KIỂM TRA BÀI CŨ

Nhiệt lượng là gì ? Ký hiệu và đơn vị của
nhiệt lượng.
Nhiệt lượng là phần nhiệt năng vật nhận
thêm được hay mất bớt đi trong quá trình truyền
nhiệt.
Ký hiệu là: Q Đơn vị là: Jun (J)

Tiết 32

Bài 24: CÔNG THỨC TÍNH NHIỆT LƯỢNG
MỤC TIÊU BÀI HỌC

+ Biết được các yếu tố quyết định độ lớn của nhiệt lượng
một vật thu vào để nóng lên.
+ Viết được công thức tính nhiệt lượng, kể được tên, đơn vị
của các đại lượng có trong công thức. Vận dụng công thức
giải bài tập .

Tiết 32

Bài 24: CÔNG THỨC TÍNH NHIỆT LƯỢNG

I. Nhiệt lượng một vật thu vào để nóng lên phụ thuộc những yếu tố nào?

Nhiệt lượng một vật cần thu vào để làm vật nóng lên phụ thuộc vào ba yếu tố:
- Khối lượng của vật. ( m )
0
(
∆t
)
- Độ tăng nhiệt độ của vật.

- Chất cấu tạo nên vật. ( c )

Tiết 32

Bài 24: CÔNG THỨC TÍNH NHIỆT LƯỢNG

I. Nhiệt lượng một vật thu vào để nóng lên phụ thuộc những yếu tố nào?
1. Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên và khối lượng của vật

8
2
7
3
1
4
9
5
0
10ph
6

3
0
5ph
2
1
4
∆t01 = ∆t02
= 200C
50g
nước

100g
nước

.

Bài 24: CÔNG THỨC TÍNH NHIỆT LƯỢNG

Tiết 32

I. Nhiệt lượng một vật thu vào để nóng lên phụ thuộc những yếu tố nào?
1. Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên và khối lượng của vật
Bảng 24.1

Cốc 1

Cốc 2

Chất

Khối
lượng

Độ tăng
nhiệt độ

Thời gian
đun

Nước

50 g

∆t10 = 200C

t1= 5 phút

∆t20 = 200C

t2= 10 phút

Nước

100 g

So sánh
khối lượng

So sánh
nhiệt lượng

m1=……..m2

Q1=……..Q2

C1: Trong thí nghiệm này, yếu tố nào ở hai cốc được giữ giống nhau, yếu tố nào

được thay đổi ? Tại sao phải làm như thế ? Hãy tìm số thích hợp cho các ô trống ở hai
cột cuối bảng 24.1. Biết nhiệt lượng ngọn lửa đèn cồn truyền cho nước tỉ lệ với thời
gian đun.

Độ tăng nhiệt độ và chất làm vật được giữ giống nhau; khối lượng khác nhau.

Để tìm hiểu mối quan hệ giữa nhiệt lượng và khối lượng

Bài 24: CÔNG THỨC TÍNH NHIỆT LƯỢNG

Tiết 32

I. Nhiệt lượng một vật thu vào để nóng lên phụ thuộc những yếu tố nào?
1. Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên và khối lượng của vật
Bảng 24.1
Chất

Khối
lượng

Độ tăng
nhiệt độ

Thời gian
đun

Cốc 1

Nước

50 g

∆t10 = 200C

t1= 5 phút

Cốc 2

Nước

100 g

∆t20 = 200C

t2= 10 phút

So sánh
khối lượng

So sánh
nhiệt lượng

1/2 2
m1=……..m

1/2 Q2
Q1=……..

C2: Từ thí nghiệm trên có thể kết luận gì về mối quan hệ giữa nhiệt lượng vật
cần thu vào để nóng lên và khối lượng của vật?
Khối lượng càng lớn thì nhiệt lượng vật thu vào để nóng lên càng lớn. (Q ~ m)

Tiết 32

Bài 24: CÔNG THỨC TÍNH NHIỆT LƯỢNG

I. Nhiệt lượng một vật thu vào để nóng lên phụ thuộc những yếu tố nào?
1. Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên và khối lượng của vật
2. Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên và độ tăng nhiệt độ

CÂU HỎI THẢO LUẬN
Câu 1: Trong thí nghiệm này phải giữ không đổi những yếu tố
nào?

