Ngữ văn
KIỂM TRA
1. Trình bày suy nghĩ về cái chết của lão Hạc?
2.Theo em, vì sao lão Hạc chết? Qua đó, cho thấy lão Hạc là một người như thế nào?
- Từ đầu năm đến giờ chúng ta đã tìm hiểu một số văn bản viết về cuộc đời bất hạnh của của một số nhân vật rất đáng thương, họ là những nhân vật nào ? Hãy kể tên.
- Bé Hồng ở VB Trong lòng mẹ (trích Những ngày thơ ấu của Nguyên Hồng)
- Chị Dậu trong VB Tức nước vỡ bờ (Trích: Tắt đèn của Ngô Tất Tố)
- Lão Hạc trong tác phẩm cùng tên của nhà văn Nam Cao.
- Họ là những đối tượng như thế nào trong xã hội ?
CÔ BÉ BÁN DIÊM
Văn bản
(AN-ĐEC-XEN)
5

I. TÌM HIỂU CHUNG

1. Tác giả:
- An-đéc-xen (1805-1875), là nhà văn Đan Mạch- Người kể chuyện cổ tích nổi tiếng thế giới
- Truyện của ông đem đến cho độc giả cảm nhận về niềm tin và lòng yêu thương đối với con người.
Cô bé bán diêm
- Phong cách viết nhẹ nhàng, thấm đẫm chất nhân văn, thể hiện tình yêu niềm tin của nhà văn vào con người.
- Một số tác phẩm tiêu biểu : Nàng tiên cá, Nàng công chúa và hạt đậu, Bầy chim thiên nga, Chú lính chì dũng cảm, Cô bé bán diêm . . .
Em hãy giới thiệu đôi nét về tác giả?
- Cô bé bán diêm là một trong những truyện nổi tiếng nhất của An-đéc-xen.
Nàng tiên cá nhỏ nhắn nằm phơi mình bên bờ hồ, biểu tượng của đất nước Đan Mạch
MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ ĐẤT NƯỚC ĐAN MẠCH
Cây cầu dài nhất châu Âu, nối liền hai đất nước xinh đẹp Đan Mạch và Thụy Điển
Thị trấn cổ xưa ở thành phố cảng lớn thứ hai Đan Mạch- Aarhus là một bảo tang khổng lồ ngoài trời, nơi có những căn nhà nhỏ truyền thống, những cửa hàng thủ công, quán bar lưu niệm từ thế kỉ XVI- XX cực kì đáng yêu.
I. TÌM HIỂU CHUNG

1. Tác giả:
Cô bé bán diêm
2. Tác phẩm:
a. Đọc- tìm hiểu từ khó :
- Ở đoạn trích này các em đọc với giọng nhẹ nhàng, tình cảm. Chú ý phân biệt được những cảnh thực và ảo
trong và sau từng lần cô bé quẹt diêm
(kẽ giữa thực tế và mộng tưởng) để làm nỗi bật số phận bất hạnh đáng thương của cô bé bán diêm.


*Trường xuân: Một loại cây dây leo bám vào tường gạch, lá rụng dần vào mùa đông.
*Ảo ảnh: Là những hình ảnh hiện ra trong mộng tưởng của cô bé.
bao diêm
trường xuân
phuốc -sét
Từ khó:

I. TÌM HIỂU CHUNG

1. Tác giả:
Cô bé bán diêm
2. Tác phẩm:
b. Xuất xứ:
Em hãy nêu xuất xứ đoạn trích?
c.Thể loại:
a. Đọc- tìm hiểu từ khó :
Trích gần hết truyện Cô bé bán diêm
Truyện ngắn
d. Phương thức biểu đạt :
Trong đoạn trích tác giả đã sử dụng
phương thức biểu đạt nào?
Tự sự + Miêu tả + Biểu cảm


 

 





