Văn bản:
Cõi lá
--- Đỗ Phấn-----

1 KHỞI

https://www.ypppt.com/

ĐỘNG
2 HÌNH THÀNH KIẾN
THỨC
3 LUYỆN TẬP

4 VẬN DỤNG

1
KHỞI
ĐỘNG

- Cây bồ đề được trồng ở những nơi nào của Hà
Nội gắn với những câu chuyện gì?
- Cây bồ đề trong tín ngưỡng Phật giáo có ý nghĩa
như thế nào?
- Có mặt ở những nơi tôn nghiêm: chùa Một
Cột, chùa Trấn Quốc, Văn Miếu Quốc Tử Giám,
Chợ Bưởi.
- Ý nghĩa: Cây bồ đề gắn với hình ảnh Đức Phật
biểu trưng cho  trí tuệ,  từ bi vô úy của đạo Phật.

2

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC

I. TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
1. Tác giả
- Đỗ Phấn sinh năm 1956 tại Hà Nội.
- Là một họa sĩ tài ba, những bút pháp
nghệ thuật của ông tràn đầy màu sắc.
- Ông trở lại viết văn khoảng từ năm
2005, với những tản văn về Hà Nội.
- Đỗ Phấn đã xuất bản 11 tiểu thuyết,
4 truyện ngăn và 12 tản văn.
PPT 模板 http://www.1ppt.com/moban/

2. Văn bản

 a. Hoàn cảnh sáng tác :
Được sáng tác sau khi ông quay
lại với các tác phẩm viết văn của
mình vào những năm 2005, tản
văn chuyên về chủ đề Hà Nội
được mọi người yêu mến.
b. Đọc văn bản:

2. Văn bản

c.Bố cục văn bản:
+ Đoạn 1: Từ đầu đến “... xôn xao lá cành”
> Cảm xúc vỡ oà khi bất ngờ nhận ra mùa xuân đã tới.
+ Đoạn 2: Từ “Chín cây bồ đề... đến “ ... quyến rũ từng
bước chân người” > Miêu tả chi tiết đặc điểm từng loại
lá, cây chuyển sắc theo mùa.
+ Đoạn 3: Phần còn lại > Niềm rung cảm khi đi trong
“cõi lá” mùa xuân thành phố.

2. Văn bản

d. Thể loại: Tản văn
* Đặc điểm:
+ Chất trữ tình

+ Ngôn ngữ

+ Cái tôi

2. Văn bản

e. Giải thích từ

“Òa thức”

“Cõi lá”

Mối liên hệ giữa cây lá và con người: Thế
giới cây, lá và con người hoà quyện trong
nhau, nương tựa vào nhau, làm nên một thực
thể sống, cùng sinh tồn.

II. Suy ngẫm và phản hồi

1. Sự kết hợp giữa tự sự và trữ tình/ nghị luận,
miêu tả trong văn bản
- Nhóm 1,2 : Tìm hiểu về yếu tố Tự
sự, trữ tình, nghị luận.
- Nhóm 3,4: Tìm hiểu về yếu tố miêu
tả thiên nhiên, miêu tả con người.

- Nhấn mạnh vẻ đẹp
của cảm xúc, suy nghĩ,
vẻ đẹp của thiên nhiên
tạo vật để tạo nên rung
động thẩm mỹ cho
người đọc.

Đoạn văn
n
ệ
ti
g n
n
ơ hiệ
ư
Ph thể
Hi
ệu
qu
ả

Tự sự, trữ tình, nghị
luận
1,3,5

- Khiến bức tranh thiên
nhiên sống động, có
hồn. Thiên nhiên trở
nên gần gũi với con
người, hoà quyện với
con người.

Đoạn văn
n
ệ
ti
g n
n
ơ hiệ
ư
Ph thể
Hi
ệu
qu
ả

Miêu tả thiên
nhiên, miêu tả con
người
2,5,6

II. Suy ngẫm và phản hồi

2. Chủ đề và ý nghĩa thông điệp và nét đẹp văn hoá của VB
- Chủ đề của VB là gì?
- Ý nghĩa thông điệp của VB?
- Chỉ ra một vài biểu hiện của nét
đẹp văn hoá thể hiện trong VB?