Câu 2: Muốn vậy phải làm thí nghiệm đối với hai cốc có khối
lượng chất lỏng như thế nào? Chất lỏng ở hai cốc giống hay
khác nhau?
Câu 3: Trong thí nghiệm này phải thay đổi những yếu tố nào?
Câu 4: Độ tăng nhiệt độ của hai cốc giống hay khác nhau?

CÂU HỎI THẢO LUẬN
Câu 1: Trong thí nghiệm này phải giữ không đổi những yếu tố
nào?
A/ Khối lượng
C/ Chất làm vật
Câu 2: Muốn vậy phải làm thí nghiệm đối với hai cốc có khối
lượng chất lỏng như thế nào? Chất lỏng ở hai cốc giống hay
khác nhau?
A/ Khối lượng giống nhau; chất giống nhau
Câu 3: Trong thí nghiệm này phải thay đổi những yếu tố nào?
B/ Độ tăng nhiệt độ
Câu 4: Độ tăng nhiệt độ của hai cốc giống hay khác nhau?
B/ Khác nhau

Tiết 32

Bài 24: CÔNG THỨC TÍNH NHIỆT LƯỢNG

I. Nhiệt lượng một vật thu vào để nóng lên phụ thuộc những yếu tố nào?
1. Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên và khối lượng của vật
2. Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên và độ tăng nhiệt độ

C3: Trong thí nghiệm này phải giữ không đổi những yếu tố nào? Muốn vậy
phải làm thế nào?

Phải giữ khối lượng và chất làm vật giống nhau. Muốn vậy hai
cốc phải đựng cùng một lượng nước.
C4: Trong thí nghiệm này phải thay đổi yếu tố nào? Muốn vậy phải làm
thế nào?

Phải thay đổi độ tăng nhiệt độ. Muốn vậy phải cho thời gian đun
của hai cốc khác nhau.

Tiết 32

Bài 24: CÔNG THỨC TÍNH NHIỆT LƯỢNG

I. Nhiệt lượng một vật thu vào để nóng lên phụ thuộc những yếu tố nào?
1. Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên và khối lượng của vật
2. Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên và độ tăng nhiệt độ

0
10ph
9
8
7
6
5
4
3
2
1

5ph
4
3
2
1
0
∆t02 = 400C
∆t01 = 200C
50g
nước

50g
nước

.

Bài 24: CÔNG THỨC TÍNH NHIỆT LƯỢNG

Tiết 32

I. Nhiệt lượng một vật thu vào để nóng lên phụ thuộc những yếu tố nào?
1. Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên và khối lượng của vật
2. Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên và độ tăng nhiệt độ

Cốc 1

Cốc 2

Chất

Khối
lượng

Độ tăng
nhiệt độ

Thời gian
đun

Nước

50 g

∆t10 = 200C

t1= 5 phút

50 g

∆t20 = 400C

t2= 10 phút

Nước

So sánh
độ tăng nhiệt
độ

So sánh
nhiệt lượng

1/2 ∆t20
∆t10 =….…

1/2 Q2
Q1=…….

C5: Từ thí nghiệm trên có thể rút ra kết luận gì về mối quan hệ giữa nhiệt
lượng vật cần thu vào để nóng lên và độ tăng nhiệt độ?
Độ tăng nhiệt độ càng lớn thì nhiệt lượng vật thu vào để nóng lên càng lớn.

( Q ~ ∆t0)

Tiết 32

Bài 24: CÔNG THỨC TÍNH NHIỆT LƯỢNG

I. Nhiệt lượng một vật thu vào để nóng lên phụ thuộc những yếu tố nào?
1. Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên và khối lượng của vật
2. Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên và độ tăng nhiệt độ
3. Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên với chất làm vật

5ph
4
2
0
3
1

3
2
1
0
4ph
∆t01 = ∆t02
= 200C

50g
băng
phiến

50g
nước

.

Bài 24: CÔNG THỨC TÍNH NHIỆT LƯỢNG

Tiết 32

I. Nhiệt lượng một vật thu vào để nóng lên phụ thuộc những yếu tố nào?
1. Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên và khối lượng của vật
2. Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên và độ tăng nhiệt độ
3. Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên với chất làm vật
Chất

Khối lượng

Độ tăng nhiệt
độ

Thời gian
đun

Cốc 1

Nước

50 g

∆t10 = 200C

t1= 5 phút

Cốc 2

Băng
phiến

50 g

∆t20 = 200C

t2= 4 phút

So sánh nhiệt
lượng

Q1........
> Q2

C6: Trong thí nghiệm này những yếu tố nào thay đổi, không thay đổi ?
Khối lượng, độ tăng nhiệt độ không thay đổi, chất làm vật thay đổi.
C7: Nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên có phụ thuộc chất làm vật không ?
Nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên phụ thuộc vào chất làm vật. (Q є c)