Truyện có những nhân vật nào?
Em hãy nêu các sự việc chính.
Tác giả đã dùng ngôi kể nào?
- Ngôi kể: Ngôi thứ 3
e. Tóm tắt :
+ Trong đêm giao thừa rét mướt, cô không bán được bao diêm nào nhưng không dám về nhà vì sợ cha mắng.
+ Hoàn cảnh khó khăn, bất hạnh của cô bé bán diêm. 
+ Cô ngồi nép vào một góc tường tránh rét và quẹt que diêm để sưởi.
+ Lần thứ nhất quẹt diêm: hiện lên lò sưởi. 
+ Lần thứ hai quẹt diêm: hiện lên bàn ăn và con ngỗng quay. 
+  Lần thứ ba quẹt diêm: hiện lên một cây thông nô-en. 
+ Lần thứ tư quẹt diêm: hiện lên hình ảnh người bà quá cố đã mất. 
+ Em đã chết trong giá rét khi mơ cùng bà bay lên cao mãi.
- Nhân vật: em bé bán diêm (Nhân vật chính), người bà...
- Các sự việc chính:
+ Em van xin, níu kéo bà ở lại, và nài nỉ được theo Bà.
Organize with Sections
Cô bé bán diêm
Dựa vào các sự việc chính , Em hãy tóm tắt
đoạn trích: “Cô bé bán diêm”.
Trong đêm giao thừa, trời rét mướt, có một cô bé đầu trần, chân đi đất, bụng đói đang rầu rĩ đi bán diêm trong bóng tối. Cô bé bán diêm ấy đã mồ côi mẹ và cũng đã mất đi người thương yêu em nhất là bà nội,cô sống với người cha nát rượi và rất khó tính. Em không dám về nhà vì sợ bố sẽ đánh em. Vừa lạnh vừa đói, cô bé ngồi nép vào một góc tường rồi khẽ quẹt một que diêm để sưởi ấm. Que diêm thứ nhất cho em có cảm giác ấm áp như ngồi bên lò sưởi. Em vội quẹt que diêm thứ hai, em được thấy một bàn ăn thịnh soạn hiện lên. Rồi em quẹt que diêm thứ ba và được thấy cây thông Nô-en. Quẹt que diêm thứ tư: bà nội hiền từ của em hiện lên đẹp đẽ, gần gũi và phúc hậu biết mấy. Nhưng ảo ảnh đó nhanh chóng tan đi sau sự vụt tắt của que diêm. Em vội vàng quẹt hết cả bao diêm để mong níu bà nội lại. Cô bé bán diêm đã chết trong giá rét khi mơ cùng bà bay lên cao mãi. Sáng hôm sau người qua đường nhận thấy một cô bé nằm bất động với đôi má hồng và đôi môi mỉm cười.
Dựa vào các sự việc chính, em hãy tóm tắt truyện.
Lần 1
Lần 2
Lần 3
Lần 4
Lần 5
Ba phần
Từ đầu… “cứng đờ ra”
Hoàn cảnh của cô bé bán diêm
Đoạn còn lại Cái chết của cô bé bán diêm
Tiếp … “thượng đế”
Các lần quẹt diêm và những mộng tưởng
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN

Cô bé bán diêm
1. Hình ảnh cô bé bán diêm trong đêm giao thừa:
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:
1. Hình ảnh của cô bé bán diêm trong đêm giao thừa
Gia cảnh:
Quá khứ
Hiện tại
Người bà hiền hậu, yêu thương.
Ngôi nhà xinh xắn.
- Đón giao thừa trong ngôi nhà ấm áp.
- Bà mất, mẹ mất, sống với người cha khó tính
- Chui rúc trong một xó tối tăm.
- Phải đi bán diêm trong đêm giao thừa.
=> Hoàn cảnh của cô bé thật bất hạnh, thiếu thốn cả vật chất, tinh thần: Mất mái nhà, mất mẹ, mất bà, bị tước đi hạnh phúc tuổi thơ, bị đẩy ra đường trong cuộc mưu sinh.
Em hiểu gì về gia cảnh của cô bé bán diêm?
Khi giới thiệu gia cảnh em bé, tác giả đã sử dụng
những biện pháp nghệ thuật gi?
- Nghệ thuật: Hình ảnh Đối lập, tương phản.
Qua tìm hiểu , em có suy nghĩa gì về cô bé bán diêm?
b. Tình cảnh của cô bé:
Không gian: ngoài đường, tối đen, tuyết rơi, rét buốt.
- Hình ảnh cô bé:
+ Sực nức mùi ngỗng quay
=> Gợi niềm đồng cảm, xót thương.
Cô bé đi bán diêm trong thời gian,
không gian nào ?
- Thời gian: đêm giao thừa.

