10
Tiết 33(bài 32) CÔNG NGHỆ GEN
2
3
1
4
5
6
6
Tiết 33 (Bài 32): Công nghệ gen
I. KHÁI NIỆM KỸ THUẬT GEN VÀ CÔNG NGHỆ GEN
II. ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN
I. KHÁI NIỆM KỸ CÔNG NGHỆ SINH HỌC
10
Tiết 33(bài 32) CÔNG NGHỆ GEN
I. KHÁI NIỆM KỸ THUẬT GEN VÀ CÔNG NGHỆ GEN.
- HS đọc, nghiên cứu thông tin mục I sgk trang 92
- HS quan sát hình 32 sgk trang 92
- Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi sgk trang 93
? Người ta sử dụng kỹ thuật gen vào mục đích gì?
? Kỹ thuật gen gồm những khâu chủ yếu nào?
- Công nghệ gen là gì?
2
3
1
4
5
6
6
10
Tiết 33(bài 32) CÔNG NGHỆ GEN
2
3
1
4
5
6
6
Hình 32: Sơ đồ chuyển gen vào tế bào vi khuẩn đường ruột (E. Coli)
1. Đoạn ADN tách từ tế bào cho; 2. Phân tử ADN làm thể truyền
3. ADN tái tổ hợp; 4.ADN tái tổ hợp trong tế bào vi khuẩn; 5.ADN dạng
vòng(NST)của tế bào vi khuẩn; 6. ADN tái tổ hợp của thế hệ tiếp theo.
Là những cấu trúc nằm trong tế bào chất của vi khuẩn

• Tùy loài vi khuẩn, mỗi tế bào chứa từ vài đến vài chục plasmid.
Plasmid chứa ADN dạng vòng, gồm 8000 ─ 200.000 cặp nucleotit .

● ADN-plasmid tự nhân đôi độc lập với ADN của NST
Plasmid:
Thể truyền là gì? Là Plasmid:
Enzim cắt
ADN tái tổ hợp
Ba giai đoạn của kỹ thuật cấy gen :
Tách ADNnst
tb cho
Tách plasmit
Chuyển
ADNtth vào tb nhận
Enzim cắt
Phân biệt ADN nhiễm sắc thể với ADN của plasmid:
tế bào chất
vòng
Nu ít
làm thể truyền
PHIẾU HỌC TẬP
• Là kĩ thuật chuyển một đoạn ADN từ tế bào cho sang tế bào nhận bằng cách dùng plasmit (hoặc thể thực khuẩn) làm thể truyền
Tách ADN NST của tế bào cho và tách plasmid ra khỏi tế bào vi khuẩn.
Cắt và nối đoạn ADN của tế bào cho và ADN plasmid ở những điểm xác định tạo nên ADN tái tổ hợp.
• Việc cắt nhờ enzim cắt (restrictaza)
• Việc nối nhờ enzim nối (ligaza)
Chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận và tạo điều kiện cho gen đã ghép được biểu hiện.
(tự nhân đôi, sao mã, dịch mã tổng hợp protein)
Tách
Cắt và nối
Chuyển
10
Tiết 33(bài 32) CÔNG NGHỆ GEN
I. KHÁI NIỆM KỸ THUẬT GEN VÀ CÔNG NGHỆ GEN.
? Người ta sử dụng kỹ thuật gen vào mục đích gì?
? Kỹ thuật gen gồm những khâu chủ yếu nào?
+Kỹ thuật gen là: Tập hợp những phương pháp tác động định hướng lên ADN cho phép chuyển gen từ 1 cá thể của một loài sang cá thể của loài khác
+Kỹ thuật gen gồm 3 khâu:
- Tách ADN từ tế bào cho và phân tử ADN plasmid ra khỏi vi khuẩn làm thể truyền

- Chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận tạo điều kiện cho gen đã ghép được biểu hiện.
+Công nghệ gen là ngành kỹ thuật về quy trình ứng dụng kỹ thuật gen.
? Công nghệ gen là gì?
- Cắt và nối đoạn ADN của tế bào cho
vào ADN plasmid ở những điểm xác định
tạo nên ADN tái tổ hợp.
Tách ADN NST của “tế bào cho”
Đoạn ADN bị cắt ra
Gắn đoạn bị cắt vào plasmid nhờ
enzim nối
ADN tái tổ hợp
Chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận E.coli
Sơ đồ cấy gen bằng cách dùng plasmid
E.coli có khả năng nhân đôi nhanh  plasmit cũng được nhân lên rất nhanh  lượng lớn các chất tương ứng với các gen đã ghép vào plasmit.
Vì sao tế bào nhận được dùng phổ biến là vi khuẩn E.coli ?
10
Tiết 33(bài 32) CÔNG NGHỆ GEN
II. ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN.
- HS đọc. nghiên cứu thông tin mục II sgk trang 93
? Trong sản xuất và đời sống, công nghệ gen được ứng dụng trong những lĩnh vực chủ yếu nào?
2. Dùng plasmid để chuyển gen mã hóa insulin của người vào vi khuẩn E.coli → insulin chữa bệnh tiểu đường cho người

