Bài 11B: Bền gan vững chí
Tiếng Việt
Trường Tiểu học Trạm Hành
Giáo viên: Nguyễn Thị Minh Diệu
Thứ tư, ngày 1 tháng 12 năm 2021
A. Hoạt động cơ bản
Có chí thì nên

Có công mài sắt, có ngày nên kim.
Ai ơi đã quyết thì hành
Đã đan thì lận tròn vành mới thôi.
3. Thua keo này, bày keo khác.
4. Người có chí thì nên
Nhà có nền thì vững.
5. Hãy lo bền chí câu cua
Dù ai câu chạch, câu rùa mặc ai!
6. Chớ thấy song cả mà rã tay chèo.
7. Thất bại là mẹ thành công.
(Tục ngữ)
Giải nghĩa từ
Nên: thành công
Hành: làm
Lận: dùng bàn chân và tay nắn, uốn tấm mê (đan bằng tre, nứa) vào vành cạp để tạo thành hình nong, nia, rổ, rá.
Keo: một lần đấu sức.
Cả: lớn
Rã: buông rơi
đan
lận
Dùng bàn chân và tay nắn, uốn tấm mê (đan bằng tre, nứa)
vào vành cạp để tạo thành hình nong, nia, rổ, rá.
表达能力
chạch
chèo
2. Ai ơi đã quyết thì hành
Đã đan thì lận tròn vành mới thôi !
4. Người có chí thì nên
Nhà có nền thì vững.
6. Chớ thấy sóng cả mà rã tay chèo.
1. Có công mài sắt, có ngày nên kim.
3. Thua keo này, bày keo khác.
5. Hãy lo bền chí câu cua
Dù ai câu chạch, câu rùa mặc ai !
7. Thất bại là mẹ thành công.
mẹ
quyết
hành
lận tròn vành
chí
nên
nền
vững
bền chí
Chớ thấy
bày
Thua
mặc ai
Dù ai
mài sắt
nên kim
rã
Luyện đọc
Có chí thì nên

Có công mài sắt, có ngày nên kim.
Ai ơi đã quyết thì hành
Đã đan thì lận tròn vành mới thôi.
3. Thua keo này, bày keo khác.
4. Người có chí thì nên
Nhà có nền thì vững.
5. Hãy lo bền chí câu cua
Dù ai câu chạch, câu rùa mặc ai!
6. Chớ thấy song cả mà rã tay chèo.
7. Thất bại là mẹ thành công.
Tục ngữ


TÌM HIỂU BÀI
Dựa vào nội dung các tục ngữ trên, hãy xếp chúng vào ba nhóm sau:
Câu 1, 4
Câu 2, 5
Câu 3, 6, 7
Có chí thì nên
Có công mài sắt, có ngày nên kim.
Ai ơi đã quyết thì hành
Đã đan thì lận tròn vành mới thôi.
3. Thua keo này, bày keo khác.
4. Người có chí thì nên
Nhà có nền thì vững.
5. Hãy lo bền chí câu cua
Dù ai câu chạch, câu rùa mặc ai!
6. Chớ thấy song cả mà rã tay chèo.
7. Thất bại là mẹ thành công.
Tục ngữ
Cách diễn đạt của tục ngữ có đặc điểm gì khiến người đọc dễ nhớ, dễ hiểu?
C. Ngắn gọn, có vần điệu, hình ảnh.
A. Ngắn gọn, có vần điệu.
B. Có hình ảnh so sánh.
Có công mài sắt, có ngày nên kim.
Ai ơi đã quyết thì hành
Đã đan thì lặn tròn vành mới thôi!
Hãy lo bền chí câu cua
Dù ai câu chạch, câu rùa mặc ai!
Học sinh phải rèn luyện ý chí gì?
* Hãy tìm các câu tục ngữ, thành ngữ, khác thuộc chủ điểm Có chí thì nên mà em biết.
- Có chí làm quan, có gan làm giàu.
- Mưu cao chẳng bằng chí dày
- Kiến tha lâu đầy tổ.
- Ngọc kia chuốt mãi cũng tròn
Sắt kia mài mãi cũng còn nên kim.
- Ai ơi giữ chí cho bền
Dù ai đổi hướng xoay nền mặc ai.
- Có bột mới gột nên hồ
Tay không mà dựng cơ đồ mới ngoan.
Nội dung
Các câu tục ngữ khuyên chúng ta giữ vững mục tiêu đã chọn, không nản lòng khi gặp khó khăn và khẳng định: có ý chí thì nhất định thành công.