II. Suy ngẫm và phản hồi

2. Chủ đề và ý nghĩa thông điệp và nét đẹp văn hoá của VB
- Chủ đề của VB:
Cảm xúc của tác giả về cảnh sắc thiên
nhiên Hà Nội gắn với từng mùa cây thay lá
trong hiện tại và kí ức.

II. Suy ngẫm và phản hồi

2. Chủ đề và ý nghĩa thông điệp và nét đẹp văn hoá của VB
- Ý nghĩa thông điệp của VB:
+ Sự sống của con người luôn gắn bó hữu cơ với thiên nhiên.
+ Thiên nhiên làm đẹp cảnh quan và còn giúp tâm
hồn con người thêm phong phú, cân bằng, tươi mới.
+ Nhắc nhở về ý thức bảo vệ, gìn giữ thiên nhiên.
Hãy tôn trọng sự sống của thiên nhiên.

II. Suy ngẫm và phản hồi

2. Chủ đề và ý nghĩa thông điệp và nét đẹp văn hoá của VB
- Nét đẹp văn hoá thể hiện trong VB:
- Con người sống gần gũi với thiên nhiên, yêu mến thiên nhiên.
– Thiên nhiên làm cuộc sống thêm tươi đẹp, trữ tình, lãng mạn.
- Tôn trọng quyền sinh tồn của muôn loài.

II. Suy ngẫm và phản hồi

3. Một số lưu ý khi đọc hiểu các văn bản
thuộc thể loại tản văn.
– Nội dung được miêu tả có ý nghĩa như thế nào?
- Nhận biết những tình cảm, suy nghĩ của tác giả
bộc lộ trong quá trình miêu tả.
– Khả năng quan sát, xâu chuỗi các sự việc, hiện
tượng nhỏ nhặt, rời rạc để hướng tới thể hiện chủ
đề tác phẩm.

II. Suy ngẫm và phản hồi

3. Một số lưu ý khi đọc hiểu các văn bản
thuộc thể loại tản văn.
– Cách nhìn, cách cảm về thế giới, con người giàu
tính sáng tạo và thẩm mĩ.
- Ngôn ngữ của tản văn giàu sức gợi, chất thơ.
– Yếu tố tự sự và trữ tình luôn đan xen, hoà quyện;
các chi tiết, sự kiện được miêu tả vừa đậm chất
suy tư, vừa bay bổng, lãng mạn.

III. Tổng kết

1.Đặc sắc nội dung
- Tác phẩm Cõi lá là tác phẩm im đậm dấu ấn của
Đỗ Phấn khi đã khắc họa tình yêu của ông với
mảnh đất Hà Nội thủ đô yêu dấu.
- Qua những hình ảnh về thiên nhiên, về con
người, những đặc trưng của Hà Nội thật đẹp qua
lăng kính của ông. Đó là tình cảm yêu thương của
tác giả đã gửi gắm vào từng trang giấy.

III. Tổng kết

2. Đặc sắc nghệ thuật
- Nghệ thuật
về tả cảnh.

01

-Yếu tố cảm xúc tạo
nên cái nhìn mới 04
mẻ với người đọc.

02

- Chất trữ tình
đầy màu sắc.

- Ngôn ngữ tản
03 văn đầy tinh tế
và lắng đọng

3

LUYỆN TẬP

Bài tập 1. Văn bản “Cõi lá” đã làm nổi bật nét đặc trưng gì
của cảnh sắc Hà Nội? Em hãy viết 1 đoạn văn khoảng 3-5
câu cảm nhận về nết đặc trưng ấy ?

Bài tập 2. Đọc lại văn bản và tìm ra
giá trị nội dung về mối liên hệ giữa 3
đối tượng cần phân tích là cây, lá với
con người và viết thành đoạn văn ?

