Bài 12: công dân với tình yêu, hôn nhân và gia đình
TỔ 1
1. Tình yêu

2. Hôn nhân

3. Gia đình, chức năng của gia đình, các mối quan hệ gia đình và trách nhiệm của các thành viên

I. Nội dung bài học:
1. Tình yêu
a. Tình yêu là gì?
Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh
Soi sáng đường chiến sĩ giữa đèo mây
Ngọn lửa nhớ ai mà hồng đêm lạnh
Sưởi ấm lòng chiến sĩ dưới ngàn cây

Anh yêu em như anh yêu đất nước
Vất vả đau thương tươi thắm vô ngần
Anh nhớ em mỗi bước đường anh bước
Mỗi tối anh nằm mỗi miếng anh ăn

Ngôi sao trong đêm không bao giờ tắt
Chúng ta yêu nhau chiến đấu suốt đời
Ngọn lửa trong rừng bập bùng đỏ rực
Chúng ta yêu nhau kiêu hãnh làm người
Nguyễn Đình Thi
Bạn hiểu thế nào về tình yêu qua bài thơ này
- Tình yêu được chia thành 3 loại:
+ Tình yêu quê hương đất nước
+ Tình yêu gia đình
+ Tình yêu lứa đôi
- Tình yêu lứa đôi là một dạng tình cảm đặc biệt của con người, xuất hiện ở cả nam và nữ khi đến tuổi trưởng thành.
- Là sự rung cảm và quyến luyến sâu sắc giữa hai người khác giới.
- Có sự phù hợp về nhiều mặt làm cho họ có nhu cầu gần gũi, gắn bó với nhau.
- Tự nguyện sống vì nhau và sẵn sàng hiến dâng cho nhau cuộc sống của mình.


Theo bạn ý kiến này là đúng hay sai? Vì sao?
Tình yêu là chuyện riêng tư của mỗi người không liên quan đến người khác
Tình yêu luôn mang tính xã hội
Xã hội không can thiệp đến tình yêu cá nhân nhưng có trách nhiệm hướng dẫn mọi người có quan niệm đúng đắn về tình yêu, đặc biệt là ở những người bắt đầu bước sang tuổi thanh niên.
1.b. Thế nào là một tình yêu chân chính:

TÌNH HUỐNG
Huy là một học sinh tỉnh lẻ ra Hà Nội học, là một chàng trai hát hay, đẹp trai. Ngọc là cô gái Hà Thành, con nhà giàu có, bố mẹ đều làm quan chức nhà nước. Ngọc rất hâm mộ tài năng của Huy và đem lòng yêu Huy tha thiết, mặc cho sự ngăn cản của gia đình. Huy tuy không yêu Ngọc nhưng vì muốn nhân cơ hội để được ở lại Hà Nội nên cũng tỏ ra yêu cô và khi ra trường Huy đã có công việc ổn định. Sau một thời gian Huy dần bộc lộ bản chất của mình, Ngọc rất đau khổ về quan hệ của họ xảy ra rạn nứt, xung đột.
Như vậy, chúng ta có thể thấy rằng tình yêu giữa Huy và Ngọc chỉ xuất phát từ một phía và vì những lợi ích của bản thân chứ không phải là tình yêu đích thực( tình yêu chân chính)
Các bạn có nhận xét gì về tình yêu của Huy và Ngọc?
Tình yêu chân chính là tình yêu trong sáng và lành mạnh, phù hợp với các quan niệm đạo đức tiến bộ của xã hội.
Em hãy nêu 1 số câu ca dao, tục ngữ, bài thơ, đoạn thơ, bài hát, quan niệm nói về tình yêu nam nữ ?
Yêu nhau cởi áo cho nhau
Về nhà mẹ hỏi qua cầu gió bay
Nhớ ai bồi hổi, bồi hồi
Như đứng đống lửa như ngồi đống than.
Yêu nhau mấy núi cũng leo
Mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua
Yêu nhau chẳng ngại đường xa
Một ngày không đến thì ba, bốn ngày.
“Đố ai định nghĩa được tình yêu
Có khó gì đâu một buổi chiều
Nó chiếm hồn ta bằng nắng nhạt
Bằng mây nhè nhẹ gió hiu hiu”
(Xuân Diệu))
Tàu điện ngầm, năm phút một chuyến.
Xe bus, mười lăm phút một chuyến.
Sinh nhật, mỗi năm một lần.
Còn tình yêu thật sự, có lẽ đời người chỉ có một lần.
NẾU ĐỜI ANH CHỈ LÀ VIÊN NGỌC,
ANH SẼ ĐẬP NÓ RA LÀM TRĂM MẢNH VÀ XÂU THÀNH MỘT CHUỖI
QUÀNG VÀO CỔ EM… (TAGO)
Qua những câu thơ trên em hãy cho biết biểu hiện của tình yêu như chân chính thế nào
Biểu hiện của tình yêu chân chính:
- Chân thực, quyến luyến, gắn bó, hoà hợp về tính cách
- Quan tâm sâu sắc, không vụ lợi
- Chân thành, tôn trọng, tin cậy
- Lòng vị tha và thông cảm
Tình yêu chân chính làm cho con người trưởng thành và hoàn thiện hơn. Bởi vì tình yêu là động lực mạnh mẽ để mỗi cá nhân vươn lên tự hoàn thiện bản thân.