VỀ NHÀ LUYỆN ĐỌC THUỘC LÒNG
Bài 11B: Bền gan vững chí
Tiếng Việt
Trường Tiểu học Trạm Hành
Giáo viên: Nguyễn Thị Minh Diệu
Thứ tư, ngày 1 tháng 12 năm 2021
B. Hoạt động thực hành
Luyện tập trao đổi ý kiến
với người thân.


Đề bài: Em và người thân trong gia đình cùng đọc một truyện nói về một người có nghị lực, có ý chí vươn lên. Em trao đổi với người thân về tính cách đáng khâm phục của nhân vật đó. Hãy cùng các bạn đóng vai người thân để thực hiện cuộc trao đổi trên.
Đề bài :
Em và người thân trong gia đình cùng đọc một truyện nói về một người có nghị lực, có ý chí vươn lên. Em trao đổi với người thân về tính cách đáng khâm phục của nhân vật đó. Hãy cùng các bạn đóng vai người thân để thực hiện cuộc trao đổi trên.
- Cuộc trao đổi diễn ra giữa ai với ai ?
- Trao đổi về nội dung gì ?
- Khi trao đổi cần lưu ý điều gì ?
Khi trao đổi cần chú ý nội dung trong truyện. Truyện đó phải cả 2 người cùng biết và khi trao đổi phải thể hiện đúng thái độ khâm phục nhân vật trong truyện.
Gợi ý:
1.Tìm đề tài ở đâu?
Các truyện trong sách giáo khoa.
- Các truyện khác trong sách báo.
1. Hãy đọc gợi ý 1 nêu tên các truyện đã chuẩn bị.
Các nhân vật trong truyện
Nguyễn Hiền
Nguyễn Ngọc Kí
Bạch Thái Bưởi
Lê Duy Ứng
Nguyễn Văn Siêu
Trần Nguyên Thái,...
Gợi ý:
+ Tìm đề tài trao đổi:
+ Xác định nội dung trao đổi:
+ Xác định hình thức trao đổi.
Các truyện trong sách giáo khoa:
Nghị lực của nhân vật.
Sự thành đạt của nhân vật.
Ông Trạng thả diều; Bàn chân kì diệu
“Vua tàu thủy” Bạch Thái Bưởi; Vẽ trứng;..
Các truyện khác trong sách báo,…
Hoàn cảnh sống của nhân vật.
2. Xác định nội dung trao đổi
Hoàn cảnh sống của nhân vật:
+ Nhân vật gặp khó khăn gì?
+ Những khó khăn ấy có gì khác thường?
Nghị lực của nhân vật
+ Nhân vật đã vượt qua khó khăn như thế nào?
+ Sự vượt khó của nhân vật có gì đáng khen ngợi?
Sự thành đạt của nhân vật
+ Nhân vật đã đạt được ý nguyện của mình như thế nào?
+ Nghị lực, ý chí của nhân vật đóng vai trò gì trong sự thành đạt ấy?

Bàn chân kì diệu
Ký bị liệt hai cánh tay từ nhỏ. Thấy các bạn được cắp sách đến trường, Ký thèm lắm. Em quyết định đến lớp xin vào học.
Sáng hôm ấy, cô giáo Cương đang chuẩn bị viết bài học vần lên bảng thì thấy một cậu bé thập thò ngoài cửa. Cô bước ra, dịu dàng hỏi:
- Em muốn hỏi gì cô phải không?
Cậu bé khẽ nói:
- Thưa cô, em xin cô cho em vào học. Có được không ạ?
Cô giáo cầm tay Ký. Hai cánh tay em mềm nhũn, buông thõng, bất động. Cô giáo lắc đầu: Khó lắm em ạ. Em hãy về nhà. Đợi lớn lên ít nữa xem sao đã.
Cô thoáng thấy đôi mắt Ký nhòe ướt. Em quay ngoắt lại, chạy về nhà. Hình như em vừa chạy, vừa khóc.
Mấy hôm sau, cô giáo đến nhà Ký. Bước qua cổng cô vừa ngạc nhiên, vừa xúc động: Ký đang ngồi giữa sân hí hoáy tập viết. Cậu cặp một mẩu gạch vào ngón chân và vẽ xuống đất những nét chữ ngoằn ngoèo. Cô giáo hỏi thăm sức khỏe của Ký rồi cho em mấy viên phấn.


