Ngữ Văn 6
Gv: Thanh Tùng
Tiết 1: Văn bản:
Con Rồng cháu Tiên
I. Giới thiệu chung
- Truyền thuyết:
+ Truyện dân gian kể về các nhân vật, sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ.
+ Thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo.
+ Thể hiện thái độ, cách đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện và nhân vật lịch sử.
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Đọc
-Thể loại: Truyền thuyết.
-Bố cục: 3 phần.
-Phương thức biểu đạt: Tự sự.
2. Phân tích
2.1, Hình ảnh Lạc Long Quân – Âu Cơ tuyệt diệu:
Hãy cho biết Lạc Long Quân và Âu Cơ được miêu tả như thế nào?
→ Đẹp, kì lạ, lớn lao với nguồn gốc vô cùng cao quí.
Tại sao tác giả dân gian không tưởng tượng Lạc Long Quân và Âu cơ có nguồn gốc từ các loài vật khác mà tưởng tượng Lạc Long Quân nòi rồng, Âu Cơ dòng dõi tiên? Điều đó có ý nghĩa gì?
Trong truyện Con Rồng cháu Tiên, những chi tiết này có vai trò tô đậm tính chất kì lạ, đẹp đẽ của các nhân vật (Lạc Long Quân và Âu Cơ), đồng thời chứng tỏ người Việt có nguồn gốc khác thường, rất cao quý và đẹp đẽ. Qua việc thần kì hoá, linh thiêng hoá nguồn gốc dân tộc, nhân dân ta muốn nhắn nhủ người đời sau hãy luôn luôn tự hào, tôn kính tổ tiên mình. Các chi tiết tưởng tượng, kì ảo trong truyện vừa phản ánh một trình độ hiểu biết nhất định ở giai đoạn lịch sử sơ khai, vừa là kết quả của óc tưởng tượng phi thường của người Lạc Việt.
2. Phân tích
2.1, Hình ảnh Lạc Long Quân – Âu Cơ tuyệt diệu:
2.2, Diễn biến kì ảo:
Âu Cơ sinh nở kì lạ
Âu Cơ sinh nở có gì kì lạ? Đây là chi tiết như thế nào? Nó có ý nghĩa gì?
- Sinh bọc trăm trứng, nở trăm con, đẹp đẽ, khôi ngô, không cần bú mớm, lớn nhanh như thổi.
→ Chi tiết tưởng tượng sáng tạo diệu kì nhấn mạnh sự gắn bó keo sơn, thể hiện ý nguyện đoàn kết giữa các cộng đồng người Việt.
Em hãy quan sát bức tranh trong SGK và cho biết tranh minh hoạ cảnh gì?
Âu Cơ và Lạc Long Quân chia con
- 50 người con xuống biển;
- 50 Người con lên núi
- Cùng nhau cai quản các phương, dựng xây đất nước.
Việc chia tay thể hiện ý nguyện gì?
→ Cuộc chia tay phản ánh nhu cầu phát triển dân tộc: làm ăn, mở rộng và giữ vững đất đai. Thể hiện ý nguyện đoàn kết, thống nhất DT. Mọi người ở mọi vùng đất nước đều có chung một nguồn gốc, ý chí và sức mạnh.
 Trong truyện này, chi tiết nói về LLQ và Âu Cơ; việc Âu Cơ sinh nở kì lạ là những chi tiết tưởng tượng kì ảo. Vai trò của nó trong truyện này như thế nào?
* Ý nghĩa của chi tiết tưởng tượng kì ảo:
- Chi tiết tưởng tượng kì ảo là chi tiết không có thật được dân gian sáng tạo ra nhằm mục đích nhất định.
- Ý nghĩa của chi tiết tưởng tượng kì ảo trong truyện:
+ Tô đậm tính chất kì lạ, lớn lao, đẹp đẽ của các nhân vật, sự kiện.
+ Thần kì hoá, linh thiêng hoá nguồn gốc giống nòi, dân tộc để chúng ta thêm tự hào, tin yêu, tôn kính tổ tiên, dân tộc.
+ Làm tăng sức hấp dẫn của tác phẩm.
 Vậy theo em, cốt lõi sự thật Lịch Sử trong truyện là ở chỗ nào?
Cốt lõi sự thật LS là mười mấy đời vua Hùng trị vì. còn một bằng chứng nữa khẳng định sự thật trên đó là lăng tưởng niệm các vua Hùng mà tại đây hàng năm vẫn diễn ra một lễ hội rất lớn đó là lễ hội đền Hùng. Lễ hội đó đã trở thành một ngày quốc giỗ của cả dân tộc, ngày cả nước hành quân về cội nguồn:
    ” Dù ai đi ngược về xuôi
   Nhớ ngày giỗ tổ mùng mười tháng ba”
và chúng ta tự hào về điều đó. Một lễ hội độc đáo duy nhất chỉ có ở VN!
2. Phân tích
2.1, Hình ảnh Lạc Long Quân – Âu Cơ tuyệt diệu:
2.2, Diễn biến kì ảo:
Âu Cơ sinh nở kì lạ
Sự việc chia con
2.3, Kết thúc câu chuyện có thật:
- Con trưởng lên ngôi vua, lấy hiệu Hùng Vương, lập kinh đô, đặt tên nước.
- Giải thích nguồn gốc của người VN là con Rồng, cháu Tiên.
→ Cách kết thúc muốn khẳng định nguồn gốc con Rồng, cháu Tiên là có thật
III.Tổng kết
1.Nghệ thuật
-Chi tiết tưởng tượng hoang đường, hình tượng thần đẹp kì vĩ.
2. Ý nghĩa
-Giải thích, suy tôn nguồn gốc, ý nguyện đoàn kết của dân tộc ta.