Câu 1. Năng lượng mà một vật có được do chuyển động được gọi là …
A. thế năng
B.
B động năng
C. nhiệt năng
D. cơ năng

Câu 2. Vật ở trên cao so với mặt đất có năng lượng gọi là …
A. nhiệt năng
B. thế năng đàn hồi
C thế năng hấp dẫn
C.
D. động năng

Câu 3. Cầu thủ đá quả bóng bay lên cao so với mặt đất. Hỏi tại độ cao
bất kì quả bóng có những năng lượng nào?
A. thế năng đàn hồi và động năng
B.
B thế năng hấp dẫn và động năng
C. nhiệt năng và quang năng
D. năng lượng âm và hóa năng

Câu 4. Những dạng năng lượng nào xuất hiện trong quá trình quả bóng
nảy lên cao rồi rơi xuống chạm đất có ma sát?
A Nhiệt năng, động năng và thế năng.
A.
B. Chỉ có nhiệt năng và động năng.
C. Chỉ có động năng và thế năng.
D. Chỉ có động năng

Ở các nhà máy thủy
điện, người ta xây dựng
hồ chứa nước ở trên cao
và sử dụng dòng nước
chảy trong ống dẫn từ trên
cao xuống để làm quay
tuabin của máy phát điện.
Trong trường hợp này,
điện năng được tạo ra từ
những dạng năng lượng
nào?
Thế năng dòng nước chuyển hóa thành động năng của dòng nước, động
năng dòng nước chuyển hóa thành động năng của tuabin, động năng của
tuabin chuyển hóa thành điện năng.

BÀI 2 . CƠ NĂNG
I. MỤC TIÊU

1. Động năng và thế năng

a. Xách định biểu thức tính động năng
?1 Năng lượng tồn tại ở những dạng nào?
?2 Khi nào vật có động năng?
?3 Nêu mối quan hệ giữa động năng với khối lượng và tốc độ chuyển
động của vật?
1. Năng lượng tồn tại ở hai dạng cơ bản động năng và thế năng.
2. Động năng của một vật có được do chuyển động.
3. Vật có khối lượng càng lớn và chuyển động càng nhanh thì động năng
càng lớn.

Thảo luận nhóm đôi (2p): Trong Hình 2.1, vật chuyển động nào có
động năng lớn nhất? Giải thích.

Hình 2.1c máy bay đang chuyển động trên bầu trời có động năng
lớn nhất vì máy bay có khối lượng và vận tốc lớn nhất.

? Động năng của một vật phụ thuộc vào các yếu tố nào? Phụ thuộc như
thế nào vào các yếu tố đó?
Động năng của vật tỉ lệ thuận với khối lượng và tốc độ chuyển động
của vật.
=> Động năng của vật tỉ lệ thuận với khối lượng và bình phương tốc độ
chuyển động của vật.

Wđ = mv2

1. Động năng và thế năng
 a. Xách định biểu thức tính động năng
 - Động năng Wđ của một vật được xác định bởi biểu thức
Wđ = mv2
Trong đó:
m là khối lượng của vật (kg)
v là tốc độ của vật (m/s)
Wđ là động năng của vật
- Đơn vị đo động năng là Jun (J)
 

Luyện tập (SGK-Tr11)
a) Tóm tắt
m = 0,42kg
v = 15m/s
Wđ = ?
Động năng của quả bóng đá là: 
Wđ = mv2 =12.0,42.152 = 47,25 (J)

b. Xác định biểu thức thế năng
?1 Khi nào vật có thế năng?
?2 Thế năng của vật phụ thuộc vào những yếu tố nào? khi nào
1. Vật ở trên cao so với mặt đất (hoặc so với một vị trí được chọn làm
thế năng của vật tăng (giảm)?
mốc) có năng lượng gọi là thế năng hấp dẫn).
2. Thế năng của vật phụ thuộc vào mốc chọn để tính độ cao (gốc thế
năng). Vật có trọng lượng càng lớn và độ cao cằng lớn thì thế năng
của vật càng lớn.

Trong Hình 2.2, Hãy chỉ ra các vật có thế năng trong hình. Chỉ ra gốc
thế năng trong từng trường hợp

Các vật có thế năng: Khí cầu lơ lửng ở trên không, đồng hồ treo
trên tường, quả dừa ở trên cây. Gốc thế năng được chọn tại mặt đất.

Trong hình dưới đây, chậu cây nào có thế năng lớn nhất? Giải thích.
Chậu cây A có thế năng lớn nhất vì cây
A ở độ cao lớn nhất và có trọng lượng
lớn nhất.