Thế rồi, Ký lại đến lớp. Lần này em được nhận vào học. Cô giáo dọn một chỗ ở góc lớp, trải chiếu cho Ký ngồi tập viết ở đó. Em cặp cây bút vào ngón chân và tập viết vào trang giấy. Cây bút không làm theo ý muốn của Ký. Bàn chân em giẫm lên trang giấy, cựa quậy một lúc là giấy nhàu nát, mực giây bê bết. Mấy ngón chân Ký mỏi nhừ. Cô giáo thay bút chì cho Ký. Ký lại kiên nhẫn viết. Mấy ngón chân quắp lại giữ cho được cây bút đã khó, điều khiển cho nó viết thành chữ còn khó hơn, nhưng Ký vẫn gắng sức đưa bút theo nét chữ. Bỗng cậu nằm ngửa ra, chân giơ lên, mặt nhăn nhó, miệng xuýt xoa đau đớn. Cô giáo và mấy bạn chạy vội tới. Thì ra, bàn chân Ký bị chuột rút, co quắp lại, không duỗi ra được. Các bạn phải xoa bóp mãi mới ổn. Cái giống “chuột rút” làm khổ Ký rất nhiều. Nó đã rút một lần thì sau quen cứ rút mãi. Có lần đau tái người, Ký quăng bút vào góc lớp định thôi học. Nhưng cô giáo Cương an ủi, khuyến khích em hãy kiên nhẫn tập dần từng tí một. Các bạn cũng mỗi người nói một câu, giúp một việc. Lời khuyến khích dịu dàng của cô giáo, những cử chỉ thân thương của bè bạn tiếp sức cho Ký. Ký lại quắp bút vào ngón chân hì hục tập viết
Ký kiên nhẫn, bền bỉ. Ngày nắng cũng như ngày mưa, người mệt mỏi, ngón chân đau nhức, có lúc chân bị chuột rút liên hồi... nhưng Ký không nản lòng. Buổi học nào cũng vậy, trong góc lớp, trên mảnh chiếu nhỏ không bao giờ vắng mặt Nguyễn Ngọc Ký.
Nhờ luyện tập kiên trì, Ký đã thành công. Hết lớp Một, Ký đã đuổi kịp các bạn. Chữ Ký viết ngày một đều hơn, đẹp hơn. Có lần Ký được 8 điểm, 9 điểm rồi 10 điểm về môn Tập viết. Bao năm khổ công, thế rồi Ký thi đại học, trở thành sinh viên Trường Đại học Tổng hợp.
Nguyễn Ngọc Ký là tấm gương sáng về ý chí vượt khó. Ngày Bác Hồ còn sống, đã hai lần gởi tặng huy hiệu của Người cho cậu học trò dũng cảm giàu nghị lực ấy.
Hiện nay, ông Nguyễn Ngọc Ký là Nhà giáo Ưu tú, dạy môn Ngữ văn của một trường trung học ở Thành phố Hồ Chi Minh. Ông là tác giả bài thơ Em thương trong sách Tiếng Việt 3, tập hai.
2. Làm mẫu về nhân vật và nội dung trao đổi
Ví dụ : Về Nguyễn Ngọc Kí
Hoàn cảnh sống của nhân vật

- Nghị lực vượt khó


- Sự thành đạt
Ông bị liệt hai cánh tay từ nhỏ, nhưng rất ham học. Cô giáo ngại ông không theo được nên không dám nhận.
Ông cố gắng viết bằng chân, có khi chân bị co quắp, cứng đờ không đứng dậy nổi nhưng vẫn kiên trì luyện viết không quản mệt nhọc, khó khăn, ngày mưa ngày nắng.
Ông đã đuổi kịp các bạn và trở thành sinh viên Trường Đại học Tổng hợp và là Nhà giáo Ưu tú.
3. Xác định hình thức trao đổi
- Người nói chuyện với em là ai (bố, mẹ hay anh chị) ?

Em xưng hô như thế nào ?

- Em chủ động nói chuyện với người thân về câu chuyện mới đọc hay được người thân gợi chuyện ?

