Trường THPT Lê Quý Đôn
Kính chào quý Thầy Cô và các em học sinh thân mến!
Kiểm tra bài cũ:
1. Mạch điện tử điều khiển là gì?
Trả lời:
-Mạch ĐTĐK là: Mạch điện tử giữ chức năng điều khiển.
2. Điều khiển tự động các máy móc có ưu điểm gì so với điều khiển bằng tay?
Trả lời:
-Độ chính xác cao, tác động nhanh
-Nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm
=>hạ giá thành sản phẩm.
Bài 14
Mạch Điều Khiển
Tín Hiệu
Mục tiêu bài học:
Hiểu được các khái niệm về mạch điều khiển điện tử.
Biết được nguyên lí làm việc chung của mạch điều khiển điện tử.
I. Khái niệm về mạch điều khiển tín hiệu
I. Khái niệm về mạch điều khiển tín hiệu
Trong cuộc sống của chúng ta, cần có những thông tin về một hoạt động hay chế độ làm việc nào đó. Những thông tin ấy được thể hiện qua các tính hiệu:
Đèn điều khiển giao thông
Bảng quảng cáo điện tử
Đèn báo nguồn
Vậy tín hiệu là gì?
Tín hiệu:
Là những thông tin thông báo về một hoạt động hay chế độ làm việc nào đó.
Mạch điều khiển tín hiệu
Là mạch điện tử có chức năng thay đổi trạng thái của các tín hiệu

Để thực hiện được chức năng thông báo thì
tín hiệu cần có sự thay đổi trạng thái.
Các thay đổi đó phải nhờ
mạch điện tử điều khiển chúng
II. Công dụng của mạch điều khiển tín hiệu
II. Công dụng của mạch điều khiển tín hiệu
Mạch điều khiển tín hiệu có nhiều ứng dụng trong thực tế:

Thông báo về tình trạng thiết bị khi gặp sự cố

Thông báo những thông tin cần thiết cho con người thực hiện theo hiệu lệnh

Làm các thiết bị trang trí bằng bảng điện tử.

Thông báo về tình trạng hoạt động của máy móc.
Thông báo quá áp, quá nhiệt độ, cháy nổ...
Đèn xanh, đèn đỏ tín hiệu giao thông...
Bảng quảng cáo, biển hiệu...
Tín hiệu thông báo nguồn, âm lượng của âm thanh...
III. Nguyên lí chung của mạch điều khiển tín hiệu
III. Nguyên lí chung của mạch điều khiển tín hiệu
Nhận lệnh
Xử lí
Khuếch đại
Chấp hành
SƠ ĐỒ KHỐI
1. Nguyên lí làm việc:
Nhận lệnh
Xử lí
Khuếch đại
Chấp hành
Cảm nhận sự thay đổi các thông số kĩ thuật, biến đổi thành tín hiệu điện đưa sang bộ phận xử lí
Xử lí các thông tin tín hiệu theo một nguyên tắc nào đó rồi phát tín hiệu điều khiển (ra lệnh)  khối khuếch đại.
Khuếch đại tín hiệu này lên đến công suất cần thiết đưa sang khối chấp hành
Phát tín hiệu cảnh báo (chuông, đèn, ...)
III. Nguyên lí chung của mạch điều khiển tín hiệu
2. Ví dụ:
Mạch báo hiệu và bảo vệ quá áp
BA
BA - biến áp hạ điện áp từ 220V xuống 15V để nuôi mạch điều khiển.
Đ1
C
Đ1, C - diod và tụ điện chỉnh lưu từ điện xoay chiều thành điện một chiều nuôi mạch điều khiển.
VR, R1 - chỉnh ngưỡng tác động khi quá áp.
VR
R1
Đo, R2 - đặt ngưỡng tác động cho T1, T2.
Đo
R2
R3 - bảo vệ các tranzitor.
R3
T1, T2 - tranzito điều khiển rơ le hoạt động.
T1
T2
K - rơ le chuyển mạch (K: cuộn dây hút, K1: Tiếp điểm thường mở , K2 : tiếp điểm thường đóng)
K
Không có điện qua K. K1 đóng, K2 mở lúc này tải làm
việc bình thường.
III. Nguyên lí chung của mạch điều khiển tín hiệu
K2
K1
CT
Chuông
ĐH
T2
R3
R1
R2
Đ2
VR
Đo
C
BA
220V
15V
NHẬN LỆNH
XỬ LÍ
KHUẾCH ĐẠI
CHẤP HÀNH
QUÁ ÁP
T1
TẢI
Đ1
K
Điện thế nguồn lớn hơn 220 (v), làm điện thế thứ cấp lớn hơn 15(v)
Đ0 hoạt động ở trạng thái phân cực ngược.Có dòng qua K,Rơle dòng K
ĐK K2 đóng, K1 mở, có dòng qua đèn và chuông, không có dòng qua tải
III. Nguyên lí chung của mạch điều khiển tín hiệu
Củng cố:
Câu 1: Mạch điều khiển tín hiệu là gi?
Câu 2: Giải thích nguyên lý mạch điều khiển tín hiệu?
Củng cố:
Câu 3: Khi cần thay đổi ngưỡng báo hiệu và bảo vệ từ 230V
xuống 220V thì con chạy biến trở VR cần nâng lên phía
trên hay giảm xuống phía dưới? Tại sao?
GV hướng dẫn
Lê Mộng Giang Hồ
Nhóm 2:
Trần Phước Hưng
Lê Thụy Khánh Như
Nguyễn Đỗ Xuân Lan
Trần Thị Ngọc Mỹ
Nguyễn Hữu Thiện
Nguyễn Thị Hoàng Yến

Tạm biệt quý Thầy Cô!