Giaùo vieân:

- Trên đường về quê tâm trạng nhân vật “tôi”
như thế nào?
- Tại sao “ tôi ” lại có tâm trạng như vậy?

TiÕt 77:

Lúc bấy giờ trong ký ức tôi, bỗng hiện ra một cảnh tượng thần
tiên , kỳ dị : Một vầng trăng tròn vàng thắm treo lửng lơ trên
nền trời xanh đậm, dưới là một bãi cát bên bờ biển, trồng toàn dưa
hấu, bát ngát một màu xanh rờn. Giữa ruộng dưa, một đứa bé trạc
mười một, mười hai tuổi, cổ đeo vòng bạc, tay lăm lăm cầm chiếc
đinh ba , đang cố sức đâm theo một con "tra"(1) . Con vật bỗng
quay lại, luồn qua háng đứa bé, chạy mất .

Nhuận Thổ trong kí ức
Tuổi
Ngoại
hình

- Cậu bé chạc 11-12 tuổi
- Khuôn mặt tròn trĩnh,
- Nước da bánh mật
- Tay hồng hào, lanh lẹn, mập mạp, cứng rắn .

Đẹp, khoẻ mạnh, đáng yêu.

Trang
phục

- Đội mũ lông chiên, cổ đeo vòng bạc

Nhận
thức

- Biết nhiều trò hay, lạ: bẫy chim, canh dưa, đi nhặt vỏ sò, bắt tra
Nhanh nhẹn, tháo vát, thông minh.

Tình cảm
thái độ với
“Tôi”
Ấn tượng
của “Tôi”

Lỗ Tấn

Đầy đủ, đẹp đẽ.

- Thân nhau: xưng hô: anh-em
- Khi xa: khóc, gửi quà

Tình bạn trong sáng, chân thành, vô tư, chan hoà.
Rất thích vì bạn thông minh, giàu tình cảm, đầy sức sống.

…Người đi vào là Nhuận Thổ. Tuy tôi nhận ra ngay Nhuận
Thổ, nhưng lại không phải là Nhuận Thổ trong ký ức tôi. Anh cao
gấp hai trước,khuôn mặt tròn trĩnh, nước da bánh mật trước kia
nay đổi thành vàng sạm, lại có thêm những nếp răn sâu hoắm. Cặp
mắt giống hệt cặp mắt bố anh ngày trước, mi mắt viền đỏ húp
mọng lên.... Anh đội một cái mũ lông chiên rách tươm, mặc một
chiếc áo bông mỏng dính, người co ro cúm rúm, tay cầm một bọc
giấy và một tẩu thuốc lá dài. Bàn tay này cũng không phải là bàn
tay tôi còn nhớ, hồng hào, lanh lẹn, mập mạp, cứng rắn, mà vừa
thô kệch vừa nặng nề, nứt nẻ như vỏ cây thông… 
…Nhuận Thổ đứng dừng lại, nét mặt vừa hớn hở vừa thê
lương, môi mấp máy, nhưng cũng nói không ra tiếng. Rồi bỗng
anh lấy một dáng điệu cung kính, chào rất rành mạch: 
- Bẩm ông! 
Tôi như điếng người đi. Thôi đúng rồi! Giữa chúng tôi đã có
một bức tường khá dày ngăn cách. Thật là bi đát. Tôi cũng nói
không nên lời...

Nhuận Thổ trong kí ức

Nhuận Thổ hiện tại

Tuổi

- Cậu bé chạc 11-12 tuổi

- Ngoài ba mươi tuổi
- Cao gấp hai trước, người co ro cúm rúm.

Ngoại
hình

- Khuôn mặt tròn trĩnh,
- Nước da bánh mật
- Tay hồng hào, lanh lẹn, mập mạp,
cứng rắn

Trang
phục
Nhận
thức
Tình
cảm
thái độ
với
“Tôi”

- Có những nếp nhăn sâu hoắm
- Mi mắt viền đỏ húp mọng
Tay thô kệch,
Đẹp, khoẻ mạnh, đáng yêu.
Già nua, tiều tụy, khắc- khổ
nứt nẻ như vỏ thông
- Đội mũ lông chiên, cổ đeo vòng bạc - Mũ lông chiên rách tươm, áo
Lỗ bông
Tấn
Đầy đủ, đẹp đẽ
mỏng dính…

Rách rưới, không đủ ấm

- Biết nhiều trò hay, lạ: bẫy chim,
canh dưa, đi nhặt vỏ sò, bắt tra
Nhanh nhẹn, tháo vát, thông minh
- Thân nhau: xưng hô: anh-em
- Khi xa: khóc, gửi quà

Tình bạn trong sáng, chân
thành, vô tư, chan hoà.

