BÀI 7
CÔNG DÂN VỚI
CÁC QUYỀN DÂN
CHỦ

***

VD1:

PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG

MỌI CÔNG DÂN TỪ ĐỦ 18 TUỔI
TRỞ LÊN ĐƯỢC THAM GIA BẦU CỬ

EM ĐÓNG GÓP Ý KIẾN VỚI ĐBQH
VD2:

CỦA MÌNH ĐỂ GÓP Ý VỀ TÌNH
TRẠNG ÔNMT Ở ĐỊA PHƯƠNG EM

TỪ CÁC VD BÊN
EM HÃY CHO BIẾT
CD CÓ NHỮNG
QUYỀN NÀO?

CHỊ A ĐI LÀM TRỄ BỊ CTY XỬ LÝ KỶ
LUẬT BUỘC THÔI VIỆC. CHỊ LÀM
VD3:

ĐƠN KHIẾU NẠI ĐẾN CÁC CƠ QUAN
CÓ THẨM QUYỀN VÌ THẤY HÌNH
PHẠT NÀY QUÁ NẶNG

1

QUYỀN BẦU CỬ CỦA CD

2

QUYỀN TG ĐÓNG GÓP Ý KIẾN
QUYỀN KHIẾU NẠI

3

1: QUYỀN BẦU CỬ VÀ QUYỀN
ỨNG CỬ VÀO CÁC CƠ QUAN
ĐẠI BIỂU CỦA
NHÂN DÂN.
CD CÓ 3
QUYỀN DÂN CHỦ
CƠ BẢN

2: QUYỀN THAM GIA QUẢN LÍ
NHÀ NƯỚC VÀ XÃ HỘI.
3: QUYỀN KHIẾU NẠI, TỐ
CÁO CỦA CÔNG DÂN.

01
QUYỀN BẦU CỬ VÀ QUYỀN ỨNG CỬ VÀO
CÁC CƠ QUAN ĐẠI BIỂU CỦA NHÂN DÂN.
Khái niệm

Nội dung

Ý nghĩa

01

QUYỀN BẦU CỬ VÀ ỨNG CỬ
NHÀ SƯ Y 32 TUỔI ĐÃ

CỤ T ĐÃ 70 TUỔI NHƯNG VẪN

TỰ ỨNG CỬ VÀO

THAM GIA BẦU CỬ

“

HĐND CẤP XÃ

“

VD1

VD2

Từ VD trên, CD đã thực hiện quyền gì?

HỎI

1
2

Theo hình thức trực tiếp hay gián tiếp?
Có bị phân biệt hay không?

3

1

QUYỀN BẦU CỬ VÀ ỨNG CỬ
a. Khái niệm

- Quyền bầu cử và quyền ứng cử là các quyền dân chủ cơ bản của
công dân trong lĩnh vực chính trị, thông qua đó, nhân dân thực thi
hình thức dân chủ gián tiếp ở từng địa phương trong phạm vi cả
nước.
- Quyền này được ghi nhận ở điều 6 HP 1992

1

QUYỀN BẦU CỬ VÀ ỨNG CỬ
b. Nội dung
TH1

Em A 17 tuổi thắc mắc sao mình
học cấp 3, anh trai của mình là B
18 tuổi cũng học cấp 3 nhưng được
bầu cử, còn mình thì không?

TH2
Sinh viên C 20 tuổi là một SV giỏi,
tích cực trong phong trào Đoàn –
Hội, em đã tự ứng cử vào HĐND
để tham gia xây dựng quê hương
đất nước nhưng không được.

1

QUYỀN BẦU CỬ VÀ ỨNG CỬ
b. Nội dung

HỎI

Tại sao A và SV. C không được TH
quyền bầu cử và ứng cử của mình?

Trường hợp nào thì không được bầu
cử và ứng cử?

Cách thực hiện các quyền đó như thế
nào?

1

QUYỀN BẦU CỬ VÀ ỨNG CỬ
b. Nội dung

QUYỀN BẦU CỬ

QUYỀN ỨNG CỬ

CD tử đủ 18 tuổi trở lên

CD tử đủ 21 tuổi trở lên

- Những trường hợp không được bầu cử:
+ Người mất năng lực hành vi dân sự
+ Người bị tước quyền bầu cử
+ Người đang bị tạm giam
+ Người đang chấp hành hình phạt tù

- Những trường hợp không được ứng cử:
+ Người không có quyền bầu cử
+ Người đang bị khởi tố HS
+ Người đang bị giáo dục, quản lý

1

QUYỀN BẦU CỬ VÀ ỨNG CỬ
c. Cách thực hiện quyền bầu cử và ứng cử
TH2

TH1
Trước thềm Bầu cử ĐB HĐND
xã X, ông A đã đến từng gia
đình vận động, mua phiếu bầu
cử. Theo em, ông A đã vi phạm
điều gì? Em làm gì để khuyên
GĐ?

