THÂN MẾN CHÀO ĐÓN CẢ LỚP
ĐẾN VỚI BÀI HỌC MỚI!

KHỞI ĐỘNG
Quan sát hình và trả lời câu hỏi:

a

b

 Hãy mô tả và nêu ý nghĩa của công việc trong Hình 2.1a và
Hình 2.1b.
 Trong hai công việc đó, em phù hợp với ngành nghề nào hơn?

KHỞI ĐỘNG
Quan sát hình và trả lời câu hỏi:

a

b

Mô tả công việc thiết kế của

Mô tả một người thợ khoan

một người kĩ sư đang làm việc

đang làm việc trong một

trong lĩnh vực cơ khí chế tạo.

xưởng cơ khí.

BÀI 2:
NGÀNH NGHỀ TRONG LĨNH
VỰC CƠ KHÍ CHẾ TẠO

NỘI DUNG BÀI HỌC
Thiết kế sản phẩm

Gia công cơ khí

cơ khí

1

2

Bảo dưỡng,

4

3

sửa chữa thiết bị cơ khí

Lắp ráp
sản phẩm cơ khí

Tìm hiểu về một số ngành nghề phổ biến thuộc lĩnh vực
cơ khí chế tạo
Quan sát Hình 2.2, nêu tên gọi và mô tả các công việc trong
hình.

Hình 2.2. Một số công việc trong lĩnh vực cơ khí chế tạo

Mô tả những người làm

Mô tả những người

Mô tả người làm

công việc bảo dưỡng sửa

làm công việc thiết kế

công việc tiện cơ khí

chữa máy móc thiết bị

sản phẩm cơ khí

(gia công kim loại).

TỔNG KẾT

 Ngành nghề trong lĩnh vực cơ khí chế tạo rất phổ biến trong xã
hội.
 Nghề nghiệp trong lĩnh vực cơ khí khá đa dạng, phong phú, gắn
với công việc chủ yếu như:
Thiết kế sản
phẩm cơ khí

Gia công cơ khí

Lắp ráp sản

Bảo dưỡng và

phẩm cơ khí

sửa chữa thiết bị
cơ khí

I.
THIẾT KẾ SẢN PHẨM
CƠ KHÍ

Hình 2.3.

Em hãy cho biết người ở trong hình làm công việc gì
trong lĩnh vực cơ khí chế tạo? Mô tả về công việc này.

Hình 2.3.

Trong hình là người làm công việc thiết kế
sản phẩm cơ khí chế tạo.

Chia lớp thành 4 nhóm, thảo luận để thực hiện các nhiệm vụ:

Nhóm 1:

Nêu những công

việc chủ yếu mà một người
thiết kế sản phẩm cơ khí.

Nhóm 2: Nêu yêu cầu về kiến
thức, kĩ năng, thái độ của
người làm công việc thiết kế
sản phẩm cơ khí.

Nhóm 3: Nêu vị trí công việc

Nhóm 4: Tìm hiểu các chuyên

của người làm công việc thiết

ngành đào tạo nghề thiết kế

kế sản phẩm cơ khí.

sản phẩm cơ khí.

KẾT LUẬN
Khái niệm:
Thiết kế sản phẩm cơ khí là việc nghiên
cứu, ứng dụng các kiến thức về toán học,
khoa học và kĩ thuật vào việc chọn vật
liệu, thiết kế tính toán kích thước và các
thông số của các chi tiết máy để đảm bảo
yêu cầu kinh tế – kĩ thuật đặt ra.

Yêu cầu về người thực hiện:
 Phải lập kế hoạch thiết kế theo đúng tiến độ yêu cầu; có thể
sử dụng phần mềm 3D Solidworks, Microsoft Powerpoint,
AutoCAD, .... để lên phương án, thiết kế 3D chi tiết cũng như
hoàn thiện các bản vẽ gia công bằng các phần mềm 2D.
 Có kiến thức chuyên môn sâu về quy trình sản xuất cơ khí,
lắp ghép các chi tiết; biết sử dụng các phần mềm phục vụ
thiết kế, mô phỏng, có óc sáng tạo, tư duy nhanh nhạy....

