CHÀO CÁC EM ĐÃ THAM GIA

GIỜ HỌC VẬT LÝ
_Ôn lại kiến thức bài trước_

Câu 1: Mô tả cách xác định dường độ điện trường tại một điểm?

Để nghiên cứu điện trường tại một điểm

+ Đặt tại đó điện tích thử q

+ Xác định lực F tác dụng lên điện tích thử q

Thì vectơ cường độ điện trường tại đó cùng hướng vectơ lực tác dụng lên điện tích thử, độ lớn bằng thương số giữa độ lớn của lực và độ lớn của điện tích thử
_Ôn lại kiến thức bài trước_

Câu 2: Nêu đặc điểm của vectơ cường độ điện trường tại một điểm?

Đặc điểm của vectơ cường độ điện trường tại một điểm dùng điện tích thử

+ Điểm đặt: Tại điểm ta xét

+ Hướng cùng hướng lực tác dụng lên điện tích thử q đặt tại đó

+ Độ lớn:

M

q

+

Đặc điểm của vectơ cường độ điện trường từ đường sức điện

+ Điểm đặt: Tại điểm ta xét

+ Phương tiếp tuyến với đường sức tại điểm đó

+ Chiều: Cùng chiều đường sức điện

+ Độ lớn: Xác định theo đặc điểm của đường sức điện

M
_Ôn lại kiến thức bài trước_

Câu 3: Nêu đặc điểm của vectơ cường độ điện trường tại một điểm của một điện tích điểm?

Đặc điểm của cường độ điện trường tại một điểm của một điện tích điểm

+ Điểm đặt: Tại điểm ta xét

+ Phương: Phương của đường thẳng qua điểm đó và điện tích

+ Chiều: Điện tích dương: Hướng ra xa điện tích

Điện tích âm: Hướng về điện tích
+ Độ lớn:

M

+

Q

M

-

Q
_Nội dung chính của bài_

I. Công của lực điện

1. Đặc điểm của lực điện tác dụng lên một điện tích đặt trong điện trường đều

2. Công của lực điện trong điện trường đều

3. Công của lực điện trong sự di chuyển của điện tích trong điện trường bất kỳ

II. Thế năng của một điện tích trong điện trường

1. Khái niệm về thế năng của một điện tích trong điện trường

2. Sự phụ thuộc của thế năng vào điện tích

3. Công của lực điện và độ giảm thế năng của điện tích trong điện trường

Bài 4: CÔNG CỦA LỰC ĐIỆN
I. Công của lực điện

1. Lực điện tác dụng một điện tích đặt trong điện trường đều

Xét một điện tích q trong một điện trường đều

q chịu tác dụng của lực điện

Hãy phát biểu định nghĩa điện trường?

Đặc điểm của lực điện tác dụng lên một điện tích trong điện trường

+ Điểm đặt: Tại điện tích ta xét

+ Hướng: q > 0

q < 0

+ Độ lớn: F = qE

+

q

q

-

Hãy nêu đặc điểm của vectơ cường độ điện trường?

Hãy mô tả đặc điểm của lực điện trường tác dụng vào một điện tích?
2. Công của lực điện trong điện trường đều

Xét một điện tích dương q di chuyển từ M đến N

trong một điện trường đều theo đường thẳng

q chịu tác dụng của lực điện không đổi

Công của lực điện A = F.s.cos

Đặt NH = d = s.cos  A = qEd

Em hãy nêu cách tính công của một lực?

Nếu điện tích đi theo đường MPN

A = AMP + APN = F.s1.cos1 + F.s2.cos2

s1.cos1 + s2.cos2 = HN = d  A = qEd

Điện tích đi theo đường bất kỳ MKN

A = qEd

Hãy tính công của lực điện khi điện tích di chuyển theo đường thẳng MN?

Hãy tính công của điện tích khi điện tích di chuyển theo đường MPN?

+

+

+

+

+

+

+

+

-

-

-

-

-

-

-

-

M

N

+

H

P

s

s1

s2

K

d

q
Vậy: Công của lực điện trong sự di chuyển của điện tích trong điện trường đều từ M đến N là AMN = qEd, không phụ thuộc vào hình dạng của đường đi mà chỉ phụ thuộc vào vị trí điểm đầu M và điểm cuối N của đường đi

+

+

+

+

+

+

+

+

-

-

-

-

-

-

-

-

M

N

+

H

P

s

s1

s2

K

d

q

A = qEd

A: Công của lực điện (J)

q: Điện tích di chuyển (C)

E: Độ lớn của cường độ điện trường (V/m)

d: Hình chiếu của đường di chuyển trên một đường sức (m)

Chú ý: Công thức trên chỉ dùng với điện trường đều

+ Điện tích dương: q > 0

+ Điện tích âm : q < 0

+ Hình chiếu cùng chiều đường sức: d > 0

+ Hình chiếu ngược chiều đường sức: d < 0
3. Công của lực điện trong sự di chuyển của điện tích trong điện trường bất kỳ

+ Một điện tích q di chuyển từ M đến N trong điện trường bất kỳ, điện tích q chịu tác dụng của lực điện.

