NGỮ VĂN 7
Chủ đề 1:
VĂN BẢN VÀ CÁC YÊU CẦU CỦA VĂN BẢN
Bài 1
CỔNG TRƯỜNG MỞ RA
_Lý Lan_
VĂN BẢN:
GV: Đỗ Thị Thúy Nga
I. Đọc – tìm hiểu chú thích
BÀI 1 :Văn bản
CỔNG TRƯỜNG MỞ RA
-Lý Lan-
1. Tác giả:
Chân dung Lý Lan
- Lý Lan : Sinh năm 1957, tại Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương.
- Là nhà văn, nhà giáo, là nhà dịch giả nổi tiếng.
2. Tác phẩm:
- Trích từ Báo Yêu Trẻ, số 166, ngày 1 – 9 – 2000 tại TP Hồ Chí Minh.
Thể loại: Ký
Kiểu văn bản: Văn bản nhật dụng.
Văn bản nhật dụng là văn bản đề cập đến những nội dung có tính cập nhật, đề tài có tính thời sự, đồng thời là những vấn đề xã hội có ý nghĩa lâu dài.
Văn bản đề cập đến mối quan hệ nào
Gia đình, nhà trường và trẻ em.
- Giáo dục có vai trò to lớn đối với sự phát triển của xã hội. Ở Việt Nam ngày nay, giáo dục trở thành sự phát triển của toàn xã hội.
- “Cổng trường mở ra” là văn bản nhật dụng đề cập đến mối quan hệ giữa gia đình, nhà trường và trẻ em.
Văn bản: CỔNG TRƯỜNG MỞ RA (Lý Lan)
Văn bản: CỔNG TRƯỜNG MỞ RA (Lý Lan)
TÌM HIỂU BỐ CỤC
 Văn bản chia làm mấy phần ? Nội dung từng phần ?
Bố cục: 2 phần
+ Phần 1: (Từ đầu đến thế giới mà mẹ vừa bước vào): Tâm trạng của mẹ và con trước ngày khai trường của con.
+ Phần 2: (Phần còn lại): Cảm nghĩ của người mẹ về vai trò của giáo dục
Em hãy tóm tắt nội dung văn bản
Bài văn viết về tâm trạng của người mẹ trong đêm không ngủ trước ngày khai giảng đầu tiên của con.
Phần 1: Tâm trạng của mẹ trước đêm ngày khai trường của con
Phần 2: Sự hồi tưởng của người mẹ về ngày khai trường đầu tiên của mình
Phần 3: Vai trò của nhà trường trong việc giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ
2. Bố cục:
Văn bản: CỔNG TRƯỜNG MỞ RA
(Lý Lan)
I. Đọc – tìm hiểu chú thích
1. Tác giả: Lý Lan, sinh năm 1957, là nhà văn, nhà thơ, nhà dịch giả.
2. Tác phẩm:
Xuất xứ: Trích báo “Yêu trẻ” số 166 năm 2000
Thể loại: Văn bản nhật dụng (bút kí).
Phương thức biểu đạt: Biểu cảm, tự sự
II. Đọc – tìm hiểu văn bản
Văn bản: CỔNG TRƯỜNG MỞ RA (Lý Lan)
II. Đọc – tìm hiểu văn bản
Diễn biến tâm trạng của bà mẹ và đứa con trong đêm trước ngày khai trường
 Đêm trước ngày khai giảng tâm trạng của người mẹ và con có gì khác nhau? Sự khác nhau đó được biểu hiện bằng chi tiết nào?
Chuẩn bị cho con (tập vở, giày nón, quần áo mới)
Buông mùng, đắp mền cho con
Đi xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con
Mẹ tự bảo mình đi ngủ sớm nhưng không sao ngủ được.
 cảm nhận được sự quan trọng của ngày khai trường.
Cùng mẹ chuẩn bị
- Tranh dọn đồ chơi
- Giấc ngủ đến dễ dàng
Thao thức, trằn trọc, không ngủ được, vì:
+ Nghĩ về ngày đầu tiên con đến trường.
