CHƯƠNG 3: NHÓM CACBON
BÀI 23: CÔNG NGHIỆP SILICAT
Công nghiệp silicat gồm những ngành nào? Chúng sản xuất ra sản phẩm gì ?
BÀI 23: CÔNG NGHIỆP SILICAT
A. THỦY TINH
I. Thành phần hóa học và tính chất của thủy tinh
II. Một số loại thủy tinh khác
Câu hỏi 1: Thủy tinh có thành phần hóa học chủ yếu là gì ? Tính chất, ứng dụng và nguyên tắc sản xuất ? Có những loại thủy tinh nào ?

I. Thủy tinh:
a) Thành phần hóa học:
- Thủy tinh có thành phần hóa học là các oxit kim loại như: kali, natri, canxi, magie, chì, kẽm… và silic đioxit, botrioxit, photpho pentaoxit…
- Chủ yếu là silic đioxit SiO2
- Thành phần chính gồm: Na2SiO3, CaSiO3, SiO2
b) Tính chất:
- Giòn, không có cấu trúc tinh thể mà là chất vô định hình
- Không có nhiệt độ nóng chảy xác định
- Khi đun nóng nó mềm dần rồi chảy ra
c) Ứng dụng:
- Dùng làm cửa kính, chai lọ…
d) Sản xuất:
- Nấu chảy hỗn hợp gồm cát trắng(SiO2), đá vôi(CaCO3) và sođa
(Na2CO3) ở 14000C
Hỗn hợp: SiO2 , CaCO3 , Na2CO3
Thủy tinh nhão
Nấu chảy ở 14000C
Thủy tinh dẻo
Làm nguội từ từ
Các đồ vật
Ép, thổi
PHƯƠNG PHÁP SẢN XUẤT
II.Một số loại thủy tinh:
Na2SiO3
CaSiO3
Chứa nhiều oxit chì (PbO)
SiO2 tinh khiết
Thêm 1 ít oxit kim loại
K2O.CaO.6SiO2
Cửa kính, gương soi, chai lọ
Làm thấu kính và lăng kính
Sản phẩm mĩ nghệ, trang sức
Làm đồ dùng, đồ trang sức
Dùng làm dụng cụ thí nghiệm
Một Số Hình Ảnh Về
Thủy Tinh Kali
Bình cầu
Lăng kính
Ống nghiệm
Dây đeo pha lê
Đèn chùm
Một Số Hình Ảnh Về
Thủy Tinh Pha Lê
Một Số Hình Ảnh Về
Thủy Tinh Thạch Anh
Sợi quang học (cáp quang)
Một Số Hình Ảnh Về
Thủy Tinh Màu
Có thêm CoO
Có thêm Cr2O3
B. ĐỒ GỐM
I. Gạch và ngói
II. Gạch chịu lửa
III. Sành, sứ và men
Câu hỏi 2: Đồ gốm có thành phần hóa học chủ yếu là gì ? Tính chất, ứng dụng và nguyên tắc sản xuất ? Có những loại đồ gốm nào ?
- Là vật liệu được chế tạo chủ yếu từ đất sét và cao lanh
- Tùy theo công dụng, người ta phân biệt: gốm xây dựng,
vật liệu chịu lửa, gốm kĩ thuật và gốm dân dụng, như sau:
Sơ lược về đồ gốm

I. Gạch và ngói:
a) Thành phần:
- Thuộc loại gốm xây dựng
- Đất sét loại thường, một ít cát,…
b) Tính chất:
- Cứng, màu đỏ…
c) Ứng dụng:
- Xây dựng
d) Sản xuất:
- Đất sét và cát nhào với nước thành khối dẻo, sau đó tạo hình, sấy
khô và nung ở 900- 10000C
- Sau khi nung, gạch và ngói thường có màu đỏ vì có sắt oxit trong
đất sét
Đất sét thường, một ít cát
Nhào với H2O
Khối dẻo
Tạo hình, sấy khô
G?ch, ngúi m?c
Nung ở 9000C – 10000C
Gạch, ngói
PHƯƠNG PHÁP SẢN XUẤT

II. Gạch chịu lửa:
a) Ứng dụng:
- Được dùng để lót lò cao, lò luyện thép, lò nấu thủy tinh
b) Phân loại:
- Có 2 loại gạch chịu lửa chính là:
+ Gạch đinat: phối liệu để sản xuất gồm 93% - 96% Si02, 4% – 7%
CaO và đất sét, nhiệt độ nung khoảng 1300oC – 1400°C. Gạch đinat
chịu được nhiệt độ khoảng 1690oC - 1720°C
+ Gạch samôt: phối liệu sản xuất gồm bột samôt (là đất sét nung ở
nhiệt độ cao rồi nghiền nhỏ) trộn với đất sét và nước rồi đem đi đóng
khuôn và sấy khô, được nung ở 1300oC – 1400°C

III. Sành, sứ và men:
1) Sành:
a)Thành phần:
- Đất sét
- Thuộc loại gốm dân dụng
b) Tính chất:
- Là vật liệu cứng, có màu xám, vàng hoặc nâu, gõ kêu, rất bền với
hóa chất
c) Sản xuất:
- Đất sét sau khi nung ở nhiệt độ khoảng 1200 – 1300oC biến thành
sành
- Để có độ bóng và lớp bảo vệ không thấm nước, người ta tạo một
lớp men mỏng ở mặt ngoài của đồ sành
Một Số Hình Ảnh Về
Sành