Vị trí công việc:

 Nghề nghiệp thực hiện nhóm
công việc này là kĩ sư kĩ thuật
cơ khí, kĩ sư cơ điện tử.
 Thường làm việc ở các phòng
kĩ thuật của các nhà máy cơ
khí, trung tâm nghiên cứu phát
triển của các doanh nghiệp cơ
khí, cơ sở sản xuất các sản
phẩm về cơ khí.

Chuyên ngành đào tạo:
Cần được đào tạo chuyên ngành như:
công nghệ kĩ thuật cơ khí, công nghệ
chế tạo máy, công nghệ kĩ thuật cơ
điện tử, công nghệ kĩ thuật nhiệt, nhóm
ngành kĩ thuật cơ khí và cơ kĩ thuật
gồm: KT cơ khí, cơ điện tử, KT nhiệt,...

II.
GIA CÔNG
CƠ KHÍ

Người trong hình làm
công việc gì trong lĩnh
vực cơ khí chế tạo?

Trong hình là một người làm công việc tiện
cơ khí, được gọi chung là gia công cơ khí.

Giữ nguyên nhóm, tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ:

Nhóm 4:

Nêu những công

Nhóm 3: Nêu yêu cầu về kiến

việc chủ yếu mà một người làm

thức, kĩ năng, thái độ của người

công việc gia công cơ khí.

làm công việc gia công cơ khí.

Nhóm 2: Nêu những hiểu biết

Nhóm 1: Tìm hiểu các chuyên

ban đầu về vị trí công việc của

ngành đào tạo để làm được

người làm gia công cơ khí

công việc gia công cơ khí.

KẾT LUẬN
Khái niệm:
Gia công cơ khí là quá trình chế tạo
ra sản phẩm cơ khí. Đó là việc sử
dụng các máy, công cụ, công nghệ và
áp dụng các nguyên lí vật lí để tạo ra
các thành phẩm từ vật liệu ban đầu.
Có các PP gia công: đúc, rèn, hàn,
khoan, tiện, cắt laser, …

Công việc của người làm gia công cơ khí:

Thiết lập chế độ làm việc và vận hành các máy để chế
tạo ra sản phẩm cơ khí theo đúng yêu cầu kỹ thuật, đạt
năng suất và an toàn vận hành và giám sát máy công cụ
thông dụng và các máy công cụ điều khiển số CNC,như:
máy tiện, khoan, bào,mài, phay,...

Yêu cầu về người thực hiện:

Có kiến thức và kinh

Chọn đúng và sử dụng

nghiệm trong sử dụng các

thành thạo các loại dụng

máy công cụ; vận hành và

cụ cắt, dụng cụ đo kiểm,

điều chỉnh máy công cụ

đồ gá và các trang bị

điều khiển số CNC.

công nghệ.

Yêu cầu về người thực hiện:

Tổ chức, điều hành và

Có sức khoẻ tốt, tính

thực hiện gia công sản

cẩn thận, tỉ mỉ, bình

xuất trên các loại máy

tĩnh, phản ứng nhanh

công cụ thông dụng và

nhạy, sáng tạo và hợp

trên các máy công cụ

tác với đồng nghiệp;

điều khiển số CNC,...

tuân thủ tuyệt đối quy
tắc an toàn lao động.

Vị trí công việc:
Các nghề thực hiện nhóm công
việc này gồm thợ cắt gọt kim loại,
thợ hàn, thợ rèn dập.... hoặc các
nghề thợ phù hợp và thường làm
việc ở các phân xưởng sản xuất
của các nhà máy sản xuất phụ
tùng ô tô, xe máy, đóng tàu,...

Chuyên ngành đào tạo:
Cần được đào tạo chuyên
ngành, nghề như: cắt gọt kim
loại, vận hành máy công cụ,...