Là bố em / anh em
Em gọi bố (ba, cha) xưng con / anh xưng em
Bố chủ động nói chuyện với em sau bữa cơm tối vì bố rất khâm phục nhân vật trong truyện.
Hàng ngày, ông vẫn miệt mài đánh máy sáng tác.
Nicholas James "Nick" Vujicic – Sinh năm 1982
Nhà diễn thuyết truyền động lực người Úc gốc Serbia
Trần Nguyên Thái (cô gái mang về 5 huy chương vàng tại Đại hội thể thao người khuyết tật Đông Nam Á – 2001)
Nhạc sĩ thiên tài người Đức.
Lút-vích van Bét-thô-ven (1770 - 1827)
Nhà bác học Vật lí Ste- phen Hốc – king (1942 – 2018)
Cô bé 10 tuổi “ở riêng” nuôi em ăn học Ngân Thị Đòa ở bản Chiềng, xã Trung Lý (Mường Lát, Thanh Hóa)
- Nội dung trao đổi đã đúng chưa, hấp dẫn không ?
Các vai trao đổi đã đúng và rõ ràng chưa ?

Thái độ ra sao, các cử chỉ, động tác, nét mặt ra sao ?
Các tiêu chí đánh giá

Chúc các em
chăm ngoan,
học tốt !
Bài 11B: Bền gan vững chí
Tiếng Việt
Trường Tiểu học Trạm Hành
Giáo viên: Nguyễn Thị Minh Diệu
Thứ tư, ngày 1 tháng 12 năm 2021
B. Hoạt động thực hành

KỂ CHUYỆN
BÀN CHÂN KÌ DIỆU
( Trang 118)



KHỞI ĐỘNG
Nếu em được bà tiên ban cho một điều ước, em sẽ ước điều gì? Vì sao?
Nguyễn Ngọc Ký
Kể chuyện
Bàn chân kì diệu
Bàn chân kì diệu
Ký bị liệt hai cánh tay từ nhỏ. Thấy các bạn được cắp sách đến trường, Ký thèm lắm. Em quyết định đến lớp xin vào học.
Sáng hôm ấy, cô giáo Cương đang chuẩn bị viết bài học vần lên bảng thì thấy một cậu bé thập thò ngoài cửa. Cô bước ra, dịu dàng hỏi:
- Em muốn hỏi gì cô phải không?
Cậu bé khẽ nói:
- Thưa cô, em xin cô cho em vào học. Có được không ạ?
Cô giáo cầm tay Ký. Hai cánh tay em mềm nhũn, buông thõng, bất động. Cô giáo lắc đầu: Khó lắm em ạ. Em hãy về nhà. Đợi lớn lên ít nữa xem sao đã.
Cô thoáng thấy đôi mắt Ký nhòe ướt. Em quay ngoắt lại, chạy về nhà. Hình như em vừa chạy, vừa khóc.
Mấy hôm sau, cô giáo đến nhà Ký. Bước qua cổng cô vừa ngạc nhiên, vừa xúc động: Ký đang ngồi giữa sân hí hoáy tập viết. Cậu cặp một mẩu gạch vào ngón chân và vẽ xuống đất những nét chữ ngoằn ngoèo. Cô giáo hỏi thăm sức khỏe của Ký rồi cho em mấy viên phấn.