- Cảm thấy khổ nhưng không nói được
hết, lắc đầu, như một pho tượng

Đần độn, cam chịu

- Vừa hớn hở vừa thê lương; cung kính
chào;biếu quà quê, biết điều, chỉ xin vật
dụng cần thiết

Tình bạn: Xa cách, sự phân biệt
đẳng cấp rõ rệt
Ấn tượng *Rất thích vì bạn thông minh, giàu *Thấy bạn quá nghèo khổ,mặc
cảm,vất vả,tội nghiệp….
của “Tôi” tình cảm, đầy sức sống.

…Nhuận Thổ đứng dừng lại, nét mặt vừa hớn hở vừa thê lương,
môi mấp máy, nhưng cũng nói không ra tiếng. Rồi bỗng anh lấy
một dáng điệu cung kính, chào rất rành mạch: 
- Bẩm ông! 
Tôi như điếng người đi. Thôi đúng rồi! Giữa chúng tôi đã có một
bức tường khá dày ngăn cách. Thật là bi đát. Tôi cũng nói không
nên lời...

Em hiểu thế nào về lời độc thoại nội tâm trên của nhân vật “tôi”?
(Gợi ý:+ Tại sao “tôi”lại điếng người đi?
+ Em hiểu hình ảnh bức tường khá dày ngăn cách ở đây là gì ?
+ Nghệ thuật độc thoại nội tâm có tác dụng gì trong việc thể
hiện
tình cảm của nhân vật tôi ?)

Bỗng có tiếng ai lạ, the thé nói to lên: 
- Thế này rồi kia à! Râu mọc dài thế này rồi kia à! 
Tôi giật mình, vội ngửng đầu lên thì trông thấy một người đàn bà, trên dưới
năm mươi tuổi, lưỡng quyền nhô ra, đôi môi mỏng dính,hai tay chống nạnh, không
buộc thắt lưng, chân đứng chạng ra, giống hệt cái com-pa trong bộ đồ vẽ, có hai
chân bé tí… 
…A! Nhớ ra rồi. Hồi tôi còn bé, quả có một chị Hai Dương vẫn ngồi trong quán
bán đậu phụ xế cửa nhà tôi, người ta gọi chị là "nàng Tây Thi đậu phụ". Nhưng hồi
đó, chị xoa phấn, lưỡng quyền không cao như thế này, môi cũng không mỏng như
bây giờ. Và chị cứ ngồi suốt buổi nên tôi cũng chưa hề được nhìn thấy cái dáng điệu
"com-pa" của chị. Hồi đó người ta nói, sở dĩ hàng đậu phụ bán chạy là vì có chị
ta…
- Ái chà! Anh bây giờ làm quan rồi mà bảo là không sang trọng? Những ba
nàng hầu. Mỗi lần đi đâu là ngồi kiệu lớn tám người khiêng, còn bảo là không sang
trọng? Hừ! Chẳng cái gì giấu nổi chúng tôi đâu! 
Tôi biết không thể nói làm sao được, đành ngậm miệng, đứng trầm ngâm… 
- Ôi chào! Thật là càng giàu có càng không dám rời một đồng xu! Càng không
dám rời một đồng xu lại càng giàu có! 
Mụ "com-pa" tức giận, miệng lẩm bẩm, quay gót thong thả đi ra, tiện tay giật
luôn đôi bít tất tay của mẹ tôi giắt vào lưng quần, cút thẳng…Cái chị Hai Dương…
liền lấy ngay cái "cẩu khí sát“(…) rồi chạy biến. Tuy chị ta lùn và chân bé tí tẹo thế
mà chạy cũng nhanh đáo để! 