+ Trời đông rét buốt
+ Trong nhà, đèn sáng rực
Hình ảnh của cô bé được miêu tả như thế nào?
đầu trần, chân đất
ngoài đường, tối đen
bụng đói cồn cào
> <
> <
> <
Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào? Tác dụng?
- Nghệ thuật: Liệt kê những hình ảnh tương phản, đối lập
-> Làm nổi bật hoàn cảnh rét, đói, cô độc đáng thương của cô bé
Cô bé bán diêm
(An - đec- xen)
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:
2. Những lần quẹt diêm của cô bé:
Cô bé quẹt diêm mấy lần?

2. Hãy nêu những mộng tưởng qua 5 lần quẹt diêm.

3. Ước mơ của em bé qua mỗi lần quẹt diêm. Vì sao?

4. Khi diêm vụt tắt thì những thực tế nào đã thay thế?


CÂU HỎI
25
I. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Thực tế và mộng tưởng của cô bé bán diêm:
1. Hình ảnh cô bé bán diêm trong đêm giao thừa:
* Lần quẹt diêm thứ nhất:
-Tưuởng chừng ngồi tru?c một lò suưởi rực hồng .

-> Cảnh tưuợng sáng sủa,
ấm áp, thân mật.
2. Thực tế và mộng tưởng của cô bé bán diêm:
Lò sưuởi ấm áp
Đuược suưởi ấm
Lo lắng bị cha mắng
Lần 1: Một lò sưởi -> rét
* Lần quẹt diêm thứ hai :
- Một bàn ăn đã dọn.
- Bát đĩa bằng sứ quí giá .
- Có cả một con ngỗng quay.
-> Sang trọng, đủ đầy, sung suớng.
2. Thực tế và mộng tưởng của cô bé bán diêm:
Lò sưuởi ấm áp
Đuược suưởi ấm
Lo lắng bị cha mắng
Bữa ăn thịnh soạn
Muốn đưuợc
ăn no
Bức tuường dày đặc,
lạnh lẽo
Lần 2: bàn ăn, thức ăn -> đói
31
* Lần quẹt diêm thứ ba :
- Cây thông Nô En với hàng ngàn ngọn nến sáng rực lấp lánh.
- Những ngôi sao trên trời .
2. Thực tế và mộng tưởng của cô bé bán diêm:
Lò sưuởi ấm áp
Đuược suưởi ấm
Lo lắng bị cha mắng
Bữa ăn thịnh soạn
Muốn đưuợc
ăn no
Bức tuường dày đặc,
lạnh lẽo
Cây thông nô-en
Muốn đuược
vui chơi
-Tất cả những ngọn nến bay lên, gợi cho em suy nghĩ về cái chết.
Lần 3: cây thông Nô-en -> Được vui đón Nô-en, xum họp gia đình
* Lần quẹt diêm thứ tưu :
- Bà nội hiện về mỉm cuười với em.
- Bà ơi cho cháu đi với.
- Cháu van bà, bà xin thuợng đế chí nhân cho cháu về với bà.

