Năm học: 2008-2009


PH?N II: CO KH�
CHƯƠNG III: GIA CÔNG CƠ KHÍ
TIẾT 16 BÀI 18: VẬT LIỆU CƠ KHÍ

Môc tiªu bµi häc
1. BiÕt c¸ch ph©n lo¹i c¸c vËt liÖu c¬ khÝ phæ biÕn.
2. Bieát ñöôïc tính chaát cô baûn cuûa vaät lieäu cô khí.
Như các em đã biết , muốn có một sản phẩm nào đó đầu tiên phải có nguyên vật liệu
VD: Muốn chế tạo1 chiếc xe đạp , để các em đi học hằng ngày cần phải có : vật liệu ban đầu là thép, nhôm, nhựa..
Như vậy, hiểu theo nghĩa rộng vật liệu cơ khí
gồm tất cả các nguyên vật liệu dùng trong ngành cơ khí .

I. Các vật liệu cơ khí phổ biến
1. Vật liệu kim loại
Quan sát chiếc xe đạp, em hãy chỉ ra những chi tiết, bộ phận nào của xe được làm bằng kim loại ?
Các bộ phận của xe đạp được làm bằng kim loại:
- Khung
- Vành
- Tăm
- Xích
- Líp
- Ghi đông..

3


Hãy tìm những từ thích hợp điền vào chổ trống để hoàn thành sơ đồ sau:
Vật liệu kim loại
1
2

4



5



6



Gang


I. Các vật liệu cơ khí phổ biến
1. Vật liệu kim loại
Vật liệu kim loại
Kim loại đen
Kim loại màu

Th�p

Nhôm
và hợp kim nhôm
Đồng
và hợp kim đồng
BÀI 18 VẬT LIỆU CƠ KHÍ
I. Các vật liệu cơ khí phổ biến
Vật liệu kim loại
a. Kim lo¹i ®en
+ Thành phần chủ yếu của kim loại đen là: …1.… và …… 2 .
+ Tỉ lệ cacbon trong vật liệu
> …3……. Thì gọi là …4........
+ Tỉ lệ cacbon trong vật liệu
≤ ……5…. Thì gọi là ……6…
Cacbon (C)
Sắt (Fe)
2,14%
gang
2,14%
thép
Tìm những t? thích h?p d? di?n v�o ch? tr?ng:
- Gang
Gang xám
Gang trắng
Gang dẻo
-Thép
Thép hợp kim
Thép Cacbon
b) Kim loại màu
Nhôm


thép


Nhôm,
đồng
thép
thép
the�p
Kim loại màu chủ yếu là đồng (Cu), nhôm (Al) và hợp kim của chúng.
* Phạm vi sử dụng: được dùng nhiều trong công nghiệp như:
+ Sản xuất đồ dùng gia đình
+ Chế tạo chi tiết máy
+ Làm vật liệu dẫn điện…
Em hãy cho biết những sản phẩm dưới đây thường làm bằng vật liệu gì?
I. Các vật liệu cơ khí phổ biến
1. Vật liệu kim loại
2. Vật liệu phi kim loại
Quan sát chiếc xe đạp, em hãy chỉ ra những chi tiết, bộ phận nào của chiếc xe đạp làm bằng vật liệu phi kim loại?
Các chi tiết, bộ phận của xe đạp được làm bằng vật liệu phi kim loại:
- Yên
- Lốp, săm
- Má đạp
- Tay cầm
- Vỏ đèn hậu..
Hãy tìm những từ thích hợp điền vào chổ trống để hoàn thành sơ đồ sau
Vật liệu phi kim loại
1
3
2
4
7
6
5
I. Các vật liệu cơ khí phổ biến
2. Vật liệu phi kim loại
Vật liệu phi kim loại
Chất dỴo
Gốm sứ
Cao su
Chất dẻo nhiệt
Cao su nhân tạo
Cao su tự nhiên
Chất dẻo nhiệt rắn
Chất dẻo nhiệt
Chất dẻo nhiệt rắn
1. Có nhiệt độ nóng chảy thấp, nhẹ, dẻo.
2. Hóa rắn ngay sau khi ép dưới áp suất và nhiệt độ gia công
3. Chịu được nhiệt độ cao và có độ bền cao
4. Không bị oxy hóa, dễ phai màu.
5. Có khả năng chế biến lại.
6. Không dẫn điện, dẫn nhiệt
BT: Em hãy nối mỗi cụm từ ở cột A với một số cụm từ ở cột B để có câu trả lời đúng
Cột A
Cột B
- Chất dẻo nhiệt: để sản xuất dụng cụ gia đình như cốc, dép rổ .
- Chất dẻo nhiệt rắn: dùng làm bánh răng, ổ đỡ, chi tiết máy .
- Cao su: Gåm cao su tù nhiªn vµ cao su nh©n t¹o, dïng lµm s¨m, lèp, ®ai truyÒn, s¶n phÈm c¸ch ®iÖn …..
Em hãy cho biết những vật dụng sau đây được làm bằng chất dẻo gì?
Chất dẻo nhiệtrắn
Chất dẻo nhiệt rắn
Chất dẻo nhiệt
Chất dẻo nhiệt