Chị B là người dân tộc thiểu số,
chị là cán bộ xã lâu năm, chị tự
ứng cử vào HĐND xã nhưng bị
mọi người phản đối vì là người
dân tộc thiểu số. Theo em, mọi
người đã vi phạm điều gì? Em
làm gì trong TH này?

TRÁI PHÁP LUẬT

1

QUYỀN BẦU CỬ VÀ ỨNG CỬ
d. Nguyên tắc thực hiện quyền bầu cử và ứng cử

PHỔ THÔNG

Đủ 18 tuổi
Không PB nam - nữ...

1

Trực tiếp đi bầu

3

TRỰC TIẾP

2
BẦU
CỬ

4

BÌNH ĐẲNG
Mọi lá phiếu đều có giá trị
như nhau

Không để lại tên trên phiếu

BỎ PHIẾU KÍN

1

QUYỀN BẦU CỬ VÀ ỨNG CỬ
d. Nguyên tắc thực hiện quyền bầu cử và ứng cử

ỨNG CỬ

TỰ ỨNG CỬ

ĐƯỢC
GIỚI THIỆU

LÀM THẾ NÀO ĐỂ NHÂN DÂN THỰC HIỆN QUYỀN LÀM CHỦ CỦA MÌNH?
Có hai hình thức chủ yếu để nhân dân thực
hiện quyền làm chủ của mình

DÂN CHỦ TRỰC TIẾP
• Là một hình thức thực hiện

dân chủ mà theo đó các thành
viên trong xã hội tự bàn bạc và
quyết định công việc của chính
mình

DÂN CHỦ GIÁN TIẾP

• Là một hình thức thực hiện dân
chủ mà theo đó các thành viên
trong xã hội bầu ra các đại diện
và giao cho họ trách nhiệm thay
mặt mình bàn bạc và quyết định
các công việc chung việc chung
của cộng đồng.

C

Ý nghĩa của quyền bầu cử và ứng của công dân

Thể hiện ý chí và nguyện
vọng của nhân dân

Thể hiện sự bình đằng
trong đời sống chính trị

Thể hiện bản chất nhà
nước dân chủ và tiến bộ

Đảm bảo quyền công dân
và quyền con người

Câu 1: Nền dân chủ của mọi quốc gia được biểu
hiện ở chỗ: (Chọn đáp án đúng nhất)
a. Quyền làm chủ đất nước của người dân
b. Nhân dân tham gia quản lý đất nước
c. Nhân dân quyết định các việc lớn, trọng đại
của đất nước
d. Cả a, b và c

Câu 2: Đối tượng nào sau đây có quyền được bầu cử và ứng cử
vào các cơ quan đại biểu của nhân dân: (Hãy chọn đáp án đúng
nhất)
a. Mọi công dân từ 18 tuổi trở lên đều có quyền bầu cử và ứng
cử
b. Những người mất năng lực hành vi dân sự cũng được bầu cử
c. Mọi công dân đủ từ 18 tuổi trở lên được bầu cử và 21 tuổi trở
lên được ứng cử

02

Quyền tham gia quản lí Nhà
nước và xã hội.
Khái niệm

Nội dung

Ý nghĩa

2 Quyền tham gia quản lí Nhà nước và xã hội
Khái niệm
- Quyền thảo luận
các công việc chung
của đất nước trong
tất cả các lĩnh vực
- Phạm vi: Hẹp (địa
phương, cơ quan
đơn vị), Rộng (cả
nước)
- Gắn liền với hình
thức dân chủ trực
tiếp

Phạm vi cả nước.
+ Xây dựng các văn bản pháp luật.
- Tham gia thảo luận đóng góp ý kiến
- Trong quá trình thực hiện pháp luật nhân dân có quyền phản ánh những bất
cập vướng mắc của pháp luật.
+ Trưng cầu dân ý: lấy ý kiến của nhân dân về một vấn đề quan trọng của đất
nước.
Phạm vi cơ sở:
“dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiển tra” để tạo ra sự dân chủ ở cơ sở.
+ Những việc phải thông báo để dân biết và thực hiện.
Ví dụ: chủ trương, chính sách, pháp luật...
+ Những việc dân bàn và quyết định trực tiếp.
Ví dụ: Bàn và quyết định xây dựng nhà văn hoá thôn, bản hay làm đường...
+ Những việc dân được thảo luận, tham gia ý kiến trước khi chính quyền xã
quyết định.
Ví dụ: Quy hoạch đất, xây dựng các công trình phúc lợi...
+ Những việc nhân dân ở xã giám sát kiểm tra.
Ví dụ: việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, ngân sách xã, các loại phí và lệ phí...

c

Ý nghĩa của quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội.