+ Nghĩ về ngày khai trường đầu tiên của chính mình.
+ Nghĩ về vai trò của nhà trường đối với thế hệ trẻ.
-



Háo hức
- Vô tư, không bận tâm lo lắng
Văn bản: CỔNG TRƯỜNG MỞ RA
(Lý Lan)
I. Đọc – tìm hiểu chú thích
1. Tác giả: Lý Lan, sinh năm 1957, là nhà văn, nhà thơ, nhà dịch giả.
2. Tác phẩm:
Xuất xứ: Trích báo “Yêu trẻ” số 166 năm 2000
Thể loại: Văn bản nhật dụng (bút kí).
Phương thức biểu đạt: Biểu cảm, tự sự
II. Đọc – tìm hiểu văn bản
1. Diễn biến tâm trạng của bà mẹ và đứa con trong đêm trước ngày khai trường
2. Sự hồi tưởng của người mẹ về ngày khai trường đầu tiên của mình
“Khi nhớ lại lòng con lại rạo rực những cảm xúc bâng khuâng, xao xuyến… Mẹ còn nhớ sự nôn nao, hồi hộp khi cùng bà ngoại đi tớ gần ngôi trường và nỗi chơi vơi,hốt hoảng khi cổng trường đóng lại, bà ngoại đứng bên ngoài cánh cổng như đứng bên ngoài cái thế giới mà mẹ vừa bước vào”.
 Gạch chân dưới những từ miêu tả tâm trạng của mẹ trong ngày khai trường đầu tiên của mình?
 Em có nhận xét gì về những từ ngữ này?
 Đều là từ láy chỉ tâm trạng
 Theo em, người mẹ có nhận thức như thế nào về ngày khai trường lớp Một?
- Người mẹ rất trân trọng ngày khai trường đầu tiên của con
- Người mẹ muốn “nhẹ nhàng, cẩn thận và tự nhiên ghi vào lòng con” buổi khai trường đầu tiên - giản dị mà lớn lao
Văn bản: CỔNG TRƯỜNG MỞ RA
(Lý Lan)
I. Đọc – tìm hiểu chú thích
II. Đọc – tìm hiểu văn bản
1. Diễn biến tâm trạng của bà mẹ và đứa con trong đêm trước ngày khai trường
2. Sự hồi tưởng của người mẹ về ngày khai trường đầu tiên của mình
Tâm trạng: bâng khuâng, xao xuyến, nôn nao, hồi hộp… chơi vơi, hốt hoảng
 Ấn tượng khắc sâu về ngày đầu tiên đi học
Người mẹ đã liên hệ đến ngày khai trường ở đâu?
Ở Nhật
- Là ngày lễ của toàn xã hội
- Bố mẹ đưa con đến trường
- Quan chức đến dự
- Đường phố trang trí đẹp
3. Vai trò của nhà trường đối với thế hệ trẻ:
Câu văn nào trong bài nói lên vai trò và tầm quan trong to lớn của nhà trường ( của giáo dục) đối với thế hệ trẻ?
“Ai cũng biết rằng mỗi sai lầm trong giáo dục sẽ ảnh hưởng đến cả một thế hệ mai sau, và sai lầm một li có thể đưa thế hệ ấy đi chệch cả hàng dặm sau này.”
Người mẹ nói :
“… Đi đi con. Hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra”.
Em hiểu thế giới kì diệu đó là gì ?
Thế giới kì diệu:
- Đó là thế giới của những điều hay lẽ phải.
- Là thế giới của ánh sáng tri thức, của những hiểu biết lý thú, kỳ diệu mà nhân loại đã tích lũy hàng nghìn,vạn năm.
- Thế giới của tình bạn, thầy trò cao đẹp.
- Đó là thế giới của ước mơ, khát vọng của niềm tin, hi vọng…
- Trường học luôn mở rộng cửa đón nhận tất cả HS đến tuổi đến trường.
- Sau cánh cổng trường kia là cả một thế giới kì diệu
- Đến trường là niềm vui, niềm hạnh phúc, là quyền lợi của trẻ em
Thế giới kì diệu
Tri thức, khoa học.