III.
LẮP RÁP
SẢN PHẨM
CƠ KHÍ

Thảo luận nhóm đôi và trả lời câu hỏi:
 Phân biệt hoạt động gia công cơ khí và lắp
ráp sản phẩm cơ khí?
 Yêu cầu về kiến thức, kĩ năng, thái độ đối
với người làm công việc lắp ráp sản phẩm
cơ khí là gì?
 Cho biết vị trí công việc của người làm
công việc lắp ráp sản phẩm cơ khí?
 Để có thể làm công việc lắp ráp sản phẩm
cơ khí, người lao động cần được đào tạo
các chuyên ngành đào tạo nào?

Hình 2.5. Hoạt động lắp ráp
sản phẩm cơ khí

KẾT LUẬN
 Sản phẩm cơ khí là tổ hợp của nhiều chi tiết.

Phân biệt:

Quá trình gia công cơ khí là

Lắp ráp là giai đoạn cuối

giai đoạn chủ yếu của quá

cùng của quá trình sản

trình sản xuất nhằm chế tạo

xuất nhằm tổ hợp các chi

được các chi tiết đáp ứng

tiết thành thiết bị hoặc sản

các yêu cầu kĩ thuật để ra.

phẩm hoàn chỉnh.

Yêu cầu về người thực hiện:

Phải căn cứ vào bản
vẽ lắp sản phẩm để
thiết kế quy trình công

Kiến thức chuyên môn

nghệ lập hợp lí và tìm

về quy trình sản xuất

Có sức khoẻ, có trình

ra các biện pháp kĩ

cơ khí, truyền động,

độ phù hợp, kĩ năng

thuật để lắp ráp nhằm

lắp ghép các chi tiết;

nghề

đảm bảo các yêu cầu.

hiểu biết kĩ thuật gia

thạo và tuân thủ tuyệt

công cơ khí.

đối các quy tắc an

nghiệp

toàn lao động.

thành

Vị trí công việc:
Các nghề thực hiện nhóm công việc này gồm: kĩ sư, kĩ thuật
viên kĩ thuật cơ khí, kĩ thuật viên máy, công cụ.... và thường
làm việc ở các phân xưởng lắp ráp sản phẩm của các nhà
máy cơ khí, nhà máy chế tạo ô tô, xe máy....

Chuyên ngành đào tạo:


Các nhóm ngành công nghệ kĩ thuật
cơ khí như: Công nghệ kĩ thuật cơ
khí, công nghệ chế tạo máy, công
nghệ kĩ thuật nhiệt, công nghệ hàn,...



Các nhóm ngành kĩ thuật cơ khí và
cơ kĩ thuật như: chế tạo thiết bị cơ
khí, lắp đặt thiết bị lạnh, cắt gọt kim
loại, hàn, rèn dập,...

IV.
BẢO DƯỠNG, SỬA
CHỮA THIẾT BỊ CƠ KHÍ

Quan sát hình, đọc thông
tin mục IV SGK để tìm hiểu
về ngành bảo dưỡng, sửa
chữa thiết bị cơ khí

Hình 2.6. Hoạt động bảo dưỡng, sửa chữa
thiết bị cơ khí

KẾT LUẬN
Khái niệm

Mục đích

Bảo dưỡng, sửa chữa các thiết bị

Nhằm duy trì sự hoạt

cơ khí là các công việc chăm sóc,

động ổn định, đảm bảo

kiểm tra, chẩn đoán trạng thái kĩ

độ tin cậy, an toàn và

thuật, theo dõi thường xuyên, ngăn

kéo dài tuổi thọ của

ngừa hỏng hóc, xử lí sự cố, sửa

các thiết bị cơ khí.

chữa các sai hỏng.