�Chất dẻo nhiệt rắn

Chất
dẻo
nhiệt
rắn

II. Tính chất cơ bản của vật liệu cơ khí
Cột A Cột B
BT: Em hãy nối mỗi cụm từ ở cột A với một cụm từ ở cột B để thể hiện được tính chất của chúng.
T/c cơ học
T/c Vật lý
T/c hoá học
T/c công nghệ
Đồng dẫn điện tốt hơn nhôm.
2.Dùng thùng nhựa để đựng muối ăn, vì thùng nhựa không bị gỉ.
3.Dùng dây nhôm uốn móc phơi quần áo dễ hơn dây thép (có cùng kích thước)
4. Gang cứng hơn thép và nhôm.
5. Vật A có kích thước bằng vật B nhưng vật A nặng hơn vật B.

II. Tính chất cơ bản của vật liệu cơ khí
1. Tính chất cơ học
2. Tính chất vật lý
3. Tính chất hoá học
4. Tính chất công nghệ
Hệ thống - củng cố
Em hãy cho biết vật liệu cơ khí được phân ra làm mấy nhóm?




Vật liệu cơ khí được chia làm 2 nhóm: Kim loại và phi kim loại
Vật liệu kim loại được chia làm 2 loại là kim loại đen và kim loại màu.
Kim loại đen gồm có gang và thép,nếu tỉlệ C trong hợp kim lớn hơn 2,14% là gang , còn từ bằng 2,14 trở xuống gọi là thép.
Kim loại màu gồm có : Cu v� hợp kim Cu, Al v�hợp kim Al
Vật liệu phi kim loại gồm chất dỴo và cao su.
-Chất dỴo gồm 2 loại: chất dỴo nhiệt và chất dỴo nhiệt rắn
-Cao su gồm 2 loại: là cao su tự nhiên và cao su nhân tạo
Vật liệu kim loại được phân loại như thế nào?
Vật liệu phi kim loại được phân loại như thế nào?
Có bao nhiêu tính chất cơ bản của vật liệu cơ khí?
Gồm những tính gì?
Có 4 tính chất cơ bản của vật liệu cơ khí.Gồm :
-Tính chất c� học.
-Tính chất vật lí.
-Tính chất hoá học.
-Tính chất công nghệ.

Gang


I. Các vật liệu cơ khí phổ biến
Vật liệu kim loại
V?t li?u phi kim lo?i
Vật liệu cơ khí
Vật liệu kim loại
Vật liệu phi kim loại
Kim loại đen
Kim loại màu

Th�p


Nhôm
và hợp kim nhôm
Đồng
và hợp kim đồng

Chất dỴo


Cao su


Gốm sứ

II. Tính chất cơ bản của vật liệu cơ khí
1. Tính chất cơ học
2. Tính chất vật lý
3. Tính chất hoá học
4. Tính chất công nghệ
GHI NHỚ:
1. Vật liệu cơ khí được chia làm 2 nhóm lớn: Kim loại và phi kim loại, trong đó vật liệu kim loại được sử dụng phổ biến để gia công các chi tiết và bộ phận máy.

2. Vật liệu cơ khí có 4 tính chất cơ bản: cơ tính, lí tính, hoá tính và tính công nghệ. Trong cơ khí đặc biệt quan tâm 2 tính chất là cơ tính và tính công nghệ.

BÀI HỌC CỦA CHÚNG TA ĐẾN ĐÂY ĐÃ KẾT THÚC, CÁC EM ĐỨNG DẬY CHÀO THẦY CÔ
Thực hiện tháng 11 năm 2008