2. Thực tế và mộng tưởng của cô bé bán diêm:
Lò sưuởi ấm áp
Đuược suưởi ấm
Lo lắng bị cha mắng
Bữa ăn thịnh soạn
Muốn đưuợc
ăn no
Bức tuường dày đặc,
lạnh lẽo
Cây thông nô en
Muốn đuược
vui chơi
-Tất cả những ngọn nến bay lên, gợi cho em suy nghĩ về cái chết.
Bà em mỉm cuười với em
Muốn đưu?c
yêu thuương
?o ảnh về bà biến mất.
Lần 4: thấy bà mỉm cười -> Nhớ tới bà, mong được yêu thương
37
* Lần quẹt diêm thứ năm:
- Thấy bà to lớn đẹp lão.
- Bà cầm tay em, hai bà cháu bay vụt lên cao, cao mãi.
- Không còn đói rét đau buồn nào đe doạ.
->Cuộc sống trên thế gian
chỉ là buồn đau và đói rét
2. Thực tế và mộng tưởng của cô bé bán diêm:
Lò sưuởi ấm áp
Đuược suưởi ấm
Lo lắng bị cha mắng
Bữa ăn thịnh soạn
Muốn đưuợc
ăn no
Bức tuường dày đặc,
lạnh lẽo
Cây thông nô en
Muốn đuược
vui chơi
-Tất cả những ngọn nến bay lên, gợi cho em suy nghĩ về cái chết.
Bà em mỉm cuười với em
Muốn đưu?c
yêu thuương
Muốn níu bà lại.Hai bà cháu vụt lên cao.
về chầu Thưuợng đế.
Không còn đói rét, đau buồn đe dọa.
Em đi theo bà, em vĩnh viễn ra đi trong đói khát và rét buốt.
?o ảnh về bà biến mất.
Lần 5: cùng bà bay lên trời -> ở cùng bà, không muốn đói, rét
Nhu c?u v? v?t ch?t
Nhu c?u v? tinh th?n
Ước mơ nào gắn với nhu cầu vật chất? Ước mơ nào về tinh thần?
2. Thực tế và mộng tưởng của cô bé bán diêm:
Lò sưuởi ấm áp
Đuược suưởi ấm
Lo lắng bị cha mắng
Bữa ăn thịnh soạn
Muốn đưuợc
ăn no
Bức tuường dày đặc,
lạnh lẽo
Cây thông nô en
Muốn đuược
vui chơi
-Tất cả những ngọn nến bay lên, gợi cho em suy nghĩ về cái chết.
Bà em mỉm cuười với em
Muốn đưu?c
yêu thuương
Muốn níu bà lại.Hai bà cháu vụt lên cao.
về chầu Thưuợng đế.
Không còn đói rét, đau buồn đe dọa.
Em đi theo bà, em vĩnh viễn ra đi trong đói khát và rét buốt.
?o ảnh về bà biến mất.
Em có nhận xét gì về thứ tự các mộng tưởng của em bé?
=> Các mộng tưởng diễn ra theo trình tự hợp lí, phù hợp với hoàn cảnh em bé lúc đó. .
SÁNG HÔM SAU
Khung cảnh, mọi người xung quanh
Cái chết của em.
- Mặt trời lên trong sáng, chói chang.
- Mọi người vui vẻ ra khỏi nhà.
- Mọi người bảo nhau : “Chắc nó muốn sưởi cho ấm”.
- Ở một xó tường.
- Em bÐ m¸ hồng, đôi m«i ®ang mØm cư­êi.
- Em đã chÕt v× ®ãi và rÐt buèt trong ®ªm giao thõa.
3. Sự ra đi của em bé:
Tác giả miêu tả sự ra đi của em bé như thế nào?
- Mặt trời lên trong sáng, chói chang.
- Mọi người vui vẻ ra khỏi nhà.
- Mọi người bảo nhau : “Chắc nó muốn sưởi cho ấm”.
- Ở một xó tường.
- Em bÐ m¸ hồng, đôi m«i ®ang mØm cư­êi.
- Em đã chÕt v× ®ãi và rÐt buèt trong ®ªm giao thõa.
Thực tế là đây!
Thi thể em giữa những bao diêm
Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?
- Cái chết thương tâm.
- Thái độ thuương cảm, đau xót. Chính tình yêu thuương ấy đã điểm tô cho cái chết đẹp đẽ nhuư thiên thần.