2) Sứ:
a)Thành phần:
- Cao lanh, fenspat, thạch anh và một số oxit kim loại
- Gồm: sứ dân dụng và sứ kĩ thuật
b) Tính chất:
- Là vật liệu cứng, xốp, có màu trắng, gõ kêu, bền với hóa chất
c) Ứng dụng:
- Sứ dân dụng: làm vật trang trí, đồ sử dụng hằng ngày (bình hoa,
ấm trà, ly, tách…..)
- Sứ kĩ thuật: chế tạo các vật cách điện, tụ điện….
d) Sản xuất:
- Được nung hai lần, lần đầu nung ở 1000oC
- Sau đó tráng men, trang trí và nung lại ở 1400 – 1450oC
Một Số Hình Ảnh Về
Sứ Dân Dụng
Một Số Hình Ảnh Về
Sứ Kĩ Thuật

3) Men:
a)Thành phần:
- Có thành phần chính giống sứ
b) Tính chất:
- Dễ nóng chảy hơn sứ
c) Ứng dụng:
- Men được phủ lên bề mặt sản phẩm
d) Sản xuất:
- Men được phủ lên bề mặt sản phẩm
- Sau đó nung lên ở nhiệt độ thích hợp để men biến thành một lớp
thủy tinh che kín bề mặt sản phẩm
C. XI MĂNG
Câu hỏi 3: Xi măng có thành phần hóa học chủ yếu là gì ? Tính chất, ứng dụng và nguyên tắc sản xuất ? Có những loại xi măng nào ?
I. Thành phần hóa học và tính chất của xi măng
II. Quá trình đông cứng xi măng
III. Quá trình sản xuất xi măng

1. Thành phần hóa học và tính chất:
a) Thành phần hóa học:
- Thành phần: gồm canxi silicat 3CaO.SiO2, 2CaO.SiO2 và canxi
aluminat 3CaO.Al2O3
- Nguyên liệu: đất sét, đá vôi, cát, một ít quặng sắt,…
b) Tính chất:
- Là chất bột mịn, màu lục xám
c) Ứng dụng:
- Xi măng thuộc loại vật liệu kết dính, được dùng trong xây dựng
d) Sản xuất:
- Nghiền đá vôi và đất sét rồi nung ở 1300 – 1400oC thu được hỗn
hợp màu xám gọi là clanhke
- Để nguội, rồi nghiền clanhke với thạch cao và một số chất phụ gia
thành bột mịn sẽ được xi măng
PHƯƠNG PHÁP SẢN XUẤT
Đá vôi, đất sét, một ít quặng sắt
Bùn
Nghiền nhỏ, trộn với cát và H2O
Clanhke rắn
Để nguội rồi nghiền với chất phụ gia
Xi măng
Nung ở 1400 – 1600oC

2. Quá trình đông cứng xi măng:
- Quá trình đông cứng xi măng là sự kết hợp của các hợp chất
có trong xi măng với nước, tạo nên tinh thể hiđrat đan xen
vào nhau thành khối cứng và bền
- Sau khi đổ bê tông được 24 tiếng, người ta thường phun hoặc
ngâm nước để bảo dưỡng bê tông. Giải thích:
Ximăng trộn với nước có những phản ứng:
3CaO.SiO2 + 5H2O
Ca2SiO4.4H2O + Ca(OH)2
2CaO.SiO2 + 4H2O
Ca2SiO4.4H2O
3CaO.Al2O3 + 6H2O
Ca3(AlO3)2.6H2O
Giới thiệu lò quay sản xuất clanhke
Clanhke
3.Sản xuất xi măng:
Minh họa lò quay sản xuất clanhke
Khí thải
Đất sét, đá vôi, cát,…
Chất đốt
Nhà máy xi măng Hoàng Mai
Nhà máy xi măng Hải Phòng
Một số hình ảnh
các nhà máy xi măng ở nước ta
Nhà máy xi măng Bỉm Sơn
Nhà máy xi măng Hà Tiên
Nhà máy ximăng Lam Thạch
HẾT GIỜ
00:01
00:02
00:03
00:04
00:05
00:06
00:07
00:08
00:09
00:10
BẮT ĐẦU
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
1/ Là một chất được điều chế từ amoniac
Chất này làm nhiên liệu cho tên lửa
2/ Nguyên tố này có trong hồng cầu
được mệnh danh là kim loại chủ của thời đại
3/ Là thành phần chính của khí đầm lầy,
khí sinh học, khí thiên nhiên
4/ Chất được mệnh danh là:
“vua về độ cứng”
5/ Thủy tinh pha lê trong suốt hơn thủy tinh thường
vì trong thành phần của nó có chứa nhiều chất này hơn
6/ Trong cơ thể người nguyên tố nào chiếm khối lượng lớn nhất ?
7/ CO2 ở dạng rắn được gọi là gì ?
8/ Một tên gọi khác của đinitơoxit (N2O)
xuất phát từ tác dụng của nó lên người hít phải
9/ Tính chất của dung dịch có pH = 2
11/ NH4HCO3 có tên gọi thường là gì ?
10/ Là chất bột màu đỏ, có cấu trúc polime
Khó nóng chảy, khó bay hơi hơn photpho trắng
12/ Nhờ ta phản ứng nhanh hơn
Nhưng ta chẳng bị hao mòn tí ti
Chướng ngại vật gồm 16 chữ cái: Một trong những phương pháp học tập tích cực và hiệu quả ?