6
Giáo viên: Lê Thị Vân Anh
Lớp: 6A
Trường THCS Việt Long

Em nghĩ đến
điều gì trước
tiên khi nói về
mẹ em ?

Những mảnh đời
bất hạnh khi
không có mẹ

Tiết 26: Đọc hiểu văn bản:TRONG LÒNG MẸ -T1(Trích “Những ngày thơ ấu”)
– Nguyên Hồng –

I. Đọc - Tìm hiểu chung:
1. Kiến thức ngữ văn – KÍ:

Câu 1: Kí là một thể loại…. Ghi lại sự việc và
con người một cách xác thực.

A. Văn vần.
CC.

Văn xuôi

B. Văn biền ngẫu.
D. Thơ

Câu 2: Đâu là thể loại thuộc kí?

A. Tiểu thuyết

B. Hồi kí và du kí

C. Truyện ngắn

D. Thơ

Câu 3: Tác dụng của hồi kí là gì?

A. Ghi chép lại những
sự việc mà tác giả
chứng kiến.

B. Ghi lại những quan
sát của tác giả.

C. Ghi lại những
nhận xét và tâm trạng
có thực mà tác giả đã
trải qua.

D. Cả ba đáp án trên
đều đúng.

Câu 4: Tác dụng của du kí là gì?
A. Ghi lại những đều đã
chứng kiến trong một
chuyến đi diễn ra chưa
lâu của bản thân tới một
miền đất khác.

B. Ghi chép lại những
sự việc, những quan sát,
nhận xét và tâm trạng
có thực mà tác giả đã
trải qua.

C. Ghi lại những nhận
xét và tâm trạng có thực
mà tác giả đã trải qua.

D. Cả ba đáp án trên
đều đúng.

Câu 5: Tính chất xác thực của sự việc mà kí ghi
chép được thể hiện qua những yếu tố nào?

A. Thời gian và địa
điểm diễn ra sự
việc.
B. Sự có mặt của
những nhân vật
khác.

C. Cả A và B đều
đúng.

D. Cả A và B đều
sai.

Câu 6: Người kể trong kí thường kể theo ngôi
thứ mấy?

A. Ngôi thứ nhất

B. Ngôi thứ ba

Những lưu ý khi đọc hồi kí

Hoạt động dự án

NHÓM 2
Điều hành phần đọc,
tìm hiểu chú thích
NHÓM 1
Hiểu biết chung về
tác giả Nguyên Hồng

NHÓM 3
Tìm hiểu chung về
tác phẩm

Hồ sơ người nổi tiếng

I. Đọc - Tìm hiểu chung:
2. Tác giả.
- Nguyên Hồng (1918 - 1982)
- Tên: Nguyễn Nguyên Hồng.
-Quê: Nam Định nhưng sống chủ yếu ở Hải
Phòng.
-Cuộc đời:Khổ cực,vất vả.-> Ông gần gũi
với người lao động, hiểu và thông cảm với
họ.
- Sự nghiệp:
+ Đề tài: hướng về những người cùng khổ.
+ Sáng tác: tiểu thuyết, kí, thơ thành công
hơn cả là tiểu thuyết.
+ Phong cách: giàu chất trữ tình, cảm xúc dạt
dào thiết tha, rất mực chân thành.
-Các tác phẩm chính: “Bỉ vỏ” (1938),
“Những ngày thơ ấu” (1938), “Cửa biển”,…

Nêu những hiểu
biết của em về
nhà văn Nguyên
Hồng?

 Ông là cây bút xuất sắc của văn học hiện đại Việt Nam.

Các tác phẩm chính

? Truyện “Những ngày thơ ấu” thuộc thể
loại gì? Em hiểu gì về thể loại đó?
? Truyện sử dụng ngôi kể nào? Dựa vào
đâu em nhận ra ngôi kể đó? Lời kể của ai?

3. Tác phẩm:
-Văn bản thuộc thể loại: hồi kí.
- Sử dụng ngôi thứ nhất (Qua
lời kể của chú bé Hồng : xưng
“tôi”).

4. Đọc và
tìm hiểu
chú thích

Chú thích

Giỗ đầu

Tha hương cầu
thực
Cổ tục

? Văn bản chia làm mấy phần? Nêu
nội dung của từng phần?