Tham khảo đoạn văn:
Với bút pháp nghệ thuật tài hoa, độc đáo cùng những màu
sắc khác lạ qua việc khắc họa hình ảnh đời sống sinh hoạt
của người dân Thủ đô chính là một trong những điểm nổi bật
nhất trong hầu hết các tác phẩm của họa sĩ Đỗ Phấn. Những
mẩu chuyện nhỏ về cảnh vật, về con người và nét văn hóa
của riêng Hà Nội đã được Đỗ Phấn thủ thỉ nhẹ nhàng qua
từng trang viết. Ông luôn thể hiện một tình yêu thương, nhớ
nhung về vẻ đẹp của mảnh đất Hà Nội ngày xa xưa. 
 

Bài tập 2: Tham khảo đoạn văn:
Trong tiết trời dịu mát ấy: “Những chiếc lá non đu
đưa trong gió tưởng như có tiếng chuông chùa
huyền hoặc vọng về từ cõi thanh cao u tịch, Những
đứa trẻ tan trường ríu rít dưới gốc cây như những
thiên thần bước ra từ lá, Nhiều người Hà Nội chẳng
có việc gì cũng vòng xe qua đoạn phố đông mà
chật chội, mà hỗn hào đi đứng này chỉ để ngắm
nhìn một chút sắc lá ngọt ngào như mật chảy tháng
giêng”. Không khí trong lành, cảnh vật vui tươi, con
người rạng rỡ vui tươi, Hà Nội ơi! Hà Nội thật đẹp
biết bao, làm cho ai đi xa cũng phải nhớ về.

Trong khoảnh khắc tiết trời dịu ngọt ấy, tác giả nhớ về
người em gái đi xa: “Cô em gái của tôi sống xa Tổ quốc
đã hai chục năm có lẻ. Mỗi lần gọi điện về nó lại hỏi con
đường ven Hồ Gươm mùa này lá đã rụng? Lạ thế! Mùa
nào cũng hỏi như vậy” . Không chỉ cảnh vật, con người,
mà những cây cổ thụ đã ở mảnh đất ấy hàng nghìn năm,
chứng kiến bao nhiêu là điều đổi thay cũng khiến cho
người ta nhớ về. Chúng cứ mãi ở đấy, đến mùa thì lại
thay lá, những khoảnh khắc ấy tuy đơn sơ, nhưng lại
khiến cho bao người con Hà Nội nơi xa quê phải nhớ về.
Thèm lắm cảm giác được nhìn sự đổi thay của từng
chiếc lá, từng hàng cây, ước chỉ nhỏ nhoi vậy thôi,
nhưng biết bao giờ mới thực hiện được.

Bảng kiểm kĩ năng viết đoạn văn:
STT

Tiêu chí

Đạt/
Chưa đạt
 
 

1
2

Đảm bảo hình thức đoạn văn với dung lượng phù hợp
Đoạn văn đúng chủ đề:
- Văn bản “Cõi lá” đã làm nổi bật nét đặc trưng gì của cảnh
sắc Hà Nội? Em hãy viết 1 đoạn văn khoảng 3-5 câu cảm
nhận về nết đặc trưng ấy ?
- Đọc lại văn bản và tìm ra giá trị nội dung về mối liên hệ
giữa 3 đối tượng cần phân tích là cây, lá với con người và
viết thành đoạn văn ?

3
4

Đoạn văn đảm bảo tính liên kết giữa các câu trong đoạn văn.  
Đoạn văn đảm bảo về yêu cầu về chính tả, cách sử dụng từ  
ngữ, ngữ pháp.

4

VẬN DỤNG

Nhiệm
vụ

Yêu cầu: HS lên ý tưởng và tổ chức
buổi triển lãm tranh về lá và Hà Nội
+ Có bản ý tưởng sáng tạo phù hợp
+ Sưu tầm tranh ảnh, hoặc tự vẽ
+ Bố cục trưng bày khoa học, phù
hợp, hấp dẫn
Lưu ý: Bầu nhóm trưởng; Thời gian
nộp sản phẩm…

KẾT THÚC