? Thế năng của một vật phụ thuộc vào các yếu tố nào? Phụ
thuộc như thế nào vào các yếu tố đó?
Thế năng của vật tỉ lệ thuận với trọng lượng và độ cao của vật
so với vật mốc.
=> Động năng của vật tỉ lệ thuận với với trọng lượng và độ cao của
vật so với vật mốc.
Hãy Viết biểu thức tính thế năng của một vật?

1. Động năng và thế năng
 b. Xác định biểu thức thế năng
- Thế năng Wt của một vật ở gần mặt đất được xác định bởi biểu thức
Wt = P.h
Trong đó:
P là trọng lượng của vật (N)
h là độ cao của vật so với vị trí chọn làm gốc (m)
Wt là thế năng trọng trường của vật
- Đơn vị đo thế năng là Jun (J)

Câu 1: Trong những vật sau, cho biết vật nào có động năng lớn nhất?
A. Quả bóng đang bay tới rổ

B. Ô tô đang di chuyển trên đường cao tốc

C. Viên bi đang lăn trên sàn

D
D. Máy bay đang chuyển động trên bầu trời

Câu 2: Hai vật có khối lượng là m và 2m đặt ở hai độ cao lần lượt là 2h và h. Thế năng trọng
trường của vật thứ nhất so với vật thứ hai là
A. bằng hai lần vật thứ hai.

B. bằng một nửa vật thứ hai.

C bằng vật thứ hai.
C.

D. bằng 1/4 vật thứ hai.

Câu 3: Trong các vật sau, vật nào không có động năng?

A Hòn bi nằm yên trên mặt sàn.
A.

B. Hòn bi lăn trên sàn nhà.

C. Máy bay đang bay.

D. Viên đạn đang bay.

Câu 4: Phát biểu nào sau đây là đúng:
A. Thế năng trọng trường phụ thuộc vào khối lượng.
B. Thế năng trọng trường phụ thuộc vào trọng lượng riêng.
C. Thế năng trọng trường phụ thuộc vào khối lượng và vị trí của vật so với mặt đất.
C
D. Thế năng trọng trường phụ thuộc vào khối lượng và vận tốc của vật.
Câu 5: Nếu chọn mặt đất làm mốc để tính thế năng thì trong các vật sau đây vật nào
không có thế năng?
B Xe máy đang chuyển động trên mặt đường.
A. Máy bay đang bay.
B.
C. Chiếc lá đang rơi.
D. Quyển sách đặt trên bàn
Câu 6. Một ô tô khối lượng 4 tấn chuyển động với vận tốc không đổi 54 km/h. Động
năng của ô tô tải bằng
A 450 kJ.
A.
B. 69 kJ.
C. 900 kJ
D. 120 kJ.

II. CƠ NĂNG VÀ SỰ CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG
? Một vật có thể vừa có động năng và thế năng không?
Một vật có thể vừa có động năng và thế năng
Hình nào trong các hình sau có cả động năng và thế năng?

II. CƠ NĂNG VÀ SỰ CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG

- Hình 2.3a: Ô tô đang chạy trên cầu vừa có động năng và thế năng
- Hình 2.3b: Dù lượn đang lướt trên không vừa có động năng và thế năng;
- Hình 2.3c: Vệ tinh nhân tạo đang quay xung quanh trái đất Hình 2.3a: .

II. CƠ NĂNG VÀ SỰ CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG
Cơ năng là gì? Viết biểu thức tính cơ năng? Đơn vị của cơ năng?
Cơ năng là tổng động năng và thế năng của vật: W = Wđ + Wt,
đơn vị đo cơ năng là jun (J).
Thảo luận nhóm đôi (2p) trả lời câu hỏi thảo luận nhóm 3 “Nêu thêm
ba ví dụ minh họa cho các vật vừa có động năng, vừa có thế năng?

II. CƠ NĂNG VÀ SỰ CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG
1. Định nghĩa cơ năng
+ Một vật có thể vừa có động năng, vừa có thế năng. Tổng động năng và thế
năng của vật được gọi là cơ năng.
 
W = Wđ + Wt
 + Trong hệ SI, đơn vị đo cơ năng là jun (J).
 - Có sự chuyển hóa qua lại giữa cơ năng và các dạng năng lượng khác:
+ Nhiệt năng ->Cơ năng
+ Cơ năng -> điện năng
……

2. Phân tích sự chuyển hoá năng lượng trong một số trường hợp đơn giản

Vị
trí
cân
bằn
g

2. Phân tích sự chuyển hoá năng lượng trong một số trường hợp đơn giản
Trong chuyển động của con lắc (Hình
2.4), ở những vị trí nào vật nặng có:
a. Vật có thế năng lớn nhất ở vị trí A và
a. Thế năng lớn nhất?
B vì điểm A và điểm B có độ cao bằng
b. Động năng lớn nhất?
nhau và cao hơn vị trí O và M.
b. Vật có động năng lớn nhất ở vị trí O
vì gốc thế năng chọn tại O, thế năng tại
A chuyển hóa toàn bộ thành động năng
tại O.