Hai Dương trong quá khứ

Hai Dương trong hiện tại

- Là cô gái trẻ

- Trên dưới 50 tuổi

- “Nàng Tây Thi đậu phụ”

- Hình dáng như chiếc com- pa

- Mặt xoa phấn
- Bán đậu phụ chạy

- Chân bé tí tẹo,lưỡng quyền
cao,môi mỏng
- Giọng nói the thé

Là cô gái xinh xắn , có
duyên bán hàng

-Xấu
Cử chỉ
Giật chiếc
tất giắt
xí,:kệch
cỡm, bí
chua
vào lưng
quần
ngoa,
tham
lam,trơ tráo

Giống nhau:
- Đều là những người nghèo khổ, cùng cực.
Khác nhau:

Nhuận Thổ
Tình nghĩa,tự trọng
Đần độn, cam chịu

Hai Dương
Đanh đá, chua
ngoa, chụp giật,thay
đổi về nhân cách.

(Đầu thế kỉ XX bọn đế quốc càng tranh giành nhau ảnh hưởng ở Trung Quốc,

giúp cho một số quân phiệt gây nội chiến liên miên, tạo nên cảnh đục nước béo
cò. Bọn địa chủ lại càng tăng cường bóc lột điạ tô, cho vay nặng lãi, đem sự tổn
hại của chúng trút lên đầu người nông dân lao động. 

30
0
20
60
50
80
40
150
160
140
130
120
110
100
180
170
10
90
70
9
8
7
6
5
4
3
2
1

? Theo em, những nguyên nhân nào dẫn đến sự
thay đổi của con người và cảnh vật cố hương?
? Nhà văn Lỗ Tấn muốn nêu ra vấn đề gì qua
truyện ngắn này ?
Yªu cÇu:
- Th¶o luËn nhãm lín.

- Thêi gian: 3 phót.
- Tr×nh bµy trªn bảng phụ
- Cö ®¹i diÖn tr×nh bµy.

*Nguyªn nh©n:
+ Do x· héi phong kiÕn: quan l¹i, địa chủ ®µy ®o¹ chç nµo còng
hái tiÒn, kh«ng luËt lÖ g× c¶, thuÕ nÆng, lÝnh tr¸ng, tr«m c­íp điều
kiện canh tác lạc hậu,mất mùa, đói kém…
+Do gánh nặng tinh thần từ lễ giáo phong kiến:quan niệm cũ
kĩ về đẳng cấp…
+Do bản thân người lao động:con đông,thất học,thiếu hiểu biết…
*VÊn ®Ò ®Æt ra qua t¸c phÈm :
1. Ph¶n ¸nh t×nh c¶nh sa sót mäi mÆt cu¶ x· héi Trung Quèc ®Çu thÕ
kØ XX.
2. Ph©n tÝch nguyªn nh©n vµ lªn ¸n c¸c thÕ lùc ®· ®­a ®Õn thùc tr¹ng
®¸ng buån Êy .
3.ChØ ra nh÷ng mÆt tiªu cùc n»m ngay trong t©m hån, tÝnh c¸ch cña
b¶n th©n nh÷ng ng­êi lao ®éng

=>Khiến mọi người thấy được và tìm cách khắc
phục

LUYỆN TẬP

DÃY 1
Chỉ ra những biện
pháp nghệ thuật chủ
yếu được tác giả sử
dụng trong những đoạn
văn đã học?

DÃY 2
Chỉ ra sự khác nhau
trong tâm trạng Tôi
trên đường về thăm quê
và tâm trạng Tôi trong
những ngày ở quê?

CỐ HƯƠNG

Trên đường về quê

T©m tr¹ng “tôi”mong
nhớ,ngạc nhiên,rồi
buån se sắt bởi sau
20 n¨m trë vÒ quª cò
thấy cảnh quê tiêu
điều,hoang vắng.

Những ngày ở quê

“Tôi” bàng hoàng,xót xa,
hụt hẫng…trước cảnh ngộ
những người nghèo
khổ,cùng cực, đần độn…
ở cố hương

Rời quê







Bµi cò
§äc diÔn c¶m truyÖn
ViÕt mét ®o¹n v¨n ng¾n nªu c¶m nghÜ vÒ nh©n
vËt NhuËn Thæ.
Bµi míi
T×m hiÓu h×nh ¶nh “con ®­êng” ë phÇn cuèi
v¨n b¶n.
T×m hiÓu t©m tr¹ng “T«i” khi rêi xa quª.