Các công việc cần thực hiện:

 Kiểm tra tình hình vận hành, lỗi hỏng hóc của máy; bảo trì;
xử lí các hư hỏng.
 Kiểm tra khả năng làm việc của thiết bị định kì; thường xuyên
kiểm tra máy móc, thiết bị để kịp thời đưa ra phương án cải
thiện, bảo trì, tránh hư hỏng, thiệt hại.
 Lập kế hoạch, quy trình tháo lắp và sửa chữa.

Yêu cầu về người thực hiện:

Hiểu biết về nguyên lí hoạt

Có sức khoẻ tốt, trình độ

động của các thiết bị cơ khí

đào tạo phù hợp, kĩ năng

có kiến thức chuyên sâu về

nghề nghiệp thành thạo

tháo lắp, kiểm tra, bảo

và kĩ năng giao tiếp tốt,

dưỡng, sửa chữa và xử lí

tuân thủ quy trình và nội

hư hỏng cho thiết bị cơ khí.

quy lao động.

Vị trí công việc:
Các nghề nghiệp thực hiện nhóm công
việc này gồm: kĩ sư, kĩ thuật viên kĩ
thuật cơ khí, kĩ thuật viên máy, công cụ
và thường làm việc ở phòng kĩ thuật
của các cơ sở sản xuất cơ khí; làm
việc tại các doanh nghiệp, ...

Chuyên ngành đào tạo:
Cần được đào tạo theo các chuyên
ngành phù hợp như: kĩ thuật cơ khí,
kĩ thuật nhiệt, kĩ thuật cơ điện tử,...

Một số cơ sở đào tạo ngành cơ khí

Trường Đại học Hàng hải

Trường Đại học Kỹ thuật

Việt Nam

Công nghiệp Thái Nguyên

Trường Đại học Bách Khoa

Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội

Video tìm hiểu ngành cơ khí

VÒNG QUAY
MAY MẮN
1

2
4

3
5

Câu 1: Đâu không phải là ngành cơ khí chế tạo?

A. Kĩ sư cơ khí

B. Kĩ sư cơ học

C. Thợ gia công cơ khí

D. Thợ lắp ráp cơ khí

Câu 2: Nghề nghiệp trong lĩnh vực cơ khí không bao gồm công
việc nào dưới đây? 
A. Thiết kế sản phẩm cơ khí

B. Gia công cơ khí

C. Lắp ráp sản phẩm cơ khí

D. Kinh doanh sản phẩm cơ khí

Câu 3: Quá trình chế tạo sản phẩm cơ khí được gọi là

A. Gia công cơ khí

B. Thiết kế sản phẩm cơ khí

C. Lắp ráp sản phẩm cơ khí

D. Bảo dưỡng thiết bị cơ khí

Câu 4: Hoạt động nào sau đây là giai đoạn cuối cùng của
quá trình sản xuất nhằm tổ hợp các chi tiết thành thiết bị hoặc
sản phẩm hoàn chỉnh?
A. Gia công cơ khí

B. Thiết kế sản phẩm cơ khí

C. Lắp ráp sản phẩm cơ khí

D. Bảo dưỡng thiết bị cơ khí

Câu 5: Nghiên cứu, thiết kế tính toán kích thước và các thông số
của các chi tiết máy để đảm bảo yêu cầu kinh tế - kĩ thuật đặt ra
là nội dung công việc của hoạt động nào sau đây? 
A. Gia công cơ khí

B. Thiết kế sản phẩm cơ khí

C. Lắp ráp sản phẩm cơ khí

D. Bão dưỡng thiết bị cơ khí

VẬN DỤNG
Tìm hiểu các trường đại học, các cơ sở đào tạo ở Việt Nam đào
tạo các chuyên ngành công nghệ chế tạo máy, gia công áp lực,
kĩ thuật nhiệt, cơ điện tử, gia công cắt gọt, rèn dập,...

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
01
Ôn tập kiến thức đã học
của chương I

02

03

Tìm hiểu thêm về một
số cơ sở đào tạo tại VN

Chuẩn bị trước bài 3: Tổng
quan về vật liệu cơ khí

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ
THAM GIA TIẾT HỌC HÔM NAY!