Hình 13.1
Hình 13.2
Hình 13.1
Bò
kéo xe
xe chạy
tác dụng lực lên xe (F > 0)
xe dịch chuyển (S > 0)
Bò thực hiện công cơ học
Lực sĩ
đỡ quả tạ
quả tạ đứng yên
quả tạ không dịch chuyển (S = 0)
lực sĩ không thực hiện công cơ học
tác dụng lực lên quả tạ (F > 0)
Bòø
kéo xe
xe chạy
t�c d?ng l?c l�n xe (F > 0)
xe dịch chuyển (S > 0)
Bò thực hiện công cơ học
Lực sĩ
đỡ quả tạ
quả tạ đứng yên
t�c d?ng l?c l�n qu? t? (F > 0)
quả tạ không dịch chuyển
(S = 0)
Lực sĩ không thực hiện công cơ học
C2: Tìm từ thích hợp cho các chỗ trống của kết luận sau:
- Chỉ có công cơ học khi có …… tác dụng vào vật và làm cho vật ……………
lực
chuyển dời
- Công cơ học là công của lực (khi một vật tác dụng lực và lực này sinh công thì ta có thể nói công đó là công của vật).
- Công cơ học thường được gọi tắt là công.
C1: Từ các trường hợp quan sát ở trên, em có thể cho biết khi nào thì có công cơ học?
Lực tác dụng vào vật
Quãng đường vật dịch chuyển
Ví dụ : - Trường hợp có công cơ học?
*Trường hợp có lực mà không sinh công?
Ta dùng tay đẩy một xe ôtô mà ôtô không dịch chuyển
xe tải mắc lầy dù rú ga hết mức, nhưng xe vẫn không ra khỏi vũng bùn.
*Trường hợp có chuyển động mà không sinh công?
- Ta đang đạp xe, khi ngừng đạp, xe vẫn chạy theo quán tính
- Một vật chuyển động đều trên mặt nhẵn bóng không ma sát, vật chuyển động theo quán tính
* Trường hợp có lực mà không sinh công?
Ta dùng tay đẩy một xe ôtô mà ôtô không dịch chuyển
Xe tải mắc lầy dù rú ga hết mức, nhưng xe vẫn không ra khỏi vũng bùn.
* Trường hợp có chuyển động mà không sinh công?
- Ta đang đạp xe, khi ngừng đạp, xe vẫn chạy theo quán tính
- Một vật chuyển động đều trên mặt nhẵn bóng không ma sát, vật chuyển động theo quán tính
C3: Trong những trường hợp dưới đây, trường hợp nào có công cơ học?
a) Người thợ mỏ đang đẩy cho xe goòng chở than chuyển động.
=> có công cơ học
C3: Trong những trường hợp dưới đây, trường hợp nào có công cơ học?
=> không có công cơ học
b) Một học sinh đang ngồi học bài
=> có công cơ học
c) Máy xúc đất đang làm việc.
C3: Trong những trường hợp dưới đây, trường hợp nào có công cơ học?
C3: Trong những trường hợp dưới đây, trường hợp nào có công cơ học?
=> có công cơ học
d) Người lực sĩ đang nâng quả tạ từ thấp lên cao.
Người lực sĩ cử tạ đỡ quả tạ ở tư thế đứng thẳng
Người lực sĩ đang nâng quả tạ từ thấp lên cao.
=> có công cơ học
=> Không có công cơ học
Trong giao thông vận tải, các đường gồ ghề làm các phương tiện di chuyển khó khăn, máy móc cần tiêu tốn nhiều năng lượng hơn.
Khi có lực tác dụng vào vật nhưng vật không di chuyển thì không có công cơ học, nhưng con người và máy móc vẫn tiêu tốn năng lượng.
Pú Xi
Khong Hin
Cần cải thiện chất lượng đường giao thông
Khi có lực tác dụng vào vật nhưng vật không di chuyển thì không có công cơ học, nhưng con người và máy móc vẫn tiêu tốn năng lượng.
Pú Xi
Khong Hin
Khi tắc đường các phương tiện giao thông vẫn nổ máy tiêu tốn năng lượng vô ích đồng thời xả ra môi trường nhiều chất độc hại.
Tại các đô thị lớn, mật độ giao thông đông nên thường xảy ra tắc đường.
Tiết kiệm nhiên liệu
Bảo vệ môi trường
Tốt cho động cơ máy
Bớt ô nhiễm tiếng ồn
Giáo dục hành vi cho trẻ em, làm gương cho lái xe khác
Không phải ngửi mùi khí thải từ ống xả
b. Quả bưởi rơi từ trên cây xuống.
c. Người công nhân kéo vật nặng lên cao.
Thảo luận nhóm đôi trong 2 phút. Trả lời câu hỏi sau: Trong các trường hợp dưới đây, lực nào thực hiện công cơ học?
a. Đầu tàu hoả đang kéo các toa tàu chuyển động.