5. Bố cục:
- Văn bản chia làm 2 phần
+ P1: Từ đầu… người ta
hỏi đến chứ.
-> Cuộc trò chuyện giữa
bé Hồng và bà cô.
+ P2: Còn lại:
-> Cuộc gặp gỡ của bé
Hồng với mẹ.

II. Tìm hiểu chi tiết:
1. Cuộc trò chuyện giữa bé Hồng với bà cô:
Nhóm I: Tìm những chi tiết nói về hoàn cảnh của bé Hồng?
Nhóm II: Tìm những chi tiết nói về lời nói, cử chỉ của bà cô trong
cuộc trò chuyện với Hồng?
Nhóm III: Tìm những chi tiết nói về phản ứng của bé Hồng trong
cuộc trò chuyện?
- Nhận xét hòan cảnh của bé Hồng?
- Nhà văn đã sử dụng nghệ thuật gì để xây dựng bức chân
dung của bà cô? Cũng như tâm trạng của bé Hồng?
- Qua đó em hiểu gì về bà cô và bé Hồng là chú bé thế nào?

II. Tìm hiểu chi tiết:
1. Cuộc trò chuyện giữa bé Hồng với bà cô:

a. Hoàn cảnh của bé Hồng:
- Bé Hồng là kết quả của cuộc hôn nhân không tình yêu.
- Lớn lên trong gia đình không hạnh phúc.
- Bố mất, mẹ đi tha hương, Hồng sống bơ vơ giữa sự ghẻ lạnh
cay nghiệt của họ hàng.
-> Cô độc, bất hạnh, luôn khát khao tình yêu thương của
mẹ.

b. Cuộc trò chuyện của bé Hồng và bà cô
Lời nói, cử chỉ của bà cô

Phản ứng của bé Hồng

- Cười, hỏi có muốn vào Thanh
Hóa chơi với mẹ không?

- Toan trả lời có -> Cúi đầu
không đáp -> Cười đáp lại
không muốn vào vì mẹ sẽ về

- Hỏi luôn, giọng vẫn ngọt, nét
mặt khi cười rất kịch.

- Im lặng cúi đầu, lòng thắt lại,
khóe mắt cay cay.

Cô tôi chỉ có ý reo rắc vào đầu
óc tôi những hoài nghi để tôi
khinh miệt và ruồng rẫy mẹ.

Không đời nào tình yêu thương,
kính mến mẹ tôi lại bị những giáp
tâm tanh bẩn xâm phạm đến.

- Cổ họng nghẹn ứ cười đáp lại
- Đổi giọng, vỗ vai nhìn tôi
nghiêm nghị, tỏ ý thương xót thầy lời cô: cuối năm mẹ sẽ về.
tôi.

b. Cuộc trò chuyện của bé Hồng và bà cô
Lời nói, cử chỉ của bà cô

Phản ứng của bé Hồng

* NT: Tương phản, tăng cấp 
Bản chất bà cô là người đàn bà
độc ác, lạnh lùng, thâm hiểm,
xấu xa.

* NT: Tăng cấp, lời văn dồn
dập, sử dụng liên tiếp các ĐgT
mạnh, hình ảnh so sánh thể
hiện sinh động, chân thực diễn
biến tình cảm của bé Hồng: im
lặng nhẫn nhịn  uất ức, tình
cảm trào dâng không kìm nén
được.

=> Tác giả vạch trần, tố cáo,
phê phán hạng người tàn
nhẫn đến khô héo cả tình máu
mủ trong xã hội thực dân nửa
phong kiến.

=> Bé Hồng thông minh, nhạy
cảm, tâm hồn sáng trong và
giàu tình yêu thương mẹ, có
niềm tin mãnh liệt vào mẹ.