1. c.Một số điều nên tránh trong tình yêu của nam nữ thanh niên:
Tình huống:
Lan là một nữ sinh lớp 10A1 vừa xinh đẹp vừa học giỏi. Có rất nhiều chàng theo đuổi. Thắng là bạn học cùng lớp với Lan. Một lần Thắng đã cá cược với Hoàng là có thể cưa đổ được Lan. Thắng đã quan tâm, chiều chuộng Lan hết mực và Lan đã cảm động trước tình cảm đó vá nhận lời yêu Thắng và hiến dâng bản thân cho Thắng. Ngay sau đó Thắng đã quay mặt và không yêu Lan nữa vì mục đích của mình đã thành. Lan phải nghỉ học vì có thai
1.Yêu đương qúa sớm

Sao nhãng học tập, dễ có những quyết định mà bản thân chưa có quyền hoặc chưa đủ khả năng giải quyết đủ giải quyết.
2. Yêu cùng lúc nhiều người, yêu để chứng tỏ khả năng chinh phục bạn khác giới hay yêu vì mục đích vụ lợi vật chất.
3. Có quan hệ tình dục trước hôn nhân
Hậu quả do quan hệ tình dục sớm
Có thai ngoài ý muốn Nạo phá thai
Lây nhiễm các bệnh qua đường tình dục: HIV-AIDS, giang mai, lậu, sùi mào gà,….
2. Hôn nhân:
Tình yêu
chân chính
a/ Khái niệm: là mối quan hệ vợ chồng sau khi kết hôn
HÔN NHÂN
* Quan điểm phong kiến:

- Quan niệm khắt khe về tình yêu, trai gái không được gần gũi, tìm hiểu nhau, cha mẹ dựng vợ gả chồng cho con cái.
* Quan điểm tư sản:
- Con người phải được tự do yêu đương nhưng trong nền sản xuất hàng hoá tư bản chủ nghĩa, nhiều khi tình yêu cũng trở thành hàng hoá.

* Trong xã hội của chúng ta:
- Tình yêu chân chính là một tình cảm đẹp đẽ, cao thượng tạo nên sức mạnh to lớn, nâng đỡ thanh niên tiến bộ.

b/ Chế độ hôn nhân ở nước ta hiện nay:
- Thứ nhất: Hôn nhân tự nguyện và tiến bộ
+ Là hôn nhân dựa trên tình yêu chân chính
Chú ý: Ly hôn chỉ được coi là việc bất đắc dĩ, vì ly hôn gây ra nhiều hậu quả xấu cho cả hai người, đặc biệt là đối với con cái



Thế nào là hôn nhân tự nguyện, đúng pháp luật
Hôn nhân tự nguyện: là 2 bên nam nữ tự nguyện đến với nhau, không ai được phép ngăn cản hoặc cưỡng ép.
Hôn nhân đúng pháp luật: Pháp luật nước ta quy định tuổi được kết hôn: nam từ 20 tuổi trở lên, nữ từ 18 tuổi trở lên.
Kết hôn phải đăng kí kết hôn, ở phường xã nơi cư trú của một trong 2 người
3. Gia đình, chức năng của gia đình, các mối quan hệ gia đình và trách nhiệm của các thành viên

a/ Khái niệm:
Gia đình là một cộng đồng chung sống và gắn bó với nhau bởi hai mối quan hệ cơ bản là quan hệ hôn nhân và quan hệ huyết thống

b. Chức năng của gia đình:


Theo bạn, thanh niên nam nữ khi yêu có nên cho cha mẹ biết hay không? Cha mẹ ngăn cản tình cảm nam nữ có vi phạm pháp luật không?
c/ Mối quan hệ gia đình và trách nhiệm của các thành viên:

Trong gia đình, mối quan hệ quan trọng nhất là quan hệ nào? Vì sao?
* Quan hệ giữa vợ và chồng:
- Mối quan hệ quan trọng nhất trong gia đình.
- Trách nhiệm : chung thủy, yêu thương, giúp đỡ nhau cùng xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc.
* Quan hệ giữa cha mẹ và con cái:

- Cha mẹ: trách nhiệm yêu thương, nuôi dưỡng, giáo dục và tạo điều kiện cho con học hành, không phân biệt đối xử, tôn trọng ý kiến và quyền lợi của con.
- Con cái: kính trọng, hiếu thảo, giữ gìn danh dự và truyền thống gia đình.
* Quan hệ giữa ông bà và các cháu:
- Ông bà: trách nhiệm yêu thương, quan tâm chăm sóc, gương mẫu trong giáo dục các cháu.
- Cháu: kính trọng, hiếu thảo và có trách nhiệm phụng dưỡng ông bà.

Bạn hiểu thế nào về câu: “ Anh em như thể chân tay”?
* Quan hệ giữa anh, chị, em:
Thương yêu, tôn trọng, đùm bọc, bảo ban, chăm sóc, giúp đỡ nhau trong cuộc sống.
Tác hại của sự li hôn của cha mẹ thì con cái có ảnh hưởng đến sự phát triển không?
Sau khi ly dị rồi thì hậu quả trước mắt vẫn là những bất hạnh cho tương lai của con cái. Ít nhất về mặt tâm lý và giáo dục.
Các em sẽ không tìm được một mô hình gia đình và hôn nhân hạnh phúc. Ý nghĩa và đặc tính của hôn nhân cũng sẽ được diễn dịch một cách lệch lạc khi các em nhìn vào bố mẹ mình và đời sống hôn nhân gia đình của bố mẹ sau khi đã ly dị.
hậu quả tai hại của hành động ly dị khi nhìn vào con số các em bỏ học, trốn học, băng đảng, và tội ác. Nhiều cha mẹ cho rằng đó là hệ lụy của một xã hội tân tiến, nhưng có ít người dám đối diện với sự thật khi nghĩ rằng, hành động ly dị của mình đã góp phần quan trọng trong cái hệ lụy mà chính con em mình là nạn nhân.
Trước đây, quan niệm về một gia đình có phúc là “con đàn, cháu đống”. Bạn thấy quan niệm này còn phù hợp trong xã hội ngày nay không? Vì sao?
- Quan niệm này không còn phù hợp trong xã hội ngày nay.
- Vì:
+ Trước đây, lao động nông nghiệp cần nhiều nhân công nên gia đình nhiều con sẽ có lợi trong sản xuất, hỗ trợ kinh tế gia đình.
+ Ngày nay, sinh nhiều con sẽ tạo nên gánh nặng cho kinh tế gia đình, tạo áp lực về dân số cho quốc gia. Mỗi gia đình chỉ nên có một hoặc hai con để nuôi dạy cho tốt, tạo điều kiện để con cái được chăm sóc phát triển toàn diện.
 
Hiện nay, có một số người chung sống với nhau như vợ chồng nhưng không muốn đăng kí kết hôn vì ngại sự ràng buộc của pháp luật. Bạn có đồng tình với cách sống này không? Vì sao?
 
- Em không đồng tình với cách sống này.
 
- Vì sống với nhau như vợ chồng nhưng không kết hôn theo luật định thì không được coi là vợ chồng. Trong trường hợp này họ không được pháp luật bảo vệ với tư cách là gia đình, vợ, chồng. Lối sống này phản ánh sự thiếu tinh thần trách nhiệm với xã hội và dễ gây ra những hậu quả xấu.
 