1.Tạo những chủng vi khuẩn mới có khả năng sản xuất trên qui mô công nghiệp nhiều sản phẩm sinh học như: axit amin, protein, vitamin, hoocmôn, enzim, kháng sinh.
3. Chuyển gen kháng thuốc diệt cỏ từ loài thuốc lá cảnh vào cây bông và cây đậu tương  các cây này có khả năng kháng thuốc diệt cỏ.
4. Chuyển gen sinh trưởng ở bò vào lợn, giúp cho hiệu quả tiêu hóa thức ăn cao hơn, hàm lượng mỡ ít hơn lợn bình thường.
10
Tiết 33(bài 32) CÔNG NGHỆ GEN
II. ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN.
- HS đọc. nghiên cứu thông tin mục II sgk trang 93
? Trong sản xuất và đời sống, công nghệ gen được ứng dụng trong những lĩnh vực chủ yếu nào?


+Trong sản xuất công nghệ gen được ứng dụng trong việc tạo ra các sản phẩm sinh học, tạo ra các giống cây trồng và động vật biến đổi gen
10
Tiết 33(bài 32) CÔNG NGHỆ GEN
III. KHÁI NIỆM CÔNG NGHỆ
SINH HỌC
- HS đọc. nghiên cứu thông tin mục III sgk trang 94
? Công nghệ sinh học là gì? gồm những lĩnh vực nào ?


+Công nghệ sinh học là ngành công nghệ sử dụng tế bào sống và các quá trình sinh học để tạo ra các sản phẩm sinh học cần thiết cho con người
? Tại sao công nghệ sinh học là hướng ưu tiên đầu tư và phát triển trên thế giới và ở Việt Nam?
+Công nghệ sinh học gồm các lĩnh vực:
+Công nghệ lên men
+Công nghệ tế bào
+Công nghệ enzim
+Công nghệ chuyển nhân và chuyển phôi
+Công nghệ sinh học và xử lý môi trường
+Công nghệ gen
10
Tiết 33(bài 32) CÔNG NGHỆ GEN
III. KHÁI NIỆM CÔNG NGHỆ
SINH HỌC


? Tại sao công nghệ sinh học là hướng ưu tiên đầu tư và phát triển trên thế giới và ở Việt Nam?




+Công nghệ sinh học quyết định sự thành công của cuộc cách mạng sinh học
+Sản phẩm của một số sản phẩm công nghệ sinh học trên thị trường thế giới đạt giá trị cao.
Vai trò của công nghệ sinh hoc:
10
Tiết 33(bài 32) CÔNG NGHỆ GEN
III. KHÁI NIỆM CÔNG NGHỆSINH HỌC

+Kỹ thuật gen gồm 3 khâu:
- Tách ADN từ tế bào cho và phân tử ADN plasmid ra khỏi vi khuẩn làm thể truyền
- Cắt và nối đoạn ADN của tế bào cho vào ADN plasmid ở những điểm xác định tạo nên ADN tái tổ hợp.




I. KHÁI NIỆM KỸ THUẬT GEN VÀ CÔNG NGHỆ GEN.
II. ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN.
+Kỹ thuật gen là: Tập hợp những phương pháp tác động định hướng lên ADN cho phép chuyển gen từ 1 cá thể của một loài sang cá thể của loài khác
Chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận tạo điều kiện cho gen đã ghép được biểu hiện.
+Công nghệ gen là ngành kỹ thuật về quy trình ứng dụng kỹ thuật gen.
+Trong sản xuất công nghệ gen được ứng dụng trong việc tạo ra các sản phẩm sinh học, tạo ra các giống cây trồng và động vật biến đổi gen
+Công nghệ sinh học là ngành công nghệ sử dụng tế bào sống và các quá trình sinh học để tạo ra các sản phẩm sinh học cần thiết cho con người
CỦNG CỐ
1. Kỹ thuật di truyền là gì ?gồm những khâu cơ bản nào? Công nghệ gen là gì
2. Trong sản suất và đời sống, công nghệ gen được ứng dụng trong những lĩnh vực chủ yếu nào?
3. Công nghệ sinh học là gì?gồm những lĩnh vực nào? cho biết vai trò của công nghệ sinh học và từng lĩnh vực của nó trong sản xuất và đời sống?
CHÚC CÁC EM HỌC TẬP TỐT