3. Sự ra đi của em bé:
SÁNG HÔM SAU
Khung cảnh, mọi người xung quanh
Cái chết của em.
- Mặt trời lên trong sáng, chói chang.
- Mọi người vui vẻ ra khỏi nhà.
- Mọi người bảo nhau : “Chắc nó muốn sưởi cho ấm”.
- Ở một xó tường.
- Em bÐ m¸ hồng, đôi m«i ®ang mØm cư­êi.
- Em đã chÕt v× ®ãi và rÐt buèt trong ®ªm giao thõa.
3. Sự ra đi của em bé:
- Mặt trời lên trong sáng, chói chang.
- Mọi người vui vẻ ra khỏi nhà.
- Mọi người bảo nhau : “Chắc nó muốn sưởi cho ấm”.
- Ở một xó tường.
- Em bÐ m¸ hồng, đôi m«i ®ang mØm cư­êi.
- Em đã chÕt v× ®ãi và rÐt buèt trong ®ªm giao thõa.
> <
NT : Tương phản, đối lập, ND: Cái chết thật tội nghiệp và thương tâm: chết vì rét buốt, vì đói khát, xã hội lạnh lùng, thờ ơ trước cái chết của em.
- Ngh? thu?t:tưuơng phản, bỳt phỏp hi?n th?c k?t h?p tr? tỡnh, lóng m?n -> em bé đã đưuợc giải thoát.
Mọi người qua đường có thái độ gì trước sự ra đi của cô bé?
- Mọi nguười bảo nhau``Chắc nó sưuởi cho ấm"
Lạnh lùng vô cảm lúc em sống cũng nhuư lúc em chết. Một xã hội bất công truước cuộc sống của ngưuời nghèo.
-> Lên án những con người lạnh lùng, thờ ơ trước nỗi khổ của người khác.
- Cái chết thương tâm.
- Thái độ thuương cảm, đau xót. Chính tình yêu thuương ấy đã điểm tô cho cái chết đẹp đẽ nhuư thiên thần.
3. Sự ra đi của em bé:
Kể chuyện đan xen, đối lập giữa thực tế và mộng tưởng  Nổi bật khát khao cháy bỏng và tình cảnh đáng thương của cô bé bán diêm/ của những người cùng khổ trong xã hội
 Tác giả đã thấu hiểu và nâng niu ước mơ tuổi thơ.
Phải biết trân trọng tình cảm gia đình và hạnh phúc bình dị bên người thân + Sống phải biết ước mơ, biết giữ tâm hồn trong sáng.
III. TỔNG KẾT:
Số phận bất hạnh của cô bé bán diêm (Cô bé bán diêm – An-đéc-xen)
Ở đất nước Đan Mạch xa xôi
Có cô bé bán diêm nghèo bất hạnh
Mẹ không còn, sống cùng cha ghẻ lạnh
Lấy rượu làm vui, quên mất đứa con thơ.
Đêm Nô-en lạnh lẽo những con đường
Em bé vẫn đầu trần, lang thang không bến đậu
Từng cánh cổng, bức tường và lòng người câm lặng
Em nép mình 1 góc nhỏ … cô đơn.
Trong đêm đông giá rét bơ vơ
Em nhớ tới người bà hiền hậu
Người đã cho em một thời thơ ấu
Êm đềm, hạnh phúc, được yêu thương
Sáng hôm sau con phố sáng tưng bừng
Tiếng cười nói xôn xao mừng năm mới
Người ta thấy em bên góc đường trơ trọi
Xung quanh em còn lại những tàn diêm.
Em ngước lên nhìn trời
Thiên đường cao vời vợi
Mẹ và bà có đợi
Ủ ấm em vào lòng.
1, 2, 3, 4, 5
Hết que này, que khác
Que diêm cuối cùng tắt
Thiên đường ở trên cao.
Tuyết phủ chỗ em ngồi
Mắt em nhắm lại rồi
Trái tim em bé bỏng
Thiên đường không đói rét
Thiên đường chẳng có diêm
Người qua đường náo nức
Từ nay không cơ cực
Chẳng ai còn gặp em
Rong ruổi trong bóng đêm.
Ước mơ em nhỏ lắm