LUYỆN TẬP

1
2
3
4
5
6

N G U Y E N N G U Y E N H O N G
N A M D I N H
N H U N G N G A Y T H O A U
H A I M U O I H A I
H O I K I
T I E U T H U Y E T
Mộtphẩm
trong
những
thể
loại
thành
công
nhất
làmHồng
nên
Đoạn
trích “Trong
lòng
mẹ”
được
trích
Tác
“Những
ngày
thơ
ấu”
được
Nguyên
Tác N
phẩmNguyên
“Những
ngày
thơ
ấu”
thuộc
Quê Nguyên
Hồng
ởđủ
đâu
? thể
Hồng
tên
đầy
là
gì
? loại gì?
M
H
I
T
E
tên
tuổi
của
Nguyên
Hồng
là gì?
trong
tác
phẩm
nào?tuổi
xuất
bản
năm
bao
nhiêu
?

T

Ì

N

H

M

Ẹ

VẬN DỤNG

Tự tạo một tấm thiệp tặng mẹ
bằng trang web canva.com hoặc
những tấm thiệp tự tay mình làm
để tặng mẹ nhân ngày 20/10 nhé.

Bài học của chúng ta đến
đây là kết thúc rồi.
Chào các thầy cô và các
bạn học sinh 6A.

Tiết 27: ĐHVB:TRONG LÒNG MẸ -T2(Trích “Những ngày thơ ấu”)
– Nguyên Hồng –

2. Cuộc gặp gỡ giữa bé Hồng và mẹ
1. Tìm những chi tiết thể hiện tâm trạng của bé
Hồng khi thoáng thấy người ngồi trên xe giống
mẹ và khi nhận ra mẹ?
2. Tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ
thuật gì khi diễn tả cảm xúc của nhân vật trong
đoạn truyện này?
3. Em có nhận xét gì về tâm trạng nhân vật bé
Hồng lúc này?

2. Cuộc gặp gỡ giữa bé Hồng và mẹ
a) Lúc mới gặp mẹ

Thoáng thấy người ngồi trên xe

Khi nhận ra mẹ

giống mẹ
- Đuổi theo, gọi bối rối: Mợ ơi!

- Thở hồng hộc, trán đẫm mồ
hôi.
- Ríu chân khi trèo lên xe.
- Òa khóc nức nở.

 Hành động vội vàng, tiếng

 Là phản ứng tự nhiên của đứa

gọi cuống quýt bị dồn nén rất

con lâu ngày được gặp mẹ. Em

lâu bật ra thành tiếng thể hiện

khóc vì mãn nguyện khác với

niềm khao khát được gặp mẹ.

giọt nước mắt xót xa, tủi hờn khi
nói chuyện với bà cô.

2. Cuộc gặp gỡ giữa bé Hồng và mẹ
b. Khi ở trong lòng mẹ
Hành động

Cảm xúc

Suy nghĩ

- Phải bé lại, lăn
- Đùi áp đùi mẹ;
- Ấm áp, mơn
vào lòng mẹ, áp
- Đầu ngả vào đầu
man khắp da thịt. mặt vào bầu sữa
mẹ.
nóng của mẹ,...
êm dịu vô cùng.
 Là phản ứng tự nhiên của đứa con lâu ngày được
gặp mẹ. Em khóc vì mãn nguyện khác với giọt nước
mắt xót xa, tủi hờn khi nói chuyện với bà cô.

Bức tranh sau gợi cho em suy nghĩ gì về tình
mẫu tử?

- Hình ảnh người mẹ:
+ Gương mặt tươi sáng.
+ Đôi mắt trong.
+ Nước da mịn, gò má hồng.

 Chân dung mẹ hiện
lên thật hoàn hảo qua
cái nhìn của bé Hồng, từ
đó thể hiện sâu sắc lòng
yêu thương, quý trọng
mẹ của bé Hồng.

III. Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
- Hồi kí giàu chất trữ tình.
- Miêu tả tâm lý nhân vật tinh tế; lời văn dạt dào cảm xúc.
- Hình ảnh so sánh độc đáo.
2. Nội dung:
- Nỗi đau khổ bất hạnh của những người phụ nữ trong xã hội
cũ, mẹ Hồng và hình ảnh đáng thương của những đứa trẻ.
- Tình yêu mãnh liệt của chú bé Hồng với mẹ.

Tại sao nói: "Nguyên
Hồng là nhà văn của phụ
nữ và nhi đồng" ?