Trong đời sống tình cảm của cá nhân, tình yêu giữ một vị trí rất đặc biệt. Nó không chỉ góp phần điều chỉnh hành vi của con người mà còn bộc lộ nhiều phẩm chất đạo đức cá nhân. Đến với bài học hôm nay, các bạn sẽ nắm rõ hơn về tình yêu, tình yêu chân chính cũng như hôn nhân gia đình. Bây giờ, chúng ta cùng bắt đầu bài học.
Bài tập củng cố
Hiện nay, có một số người chung sống với nhau như vợ chồng nhưng không muốn đăng kí kết hôn vì ngại sự ràng buộc của pháp luật. Em có đồng tình với cách sống này không? Vì sao?
- Em không đồng tình với cách sống này.
- Vì sống với nhau như vợ chồng nhưng không kết hôn theo luật định thì không được coi là vợ chồng. Trong trường hợp này họ không được pháp luật bảo vệ với tư cách là gia đình, vợ, chồng. Lối sống này phản ánh sự thiếu tinh thần trách nhiệm với xã hội và dễ gây ra những hậu quả xấu.

Câu 1:Gia đình được gắn bó với nhau bằng các mối quan hệ cơ bản nào
Quan hệ giữa anh chị em
Quan hệ giữa cha mẹ và con cái
Quan hệ hôn nhân và quan hệ huyết thống
Quan hệ giữa vợ và chồng
C
D
A.Để thỏa mãn nhu cầu và lợi ích của cá nhân
B.Củng cố phát triển xã hội bền vững
C.Tạo ra quy tắc để nâng cao năng lực sống thiện, chống ác
D.Nền tảng để xây dựng gia đình hạnh phúc
Câu 2:
Vai trò đạo đức nào sau đây liên quan trực tiếp đến sự phát triển của cá nhân?
Câu 3:Tại sao tình yêu mang tính xã hội?
A.Xã hội có trách nhiệm hướng dẫn mọi người có quan niệm đúng đắn về tình yêu
B.Xã hội có trách nhiệm chăm lo cuộc sống của gia đình
C.Tình yêu bắt nguồn từ những kinh nghiệm sống của con người trong xã hội
D. Tình yêu là tình cảm sâu sắc trong xã hội
A
1. HIV/AIDS LÀ MỘT TRONG NHỮNG BỆNH LÂY QUA ĐƯỜNG TÌNH DỤC
2.EM CÓ THỂ ĐẾN NHÀ THUỐC TỰ MUA THUỐC CHỮA BỆNH LÂY TRUYỀN QUA ĐƯỜNG TÌNH DỤC
3. NỮ MẮC BỆNH LÂY TRUYỀN QUA ĐƯỜNG TÌNH DỤC CÓ THỂ SẼ CHỊU HẬU QUẢ LÀ KHÓ CÓ THAI HOẶC KHÓ SINH CON SAU NÀY
4. CHỈ CÓ NAM GIỚI MỚI CÓ KHẢ NĂNG MẮC BỆNH LÂY TRUYỀN QUA ĐƯỜNG TÌNH DỤC.
5. EM CÓ THỂ NHÌN BỀ NGOÀI MÀ BIẾT ĐƯỢC 1 NGƯỜI NÀO ĐÓ ĐÃ MẮC BỆNH LÂY TRUYỀN QUA ĐƯỜNG TÌNH DỤC
ĐÚNG
SAI
ĐÚNG
ĐÚNG
ĐÚNG
ĐÚNG
SAI
SAI
SAI
SAI
ĐÚNG
ĐÚNG
SAI
SAI
SAI
TUẦN TRĂNG MẬT
BẮT CÁ HAI TAY
HỒNG TÂM
BẠC TÌNH
TÌNH CỜ
ĐỒNG CAM CỘNG KHỔ
Ý nghĩa:
- Bài học này giúp chúng ta:
+ Có được một số hiểu biết cơ bản về tình yêu, tình yêu chân chính, hôn nhân và gia đình.
+ Biết được các đặc trưng tốt đẹp, tiến bộ của chế độ hôn nhân và gia đình nước ta hiện nay và các chức năng của gia đình.
+ Biết yêu quý gia đình và có trách nhiệm trong tình yêu, hôn nhân và gia đình.
+ Có khả năng nhận xét, đánh giá một số vấn đề về tình yêu, hôn nhân và gia đình trong xã hội