Welcome to
Nhóm 1
Trường ĐHSP Hà Nội 2
Nhiệm vụ
Trình bày đặc điểm văn hóa
ăn uống (ẩm thực) của người Việt Nam
Các nội dung tìm hiểu
1. Khái niệm
2. Dấu ấn nông nghiệp trong cơ cấu bữa ăn của người Việt
3. Dấu ấn văn hóa làng
4. Ẩm thực của người Việt Nam mang đậm triết lí phương Đông

5. Văn hóa ẩm thực Việt Nam xưa và nay
1. Khái niệm
Ẩm thực được hiểu như thế nào ?
Tách nghĩa từ Hán Việt : Ẩm Thực
+ Ẩm có nghĩa là uống
+ Thực có nghĩa là ăn.
=> Ẩm thực theo nghĩa đen chính là ăn uống. Ăn uống (ẩm thực) là một trong những nhu cầu tối quan trọng của đời sống con người để duy trì sự sống.
2. Dấu ấn nông nghiệp trong cơ cấu bữa ăn của người Việt
Văn minh Việt Nam là nền văn minh thực vật. Trong bữa ăn thiên về thực vật ấy, lúa gạo đứng vị trí đầu bảng trong cơ cấu của bữa ăn.
Trong bữa ăn của người Việt Nam, sau lúa gạo thì đến rau quả. Nằm ở một trong những trung tâm trồng trọt, rau quả của Việt Nam mùa nào thức ấy, phong phú vô cùng.
Đứng thứ ba trong cơ cấu bữa ăn của người Việt Nam là các loại thủy hải sản - sản vật của vùng sông nước, sau cơm rau thì cơm cá là món ăn thông dụng nhất
nêm
Cáy
Ruốc
Cái
Tép
Ở vị trí cuối cùng, trong bữa ăn người Việt Nam là các loại quả cây tráng miệng, rồi đồ uống, hút như trầu cau, thuốc lào, nước chè, nước vối… hầu hết đều là những sản vật của nghề trồng trọt Đông Nam Á.
3. Dấu ấn văn hóa làng
Đặc trưng trong bữa ăn của người Việt thể hiện ở tính cộng đồng
- Người Việt Nam chú trọng việc cùng nhau ăn chung và rất thích trò chuyện trong bữa cơm
- Bữa ăn gia đình tạo nên nét ấm cúng cho bữa ăn của người Việt là biểu hiện triết lí thâm thúy về tính cộng đồng sống chết có nhau, gắn bó phụ thuộc chặt chẽ.
- Tính cộng đồng đòi hỏi ở con người một thứ văn hóa cao trong ăn uống.
4. Ẩm thực của người Việt Nam mang đậm triết lí phương Đông

Sự hòa hợp
Sự tổng hợp
Cân bằng âm dương
Chế biến đồ ăn
Cách ăn
a.Thứ nhất, đảm bảo hài hòa âm dương thức ăn
5 mức âm dương của thức ăn theo ngũ hành
Hàn: lạnh, âm nhiều, hành thủy
Nhiệt: nóng, dương nhiều, hành hỏa
Ôn: ấm, dương ít, hành mộc
Bình: lạnh, âm nhiều, hành thủy
Lương: mát, âm ít, hành kim
“ Con gà cục tác lá chanh
 Con lợn ủn ỉn mua hành cho tôi
Con chó khóc đứng khóc ngồi
Mẹ ơi đi chợ mua tôi đồng giềng
Con trâu ngó ngó nghiêng nghiêng
Mình đã có riềng, để tỏi cho tôi...”

+ Người Việt Nam sử dụng thức ăn như là các vị thuốc để trị bệnh.
+ Theo quan niệm của người Việt Nam thì mọi bệnh tật sinh ra là do cơ thể bị mất quân bình âm dương

 Thức ăn chính là vị thuốc để điều chỉnh sự mất quân bình âm dương ấy, giúp cơ thể khỏi bệnh
b. Thứ hai, bảo đảm sự quân bình dương trong cơ thể


c. Thứ ba, bảo đảm sự quân bình âm dương giữa con người và môi trường
Người Việt Nam có tập quán ăn uống theo vùng khí hậu và theo mùa
+Mùa hè nóng (nhiệt – hành hỏa) nên ăn các loại thức ăn hàn, lương (mát), có nước (âm – hành Thủy), có vị chua (âm) thì vừa dễ ăn, vừa dễ tiêu hóa, vừa giải nhiệt.
+Mùa đông lạnh (hàn – âm) thì nên ăn các loại thức ăn khô, nhiều mỡ (dương), như các món xào, rán, kho…
Đặc biệt: Trong chế biến thức ăn, phải đảm bảo đủ ngũ chất gồm: bột, nước, khoáng, đạm, béo; đủ ngũ vị gồm: chua, cay, ngọt, mặn, đắng; đủ ngũ sắc gồm: trắng, xanh, vàng, đỏ, đen.
5. Văn hóa ẩm thực Việt Nam
xưa và nay
Thói quen ăn nhạt
Chế biến theo kinh nghiệm và đơn sơ
Luôn có tính cộng đồng
01
Kết hợp giữa nhiều vị
02
03
04
Ẩm thực Việt Nam xưa
05
Sự hiếu khách
Ẩm thực Việt Nam nay
- Biến tấu dựa trên công thức truyền thống
+ Biến tấu thành những món ăn độc đáo, có sự hài hòa và cân bằng khẩu vị hơn.
+ Kết hợp giữa phương thức nấu nướng từ nước ngoài cùng cách chế biến và kinh nghiệm truyền thống
Ẩm thực Việt Nam nay
- Chú trọng hơn trong cách trình bày
Không chỉ cân bằng mùi vị mà còn là sự hài hòa về màu sắc, cách bài trí nguyên liệu của món ăn.
Ẩm thực Việt Nam nay
- Đề cao các thành phần dinh dưỡng
- Nền ẩm thực Việt ngày nay không chỉ là vấn đề “ăn cho no, mặc chi ấm” mà phải là “ăn ngon, mặc đẹp”.
- Quan tâm hơn đến sự kết hợp các thành phần dinh dưỡng, đảm bảo nguyên liệu tươi, ngon, không chất bảo quản hay thành phần độc hại.
Ẩm thực Việt Nam nay
- Sự phân chia thành ẩm thực 3 miền
+ Ẩm thực miền Trung: Có vị thanh nhẹ và cay
+ Ẩm thực miền Bắc:
Thường chế biến món ăn có vị vừa ăn, không quá đậm không quá cay hay ngọt.
Khá sặc sỡ.
+ Ẩm thực miền Nam: Có vị khá đậm đà và vị ngọt
Món ăn đặc trưng của miền Nam có thể kể đến cá lóc nướng trui, lẩu cá bông điên điển, mắm ba khía
Cơm Tấm – Món cơm trứ danh
Những món ăn vặt đặc sắc như chè, bánh tráng trộn, ốc… của người Sài Gòn.
5. Văn hóa ẩm thực Việt Nam
xưa và nay
=> Ẩm thực xưa và nay của người Việt dù ít nhiều có những điểm khác nhau nhưng đều toát lên được nét tinh túy, độc đáo và hấp dẫn