CHÀO MỪNG
QUÝ THẦY CÔ GIÁO
ĐẾN DỰ GIỜ THĂM LỚP!
Tiết 33

Con đường trở thành kẻ sĩ hiện đại

Nguyễn Khắc Viện
Tiểu dẫn
Tác giả
Tiểu sử
Nguyễn Khắc Viện (1913 -1997)
Quê: Hương Sơn, Hà Tĩnh
b. Quá trình trưởng thành
- 1934 đỗ Tú tài, 1935 học ĐH Y
- 1937 học ngành Y tại Pháp, 1941 trở thành
bác sĩ tại bệnh viện lớn ở Pari
c. Các hoạt động chính
1942- 1952, bị lao phổi, trải qua 7 lần mổ→ tìm ra phương pháp dưỡng sinh tự cứu chữa
Hoạt động ở nước ngoài rất hăng hái để quảng bá hình ảnh của Việt Nam
1989 Thành lập trung tâm nghiên cứu tâm lí trẻ em
d. Các tác phẩm chính:
Kiều (dịch, 1965)
Bàn về đạo Nho (1993)
Việt Nam một thiên lịch sử (2007)
Một số bộ sách về các tác phẩm của
Nguyễn Khắc Viện
Một số tác phẩm khác của Nguyễn Khắc Viện
Kết luận
- Nguyễn Khắc Viện là nhà văn hóa nổi tiếng, một “kẻ sĩ hiện đại”
- Là người đã hoạt động hết mình để cho thế giới hiểu đúng về đất nước và con người Việt Nam, xây dựng một xã hội Việt Nam văn minh, dân chủ
Ông là mẫu hình kết hợp Đông – Tây của văn hóa Việt Nam trên đường hội nhập với thế giới
→Có đủ thẩm quyền và nhân cách để bàn luận về “con đường trở thành kẻ sĩ hiện đại”
2. Tác phẩm
Xuất xứ
Trích từ bài “Noi theo đạo nhà”
Trong cuốn “ Bàn về đạo Nho”
b. Mục đích sáng tác
Từ hiểu biết và kinh nghiệm tu dưỡng bản thân, tác giả luận bàn về “con đường trở thành kẻ sĩ hiện đại”.

Thảo luận nhóm:

Nói về bài viết này, có các ý kiến khác nhau:
Đây là bài bàn về đạo Nho

Đây là bài kể về quá trình tu dưỡng và rèn luyện đạo đức của tác giả

Đây là bài nhìn lại quá trình phát triển tư tưởng và giải thích quan điểm chính trị của tác giả

Hãy nêu ý kiến của bản thân em?
II.Đọc hiểu khái quát văn bản
Đọc, giải thích từ khó
Thể loại: Nghị luận xã hội
Bố cuc:
- P1: Từ đầu→ “trưởng thành”: Những ưu điểm của Nho giáo
P2: Còn lại :Quá trình tu dưỡng bản thân và bài học


Mô hình hoá hướng rèn luyện cho "nên người" của Bác sĩ Nguyễn Khắc Viện
III. Đọc hiểu chi tiết văn bản
1.Phần 1
Cơ duyên thành công của Nguyễn Khắc Viện
“Lớn lên trong truyền thống một gia đình Nho giáo”
“Tiếp thu tinh thần khoa học thực nghiệm kết hợp được nhiều mặt”.

Bản thân có năng lực bẩm sinh, giàu nghị lực

→ Hiểu rõ và sâu Nho giáo
→ Chịu ảnh hưởng của văn hóa tư tưởng phương Tây
Hình mẫu Đông – Tây kết hợp
Phiếu học tập

Cơ duyên nào khiến tác giả có những

thành công như chúng ta biết?

+ Gia đình

+ Hoàn cảnh sống và học tập

+ Phẩm chất cá nhân
Phiếu học tập : Nguyễn Khắc Viện đã so sánh Nho giáo và chủ nghĩa Mác như thế nào?
b. Thái độ với đạo Nho
* Phương Đông cổ, trung đại
* Phương Tây cận hiện đại
*Ưu điểm nổi bật:
Đặt vấn đề xử thế, lối sống,
cách sống ở đời nổi bật và
rõ ràng nhất. Cách ứng xử
của nhà Nho với vua chúa
(trí thức với người cầm quyền)
*Ưu điểm nổi bật:
Phân tích xã hội để hiểu
lịch sử, xác minh đường lối.
*Dẫn chứng : Hứa Do rửa tai
và câu trả lời của nhà nho khi được vua gọi lên.

*Dẫn chứng:
Hoàng đế Hi Lạp đến thăm
nhà sử học Đi-ô-gien.
c. Những ưu điểm của Nho giáo
- Đặt vấn đề xử thế một cách rõ ràng và đầy đủ hơn nhiều học thuyết khác.
- Rất quan tâm đến vấn đề tu thân và luôn đề cao trách nhiệm của con người đối với xã hội.
- Trong hệ thống ứng xử của Nho giáo, tinh thần có mức độ luôn hiện diện.
→Những ưu điểm nói trên của Nho giáo xoay quanh vấn đề tu dưỡng đạo đức cá nhân.
d. Nghệ thuật
Văn phong trong sáng, giản dị, tự nhiên
Bố cục rõ ràng
Thể hiện tình cảm trực tiếp, tự nhiên
+ “Tôi thích thú”
+ “Thích hơn cả”
+ “Tôi thích câu chuyện”
- Lập luận rõ ràng, chặt chẽ, dẫn chứng tiêu biểu, xác đáng