa

Bản
chất:
Là công đoạn
nhằm bao bọc,
cố định vị trí của sản phẩm
trong các vật chứa phục vụ
cho công tác bảo quản, vận
chuyển an toàn, tiện lợi.

Em hãy nêu yêu cầu và một số phương
pháp đóng gói sản phẩm.
Một số yêu cầu:
• Bảo vệ sản phẩm dưới tác động của các yếu tố bên ngoài
như: môi trường, vận chuyển,...
• Thuận tiện cho quá trình vận chuyển.
• Không ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.