Em cô bé bán diêm
Người giàu qua lặng lẽ
Người nghèo không có tiền
Em đâu dám về nhà
Trong màn đêm giá lạnh
Cây thông non gầy guộc
Bính bong... đêm Giáng sinh
Em quẹt diêm cho mình
Một mái nhà ấm cúng
Mùi ngỗng quay béo ngậy
Lò sưởi cháy hoà ca
Một que diêm sáng lên
Em gặp bà, gặp mẹ
Bà em còn rất trẻ
Mẹ em đẹp như tiên
Ngày 20/11/1989, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua Công ước quốc tế về quyền trẻ em. Việt Nam là nước thứ hai trên thế giới và nước đầu tiên ở châu Á phê chuẩn Công ước vào ngày 20/2/1990.
Ngày 20/11/1989, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua Công ước quốc tế về quyền trẻ em. Việt Nam là nước thứ hai trên thế giới và nước đầu tiên ở châu Á phê chuẩn Công ước vào ngày 20/2/1990.
Chúng ta cần phải bảo vệ, che chở, chia sẻ và đùm bọc những đứa bé mồ côi, bất hạnh.
Một số hình ảnh về trẻ em lang thang ở Việt Nam
Nhìn những bức ảnh này em có suy nghĩ gì?
Đối với trẻ mồ côi, bất hạnh chúng ta
cần phải làm gì?
Chúng ta cần phải bảo vệ, che chở, chia sẻ và đùm bọc những đứa bé mồ côi, bất hạnh.
Đây là đoạn truyện mang đậm màu sắc cổ tích?
Em thấy trong phần truyện này có chỗ nào giống và khác với những truyện cố tích mà em đã biết?
- Giống: Có những mộng tưởng như những phép màu kì diệu.
- Khác: Đó là mộng tưởng, là những ảo ảnh không trở thành hiện thực.
IV. LUYỆN TẬP:
Bài tập 1:
Điểm giống và khác với những truyện cổ tích
Theo em, vì sao nhà văn đã không để một bà tiên xuất hiện trong phần truyện này?
Nếu được tưởng tượng một kết thúc khác cho truyện, em sẽ định kể như thế nào?
Bài tập 2:
Bài tập 3:
Em bé mồ côi phải đi bán diêm trong đêm giao thừa rét buốt. Em chẳng dám về nhà vì sợ bố đánh, đành ngồi nép vào góc tường, liên tục quẹt diêm để sưởi. Hết bao diêm thì em bé chết cóng trong giấc mơ cùng bà nội bay lên trời. Sáng hôm sau, mồng 1 tết, mọi người qua đường vẫn thản nhiên nhìn cảnh tượng thương tâm.
Bài tập về nhà:
Những em bé trong đêm giao thừa thường được nhận sự quan tâm của gia đình. Giả sử em là cô bé bán diêm, em ước mơ điều gì? Với ước mơ đó, nếu em là người qua đường, em sẽ làm như thế nào?
Tóm tắt lại văn bản
请大家
投我一票
V. Vận dụng:
Tưởng tượng rằng em có mặt lúc cô bé đang bán diêm, lúc cô bé chết, em sẽ nói gì? Làm gì? Viết một đoạn kịch ngắn và diễn lại trong vòng 5 phút
请大家
投我一票
Hướng dẫn tự học
- Vẽ tranh về một chi tiết mà em thấy hay, thích.
- Viết một cái kết khác cho câu chuyện.
- Ghi lại cảm nhận của em về một hay vài chi tiết nghệ thuật tương phản trong đoạn trích.
- Học và làm bài tập bài: “Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội”.
- Soạn bài: + “Trợ từ, thán từ”
+ Xem và trả lời câu hỏi SGK/ 69  72
Chúc các em vui, khỏe, chăm học!