Tiết 32

Bài 24: CÔNG THỨC TÍNH NHIỆT LƯỢNG

I. Nhiệt lượng một vật thu vào để nóng lên phụ thuộc những yếu tố nào?
II. Công thức tính nhiệt lượng.

Q = m.c. ∆t0
Trong đó: Q là nhiệt lượng vật thu vào, đơn vị là J.
m là khối lượng của vật, đơn vị là kg.
∆t0 = t02 – t01 là độ tăng nhiệt độ, đơn vị là độ C (0C).
c là nhiệt dung riêng của chất làm vật , đơn vị là J/kg.K.

Q = m.c. ∆t0 = m.c.(t02 – t01)
* Đơn vị của nhiệt lượng còn được tính bằng calo.
1 calo = 4,2 jun

Tiết 32

Bài 24: CÔNG THỨC TÍNH NHIỆT LƯỢNG

I. Nhiệt lượng một vật thu vào để nóng lên phụ thuộc những yếu tố nào?
II. Công thức tính nhiệt lượng.

Q
m = c.∆t0

Q = m.c. ∆t

0

Q
c = m.∆t0
Q
∆t = m.c
0

Bài 24: CÔNG THỨC TÍNH NHIỆT LƯỢNG

Tiết 32

I. Nhiệt lượng một vật thu vào để nóng lên phụ thuộc những yếu tố nào?
II. Công thức tính nhiệt lượng.
Bảng 24.4
Chất

Nhiệt dung riêng
( J/ kg.K )

Chất

Nhiệt dung riêng
( J/ kg.K )

Nước

4200

Đất

800

Rượu

2500

Thép

460

Nước đá

1800

Đồng

380

Nhôm

880

Chì

130

Tiết 32

Bài 24: CÔNG THỨC TÍNH NHIỆT LƯỢNG

I. Nhiệt lượng một vật thu vào để nóng lên phụ thuộc những yếu tố nào?
II. Công thức tính nhiệt lượng.

Q = m.c. ∆t0
nhiệt lượng
* Nhiệt dung riêng của một chất cho biết …………..………
0
1
C
cần thiết để làm cho 1 kg chất đó tăng thêm ……………….
* Nói nhiệt dung riêng của đồng cđ = 380 J/kg.K.
1 kg đồng
Có nghĩa là: Muốn làm cho ……………..….. nóng thêm
10C
………….…….… cần truyền cho đồng một nhiệt lượng
380 J
………………………..

Tiết 32

Bài 24: CÔNG THỨC TÍNH NHIỆT LƯỢNG

I. Nhiệt lượng một vật thu vào để nóng lên phụ thuộc những yếu tố nào?
II. Công thức tính nhiệt lượng.

Q = m.c. ∆t0

Bài 24: CÔNG THỨC TÍNH NHIỆT LƯỢNG

Tiết 32

I. Nhiệt lượng một vật thu vào để nóng lên phụ thuộc những yếu tố nào?
II. Công thức tính nhiệt lượng.

Q = m.c. ∆t0
III. Vận dụng.

C8: Muốn xác định nhiệt lượng vật thu vào cần tra bảng
để biết độ lớn của đại lượng nào và đo độ lớn của những
đại lượng nào, bằng những dụng cụ nào ?
C8: Tra bảng để biết nhiệt dung riêng của vật
Cân vật để biết khối lượng
Nhiệt kế đo nhiệt độ để xác định độ tăng nhiệt độ

Bài 24: CÔNG THỨC TÍNH NHIỆT LƯỢNG

Tiết 32

I. Nhiệt lượng một vật thu vào để nóng lên phụ thuộc những yếu tố nào?
II. Công thức tính nhiệt lượng.
III. Vận dụng.

C8: Tra bảng để biết nhiệt dung riêng của vật; cân vật để biết
khối lượng, nhiệt kế đo nhiệt độ để xác định độ tăng nhiệt độ.
C9: Tính nhiệt lượng cần truyền cho 5 kg đồng để tăng nhiệt
độ từ 200C lên 500C.
Giải

Tóm tắt

m = 5 kg

Nhiệt lượng cần truyền cho 5kg đồng để tăng nhiệt

t01= 200C

độ từ 200C lên 500C:

t02= 500C

Q = m.c. ∆t0 = m.c. (t02 - t01)
= 5. 380.( 50 – 20 ) = 57000 (J)

c = 380 J/kg.K
Tính Q = ?