Thế rồi, Ký lại đến lớp. Lần này em được nhận vào học. Cô giáo dọn một chỗ ở góc lớp, trải chiếu cho Ký ngồi tập viết ở đó. Em cặp cây bút vào ngón chân và tập viết vào trang giấy. Cây bút không làm theo ý muốn của Ký. Bàn chân em giẫm lên trang giấy, cựa quậy một lúc là giấy nhàu nát, mực giây bê bết. Mấy ngón chân Ký mỏi nhừ. Cô giáo thay bút chì cho Ký. Ký lại kiên nhẫn viết. Mấy ngón chân quắp lại giữ cho được cây bút đã khó, điều khiển cho nó viết thành chữ còn khó hơn, nhưng Ký vẫn gắng sức đưa bút theo nét chữ. Bỗng cậu nằm ngửa ra, chân giơ lên, mặt nhăn nhó, miệng xuýt xoa đau đớn. Cô giáo và mấy bạn chạy vội tới. Thì ra, bàn chân Ký bị chuột rút, co quắp lại, không duỗi ra được. Các bạn phải xoa bóp mãi mới ổn. Cái giống “chuột rút” làm khổ Ký rất nhiều. Nó đã rút một lần thì sau quen cứ rút mãi. Có lần đau tái người, Ký quăng bút vào góc lớp định thôi học. Nhưng cô giáo Cương an ủi, khuyến khích em hãy kiên nhẫn tập dần từng tí một. Các bạn cũng mỗi người nói một câu, giúp một việc. Lời khuyến khích dịu dàng của cô giáo, những cử chỉ thân thương của bè bạn tiếp sức cho Ký. Ký lại quắp bút vào ngón chân hì hục tập viết
Ký kiên nhẫn, bền bỉ. Ngày nắng cũng như ngày mưa, người mệt mỏi, ngón chân đau nhức, có lúc chân bị chuột rút liên hồi... nhưng Ký không nản lòng. Buổi học nào cũng vậy, trong góc lớp, trên mảnh chiếu nhỏ không bao giờ vắng mặt Nguyễn Ngọc Ký.
Nhờ luyện tập kiên trì, Ký đã thành công. Hết lớp Một, Ký đã đuổi kịp các bạn. Chữ Ký viết ngày một đều hơn, đẹp hơn. Có lần Ký được 8 điểm, 9 điểm rồi 10 điểm về môn Tập viết. Bao năm khổ công, thế rồi Ký thi đại học, trở thành sinh viên Trường Đại học Tổng hợp.
Nguyễn Ngọc Ký là tấm gương sáng về ý chí vượt khó. Ngày Bác Hồ còn sống, đã hai lần gởi tặng huy hiệu của Người cho cậu học trò dũng cảm giàu nghị lực ấy.
Hiện nay, ông Nguyễn Ngọc Ký là Nhà giáo Ưu tú, dạy môn Ngữ văn của một trường trung học ở Thành phố Hồ Chi Minh. Ông là tác giả bài thơ Em thương trong sách Tiếng Việt 3, tập hai.
4
3
1
2
6
5
1. Dựa vào lời kể của cô giáo (thầy giáo) và tranh vẽ dưới đây, kể lai từng đoạn câu chuyện:
Ký đến lớp xin cô giáo cho học.
Cô giáo không dám nhận em vào học
Cô giáo ngạc nhiên và cảm động thấy Ký tập viết bằng chân.
Ký được nhận vào học.
Cô giáo và các bạn lúc nào cũng tận tình chăm sóc, giúp đỡ Ký.
Ký được thưởng hai Huy hiệu của Bác Hồ
1
Ký đến lớp xin cô giáo cho học.

2
Cô giáo không dám nhận em vào học.
3
Cô giáo ngạc nhiên và cảm động thấy Ký tập viết bằng chân.
4
Ký được nhận vào học.
Cô giáo và các bạn lúc nào cũng tận tình chăm sóc, giúp đỡ Ký.
5
Ký được thưởng hai Huy hiệu của Bác Hồ.
6
Luyện kể

4
3
1
2
6
5
Ký đến lớp xin cô giáo cho học.
Cô giáo không dám nhận em vào học
Cô giáo ngạc nhiên và cảm động thấy Ký tập viết bằng chân.
Ký được nhận vào học.
Cô giáo và các bạn lúc nào cũng tận tình chăm sóc, giúp đỡ Ký.
Ký được thưởng hai Huy hiệu của Bác Hồ.
Câu chuyện muốn khuyên em điều gì?
Khuyên chúng ta hãy kiên trì, nhẫn nại, vượt lên mọi khó khăn thì sẽ đạt được điều mình mong ước.
Qua câu chuyện này, em học tập được gì ở thầy giáo Ký?
- Tinh thần ham học, nghị lực vươn lên trong cuộc sống.
Lòng tự tin trong cuộc sống, không tự ti vào bản thân bị tàn tật.
- Em cần cố gắng nhiều hơn nữa trong học tập…
Ý nghĩa:
Dù trong hoàn cảnh khó khăn nào, nếu con người giàu nghị lực, có ý chí vươn lên thì sẽ đạt được điều mình mong ước.
BÀN CHÂN KÌ DIỆU – NOI GƯƠNG THẦY KÝ
Bạn Lê Thị Thắm (SN 1998 )
Học sinh lớp 5A Trường TH Đông Thịnh, Đông Sơn, Thanh Hóa.
Dặn dò:
Ở nhà tự luyện tập kể lại câu chuyên cho người thân trong gia đình nghe.
Chuẩn bị bài cho tiết sau.