1
Phát huy sức mạnh
toàn dân, toàn xã
hội vào xây dựng bộ
máy nhà nước.
 

2
Góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế,
văn hoá xã hội.

?

Em hãy nêu ra những hạn chế của dân chủ trực tiếp & dân chủ gián tiếp.

DÂN CHỦ TRỰC TIẾP

DÂN CHỦ GIÁN TIẾP

• Phạm vi hẹp, chỉ ở tầm vi mô,

• Nguyện vọng của nhân dân
không được phản ánh trực tiếp
nên phụ thuộc nhiều vào khả
năng của người đại diện

ban đầu.
•Phụ thuộc vào trình độ nhận
thức của người dân

=>Vì vậy, phải kết hợp hai hình thức này để phát huy tối đa hiệu quả nền d.chủ XHCN

03

Quyền khiếu nại, tố cáo của công
dân.
Khái niệm

Nội dung

Ý nghĩa

1

Quyền bầu cử và ứng cử

Quyền khiếu nại
Là quyền của công dân, cơ
quan, tổ chức đề nghị cơ
quan, tổ chức, cá nhân có
thẩm quyền xem xét lại các
quyết định hành chính, hành
vi hành chính khi có căn cứ
cho rằng hành vi đó là sai.
Quyền tố cáo
Là quyền của công dân báo
cho CQ, TC, cá nhân có thẩm
quyền biết về hành vi VPPL
của cá nhân, CQ, TC.

Khi thực hiện các quyền bầu cử, ứng cử và quyền
tham gia quản lý nhà nước nếu phát hiện những vi
phạm pháp luật thì nhân dân làm gì?

Mục đích
- Khiếu nại: Nhằm khôi phục quyền và lợi ích
của chủ thể khiếu nại.
- Tố cáo: Phát hiện và ngăn chặn hành vi trái PL.

Nội dung quyền khiếu nại, tố cáo của công dân.
KHIẾU NẠI

TỐ CÁO

Người có quyền khiếu nại
Cá nhân, tổ chức

Người có quyền tố cáo
Cá nhân, tổ chức

Người có thẩm quyền giải quyết khiếu
nại
Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm
quyền

Người có thẩm quyền giải quyết tố cáo
Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền

Quy trình khiếu nại và giải quyết khiếu nại
Kết thúc

Người giải quyết khiếu nại lần 2 xem xét giải quyết

Bước 4
QĐ của người GQKN
có hiệu lực thi hành

Bước 3

Kiện ra TANHC thuốc
TAND (theo thủ tục tố tụng)

Khiếu nại lên cơ quan cấp
trên của bước 1

Người KN đồng ý với kết
quả giải quyết

Kiện ra TANHC thuốc TAND
(thủ tục GQ vụ án hành chính)

Người KN không đồng ý
với kết quả giải quyết

Bước 2

Người giải quyết khiếu nại xem xét, giải quyết theo
thẩm quyền và thời gian do luật định

Bước 1

Người khiếu nại nộp đơn đến cơ quan,
tổ chức, cá nhân có thẩm quyền

Bước 3

Quy trình tố cáo và giải quyết tố cáo

Bước 4

Cơ quan, cá nhân giải quyết tố cáo lần hai giải
quyết trong thời hạn luật định

Bước 3

Người tố cáo có căn cứ việc giải quyết tố cáo
không đúng… thì tố cáo lên cơ quan cấp trên
trực tiếp của người giải quyết bước 2

Có dấu hiệu phạm tội thì chuyên sang cơ
quan điều tra, VKS giải quyết theo pháp luật
tố tụng hình sự

Bước 2

Người giải quyết tố cáo xem xét giải quyết
trong thời gian quy định

Bước 1

Người tố cáo gửi đơn đến cơ quan, tổ chức, cá
nhân có thẩm quyền

c

Ý nghĩa của quyền khiếu nại, tố cáo của công dân.

3
Bộ máy nhà nước ngày càng
được trong sạch, vững mạnh.

1
Là quyền dân chủ
quan trọng trong
đời sống của công
dân.  

2
Là cơ sở pháp lí để công dân bảo vệ
quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

4

Trách nhiệm của nhà nước và công dân trong việc thực hiện
các quyền dân chủ của công dân.

Sử dụng đúng các
quyền dân chủ của
mình.

Không lạm dụng quyền
dân chủ của mình để làm
trái pháp luật.

Tuyên truyền, vận động
mọi người...

Nâng cao trình độ hiểu
pháp luật

Đấu tranh với hành vi vi
phạm quyền dân chủ

Thanks for your watching
•Do You Have Any Questions?
• lettm@iec.edu.vn
• 0935105957