A
Lực kéo của đầu tàu
Lực hút của Trái Đất
P
Lực kéo của người công nhân
C4: Trong các trường hợp dưới đây, lực nào thực hiện công cơ học?
Công của lực trong 2 trường hợp có bằng nhau không?
P
Nếu có một lực F tác dụng vào vật, làm vật dịch chuyển một quãng đường s theo phương của lực thì công của lực F được tính theo công thức nào?
James Prescott Joule (1818-1889)
James Prescott Joule, nhà vật lý người Anh, đã chứng minh được nhiệt là một dạng năng lượng. Ông cũng là người đầu tiên thực hiện những phép đo chính xác năng lượng cơ học cần thiết để sản xuất ra nhiệt lượng, là nền tảng cho việc xây dựng nguyên tắc bảo toàn năng lượng. Định luật bảo toàn năng lượng phát biểu rằng năng lượng không thể tự nhiên sinh ra hoặc mất đi. Đơn vị công Joule (Jun - J) đã được đặt theo tên của ông như để ghi nhớ công lao to lớn của ông đối với ngành vật lý học.
Nhà vật lý làm thay đổi thế giới 
F
α
Nếu vật chuyển dời không theo phương của lực thì công của lực được tính bằng một công thức khác sẽ học ở lớp trên.
Chú ý
F
Nếu vật chuyển dời theo phương vuông góc với phương của lực thì công của lực đó bằng không.
P
AP = 0
Chú ý
Tại sao không có công cơ học của trọng lực trong trường hợp hòn bi chuyển động trên mặt sàn nằm ngang?
 Vì trọng lực có phương thẳng đứng, vuông góc với phương chuyển động ngang của hòn bi, nên không có công cơ học của trọng lực: AP = 0
Chú ý:
Nếu vật chuyển dời theo phương vuông góc với phương của lực thì công của lực đó bằng không.
PHIẾU HỌC TẬP

Bài tập 1: Đầu tàu hỏa kéo toa xe với lực kéo F = 5000N làm toa xe đi được 1000m. Tính công của lực kéo của đầu tàu.




BÀI TẬP 1:
Đầu tàu hỏa kéo toa xe với lực kéo F = 5000N làm toa xe đi được 1000m. Tính công của lực kéo của đầu tàu.
Tóm tắt:
F = 5000N
s = 1000m
A = ? (J)
Bài giải:
Công của lực kéo của đầu tàu:
Ta có: A = F. s = 5000N . 1000m = 5000000 (J)
= 5000 (KJ)
Đáp số: A = 5000 (KJ)
F
Isaac Newton là một nhà vật lý, nhà thiên văn học, nhà triết học, nhà toán học người Anh. Ông sinh ngày 4 tháng 1 năm 1643 và mất ngày 31 tháng 3 năm 1727.
C6/
Tóm tắt :
m = 2kg
s = 6m
A = ? (J)
Bài giải
Trọng lượng của quả dừa :
P = 10.m = 10 x 2 = 20 (N)
Công của trọng lực :
A = F.s = P.s
= 20 x 6 = 120 (J)
Bài 13.4 ( SBT/37) Một con ngựa kéo xe chuyển động đều với lực kéo là 600N, Trong 5 phút công thực hiện được là 360KJ. Tính vận tốc của xe?
Tóm tắt:
F = 600N
t = 5ph
A = 360 KJ
v = ?
5ph = 300s
360KJ = 360000J
Đáp số: 2m/s
Ghi nhớ
Thuật ngữ công cơ học chỉ dùng trong trường hợp có lực tác dụng vào vật làm vật chuyển dời
Công cơ học phụ thuộc hai yếu tố: Lực tác dụng vào vật và quãng đường vật dịch chuyển.
Công thức tính công cơ học khi lực F làm vật dịch chuyển một quãng đường s theo phương của lực: A = F.s
Đơn vị công là Jun (kí hiệu J), 1J=1N.1m= 1Nm
1
2
3
4
5
6
7
Dơn vị của công là gỡ?
Lực nào đã thực hiện công khi người
thợ mỏ đẩy xe goòng than chuyển động?
Một bộ phận cơ thể người hàng ngày thực
hiện công bơm máu đi nuôi cơ thể?
Mối quan hệ giữa phương của lực và phương
chuyển dời của vật khi công bằng 0?
Lực đã thực hiện công khi một vật rơi
từ trên cao xuống theo phương thẳng đứng?
Công cơ học phụ thuộc vào quãng đường vật
dịch chuyển và yếu tố này?
Thuật ng? dùng trong trường hợp có
lực tác dụng vào vật và làm vật chuyển dời ?
đáp
án
r
i
â
n
t
h
ầ
y
c
ô
t
Trò
chơi
ô
chữ
Hướng dẫn học ở nhà
* Học thuộc phần ghi nhớ trong SGK.
* Làm bài tập cũn l?i t?13.1 d?n 13.12 trong SBT/37,38