Vị trí cân bằng

Mô tả sự biến đổi giữa
động năng và thế năng
trong chuyển động của
quả bóng rơi (Hình 2.5a)
và vận động viên giậm
nhảy qua xà (Hình 2.5b).

Hình 2.5 a: Quả bóng rơi từ trên cao xuống:
+ Tại A quả bóng có thế năng, không có động
năng
+ Trong quá trình rơi xuống độ cao giảm dần và
tốc độ rơi tăng dần nên có sự chuyển hóa từ thế
năng sang động năng, thế năng giảm dần và
động năng tăng dần.
+ tại C, thế năng của quả bóng chuyển hóa hoàn
toàn thành động năng.

Hình 2.5 b: Vận động viên giậm nhảy qua xà
chuyển động bay lên rồi rơi xuống.
+ Tại A, vận động viên có động năng, không có
thế năng.
+ Từ A đến B (Quá trình bay lên), động năng của
vận động viên chuyển hóa dần thành thế năng
(động năng giảm dần, thế năng tăng dần). Từ B
đến C (Quá trình rơi xuống), thế năng của vận
động viên lại chuyển hóa dần thành động năng
(thế năng giảm dần, động năng tăng dần).
+ tại C, thế năng của vận động viên bằng 0 và vận
động viên chỉ có động năng (Chọn gốc thế năng tại
C)

2. Phân tích sự chuyển hoá năng lượng trong một số trường
hợp đơn giản
- Trong qua trình dao động của con lắc luôn có sự chuyển hóa
qua lại giữa động năng và thế năng.
 
-  Trong quá trình chuyển động, động năng và thế năng của vật
có thể chuyển hóa qua lại lẫn nhau

Luyện tập (SGK-Tr13). “Một em bé có khối
lượng 25 kg bắt đầu trượt từ đỉnh cầu trượt có
độ cao 1,6 m so với mặt đất với tốc độ ban đầu
bằng không. Chọn gốc thế năng tại mặt đất.
a. Tính cơ năng của em bé tại đỉnh cầu trượt.
b. Động năng và thế năng của em bé thay đổi
như thế nào trong quá trình trượt xuống?
a) Tại đỉnh cầu trượt em bé không có động năng
Trọng lượng của em bé là:
P = 10m = 250 (N)
Cơ năng của em bé tại đỉnh cầu trượt là:
W = Wđ + Wt = 0 + p.h = 0 + 1,6 . 250 = 400 (J)
b) Trong quá trình trượt xuống, có sự chuyển hóa năng lượng từ thế năng sang động năng
vì độ cao của em bé giảm dần và tốc độ trượt của em bé tăng dần nên thế năng giảm dần,
động năng tăng dần.

Luyện tập (SGK-Tr13). “Vẽ sơ đồ chuyển hóa năng lượng của nhà
máy thủy điện đã nêu ở phần Mở đầu bài học”.

BÀI TẬP VỀ NHÀ
1. Một công nhân vác một bao xi măng có trọng lượng 500 N trên vai, đứng trên
sân thượng toà nhà cao 20 m so với mặt đất. Độ cao của bao xi măng so với mặt
sân thượng là 1,4 m. Tính thế năng trọng trường của bao xi măng trong hai
trường hợp sau:
a) Chọn gốc thế năng tại mặt sân thượng toà nhà.
b) Chọn gốc thế năng tại mặt đất.
2. Một ô tô khối lượng 1 200 kg chuyển động với vận tốc . Tính động năng của ô
tô.
3. Một vật khối lượng có động năng là Khi đó vận tốc của vật bằng bao nhiêu?
4. Một ô tô có khối lượng 1,5 tấn đang chuyển động thẳng đều, trong 2 giờ xe đi
được quãng đường 72 km. Tính động năng của ô tô

BÀI TẬP VỀ NHÀ
5. Một chiếc cần cẩu nâng kiện hàng 1,2 tấn từ mặt đất lên độ cao h = 7,5
m. Tính thế năng của kiện hàng tại độ cao h.
6. Một vật có trọng lượng 20 N có thế năng 8 J đối với mặt đất. Khi đó vật
ở độ cao bao nhiêu?
7. Một vật có khối lượng 50 kg. Tính thế năng của vật biết nó đang ở độ
cao 20 m so với mặt đất nếu:
a. Chọn gốc thế năng ở mặt đất.
b. Chọn gốc thế năng ở trần nhà cao 10 m.
c. Chọn gốc thế năng ở đáy giếng sâu 10 m.
8* Một kiện hàng có khối lượng 500 kg được đưa từ mặt đất lên xe có độ
cao 1 m. Tính độ biến thiên thế năng của kiện hàng?