Vậy nhiệt lượng cần truyền là: 57000 (J).

Bài 24: CÔNG THỨC TÍNH NHIỆT LƯỢNG

Tiết 32

C10: Một ấm đun nước bằng nhôm có khối lượng 0,5 kg chứa 2 lít
nước ở 250C. Muốn đun sôi ấm nước này cần một nhiệt lượng bằng
bao nhiêu ?
Giải

Tóm tắt
m1 = 0,5 kg

Nhiệt lượng ấm nhôm thu vào:

c1 = 880J/kg.K

Q1 = m1 .c1. ∆t0

V2 = 2 lít

= 0,5. 880.( 100 – 25 ) = 33000 J
Nhiệt lượng nước thu vào:

=>m2 = 2kg
c2=4200J/kg.K
t01= 250C
t02= 1000C
Tính Q = ?

Q2 = m2 .c2. ∆t0

= 2.4200.(100 - 25) = 630000 J
Nhiệt lượng ấm nhôm và nước thu vào:
= 663000 J
Q = Q1 + Q2 = 33000 +
630000
Vậy nhiệt lượng cần đun sôi ấm nước tăng độ từ
250C lên 1000C là 663000 J = 663kJ

Bài 24: CÔNG THỨC TÍNH NHIỆT LƯỢNG

Tiết 32

C10: Một ấm đun nước bằng nhôm có khối lượng 0,5 kg chứa 2 lít
nước ở 250C. Muốn đun sôi ấm nước này cần một nhiệt lượng bằng
bao nhiêu ?
Giải

Tóm tắt
m1 = 0,5 kg

Nhiệt lượng ấm nhôm và nước thu vào:

c1 = 880J/kg.K

Q = Q1 + Q2

V2 = 2 lít

Q = m1 .c1. ∆t0 + m2 .c2. ∆t0

=>m2 = 2kg
c2=4200J/kg.K

= 0,5. 880.( 100 – 25 ) + 2.4200.(100 - 25)
= 33000 + 630000 = 663000 J

t01= 250C

Vậy nhiệt lượng cần đun sôi ấm nước tăng độ từ

t02= 1000C

250C lên 1000C là 663000J = 663 kJ

Tính Q = ?

Là phần nhiệt
năng vật nhận
thêm được hay
mất đi trong qua
trình truyền nhiệt

Q = m.c.∆t0

Là nhiệt lượng
cần thiết cho
1 kg chất đó
tăng thêm 10 C

Bài 1: Người ta cung cấp một nhiệt lượng 72600J cho miếng

nhôm. Biết độ tăng nhiệt độ là 550C. Hỏi miếng nhôm có
khối lượng bao nhiêu kilôgam?
Giải

Tóm tắt
Q = 72600 J
∆t0 = 550C
c = 880 J/kg.K
Tính m = ?

Khối lượng của miếng nhôm là:
Q
Q = m.c. ∆t0 => m = c.∆t0
72000
= 880.55

= 1,5 kg

Đáp số: m = 1,5 kg

Bài 2: Nói nhiệt dung riêng của nhôm là cn = 880 J/kg.K?

* Có nghĩa là: Muốn làm cho 1kg nhôm nóng thêm 10C
cần truyền cho đồng một nhiệt lượng 880 J

Trên Trái Đất hằng ngày xảy ra rất nhiều sự trao đổi
nhiệt, một vật có thể nhận nhiệt lượng của vật này truyền
cho rồi lại truyền nhiệt cho vật khác, nhờ đó sự sống mới
được tồn tại.

Tuy nhiên,việc đốt phá rừng bừa bãi, ô nhiễm môi

sinh, khí thải công nghiệp... là nguyên nhân gây “hiệu
ứng nhà kính nhân loại ” làm Trái Đất ngày càng nóng
lên, dẫn đến thiên tai, thảm họa.......
Hãy giữ gìn “Ngôi nhà chung” của chúng ta luôn
Xanh - Sạch - Đẹp

32

- Đọc phần “ Có thể em chưa biết ”.
- Làm bài tập 24.1 đến 24.6 SBT trang 31, 32.
- Học kỹ phần ghi nhớ ( SGK )
- Xem trước bài “Phương trình cân bằng nhiệt ”.