+ Công của lực điện khi di chuyển điện tích trong điện trường bất kỳ luôn không phụ thuộc vào hình dạng đường đi, chỉ phụ thuộc vào vị trí điểm đầu và điểm cuối của quỹ đạo và tỷ lệ thuận với điện tích di chuyển

+ Trường tĩnh điện là một trường thế

Công của lực điện di chuyển điện tích trong điện trường bất kỳ có đặc điểm như thế nào?

+

q

M

N
1. Khái niệm về thế năng của một điện tích trong điện trường

+ Một điện tích dương q di chuyển từ M ra . Lực điện trường thực hiện một công AM. Như vậy, để đưa điện tích q từ  đến điểm M phải thực hiện công có trị số bằng AM. Vậy điện tích q đặt tại M có một năng lượng WM = AM. Năng lượng WM này gọi là thế năng của điện tích tại M trong điện trường.

+ Thế năng của một điện tích q trong điện trường đặc trưng cho khả năng sinh công của lực điện khi đặt điện tích q tại điểm mà ta xét trong điện trường.

+ Mốc thế năng thường được coi là là điểm mà lực điện hết khả năng sinh công

Ta hiểu thế năng của điện tích tại một điểm trong điện trường như thế nào?

+

q

M



II. Thế năng của một điện tích trong điện trường
+ Đối với một điện tích dương q đặt tại M một trong điện đều thì mốc thế năng thường chọn tại bản âm. Thế năng của điện tích q tại M là

WM = A = qEd

Với d là khoảng cách từ M đến bản âm

+ Đối với một điện tích dương q đặt tại M trong một điện trường bất kỳ thì mốc thế năng thường được chọn ở . Thế năng của điện tích q tại M là

WM = AM

2. Sự phụ thuộc của thế năng WM vào điện tích q

+ Độ lớn của lực điện luôn tỷ lệ với điện tích q nên công AM và thế năng của điện tích tại M cũng tỷ lệ thuận với q. Ta có thể viết

A = WM = VMq

+ Hệ số tỷ lệ VM không phụ thuộc vào q, chỉ phụ thuộc vào vị trí điểm M trong điện trường

Thế năng của điện tích một điểm trong điện trường phụ thuộc vào những yếu tố?

+

q

M



M

+

+

+

+

+

+

+

+

+

-

-

-

-

-

-

-

-

q

d
3. Công của lực điện và độ giảm thế năng của điện tích trong điện trường

+ Một điện tích dương q di chuyển từ M qua N ra 

+ Công của lực điện trường thực hiện là:

AM = AMN + AN

AMN = AM - AN

 AMN = WM - WN

_+ Khi một điện tích q di chuyển từ điểm M đến điểm N trong một điện trường thì công mà lực điện tác dụng lên điện tích đó sinh ra sẽ bằng độ giảm thế năng của điện tích q trong điện trường_

Thế năng của điện tích q thay đổi thế nào khi điện tích q di chuyển từ M đến N trong điện trường?

+

q

M



N
Câu 1: Tìm nhận định sai trong các câu sau đây

A. Lực điện trường tác dụng lên một điện tích dương cùng hướng với vectơ cường độ điện trường tại điểm đó

B. Lực điện trường tác dụng lên một điện tích âm ngược hướng với vectơ cường độ điện trường tại điểm đó

C. Công của lực điện di chuyển một điện tích trong điện trường phụ thuộc vào hình dạng đường đi và không phụ thuộc vào độ lớn của điện tích di chuyển

D. Công của lực điện di chuyển một điện tích trong điện trường không phụ thuộc vào hình dạng đường đi và tỷ lệ thuận với độ lớn của điện tích di chuyển

Củng cố bài học
Câu 2: Công thức tính công của lực điện làm di chuyển một điện tích q trong một điện trường đều là A = qEd. Tìm nhận định sai trong các câu sau đây

A. Điện tích dương thì q > 0; điện tích âm thì q < 0

B. E là độ lớn của cường độ điện trường nên E > 0

C. d là hình chiếu của đường dịch chuyển trên một đường sức. Hình chiếu cùng chiều đường sức thì d > 0; hình chiếu ngược chiều đường sức thì d < 0

D. d là độ dài đường dịch chuyển điện tích q trong điện trường

Củng cố bài học
Nội dung tự học

1. Ôn tập nội dung bài đã học

+ Đặc điểm của lực điện tác dụng một điện tích đặt trong điện trường

+ Công của lực điện trong điện trường đều và điện trường bất kỳ

+ Thế năng của một điện tích trong điện trường

+ Công của lực điện và độ giảm thế năng của điện tích trong điện trường

+ Điện thế (Định nghĩa, đơn vị, đặc điểm, cách đo)

+ Hiệu điện thế (Định nghĩa, đơn vị, cách đo)

+ Hệ thức giữa hiệu điện thế và cường độ điện trường)

+ Làm các bài tập có liên quan trong SGK, các tài liệu học tập

2. Chuẩn bị bài học tiếp theo:

Bài 6: Tụ điện

+ Các nội dung chính của bài

+ Các nội dung đó như thế nào
Học để biết

Học để làm việc

Học để thể hiện bản thân

Học để cùng chung sống