Bài học đạo đức
Tình bạn bè  Kỉ niệm đẹp
Thầy, cô giáo  Lời chỉ bảo + Tình yêu thương.
Lí tưởng, ước mơ, hoài bão.
III. Tổng kết:
Trong văn bản có phải người mẹ trực tiếp nói với con hay không? Theo em, người mẹ đang tâm sự với ai? Cách viết này có tác dụng gì?
- Lựa chọn hình thức tự bạch như những dòng nhật kí của người mẹ nói với con.
- Sử dụng ngôn ngữ biểu cảm.
Qua bài văn này, em hiểu gì về tấm lòng người của mẹ đối với con?
- Bài văn cho thấy tấm lòng thương yêu, tình cảm sâu nặng của người mẹ dành cho con.
Em nhận thức được điều gì về vai trò của nhà trường?
- Vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống mỗi con người.
Ghi nhớ: (SGK/ trang 8)
Văn bản: CỔNG TRƯỜNG MỞ RA
(Lý Lan)
I. Đọc – tìm hiểu chú thích
II. Đọc – tìm hiểu văn bản
1. Diễn biến tâm trạng của bà mẹ và đứa con trong đêm trước ngày khai trường
2. Sự hồi tưởng của người mẹ về ngày khai trường đầu tiên của mình
Tâm trạng: bâng khuâng, xao xuyến, nôn nao, hồi hộp… chơi vơi, hốt hoảng
 Ấn tượng khắc sâu về ngày đầu tiên đi học
3. Vai trò của nhà trường trường đối với thế hệ trẻ
“… Đi đi con. Hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra”.
Thế giới kỳ diệu:
Điều hay, lẽ phải, đạo đức làm người.
Tri thức, khoa học.
Kỷ niệm đẹp về bạn bè; tình thầy trò.
Ước mơ, khát vọng, niền tin và hy vọng
 Vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống con người.



III. Ghi nhớ ( SGK / trang 8)
- Bài văn cho thấy tấm lòng thương yêu, tình cảm sâu nặng của người mẹ dành cho con.
- Vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống mỗi con người.
- Quan tâm đến những người xung quanh, đặc biệt là những người thân.
- Yêu trường, lớp, thầy cô, bạn bè.
- Chăm chỉ đến trường để tiếp thu kiến thức, hoàn thiện nhân cách.
Bài học mà em rút ra từ hai nội dung bài học cho bản thân mình là gì?
Cổng trường mở ra là văn bản của tác giả nào?
A. Lý Lan
B. Tố Hữu
C. Tế Hanh
D. Khánh Hoài
Câu 1
PTBĐ chính của văn bản “Cổng trường mở ra” là?
A. Tự sự
B. Nghị luận
C. Biểu cảm
D. Miêu tả
Câu 2
Văn bản “Cổng trường mở ra” thuộc kiểu văn bản nào?
A. Hành chính
B. Chính luận
C. Văn học
D. Nhật dụng
Câu 3
Văn bản “Cổng trường mở ra” thuộc loại nào sau đây?
Tùy bút
(dưới dạng nhật kí của mẹ)
B. Tản văn
C. Bức thư mẹ viết để gửi cho con
D. Truyện ngắn
Câu 4
Tâm trạng của đứa con trước đêm khai trường?
A. Háo hức thu xếp đồ chơi, tối lên giường mẹ chỉ dỗ một lát là đã ngủ
B. Hồi hộp, háo hức
C. Lo lắng, băn khoăn
D. Sợ hãi, khủng hoảng
Câu 5
Tâm trạng của người mẹ trước đêm con khai trường thế nào?
A. Vui mừng, lo lắng
B. Trằn trọc không ngủ được, hoài niệm về ngày tựu trường của mình và lo lắng cho tương lai của đứa con
C. Háo hức, mong chờ
D. Mẹ bận dọn dẹp nhà cửa, chẳng nghĩ ngợi gì
Câu 6
Vì sao đêm trước ngày khai trường của con, mẹ trằn trọc không ngủ được?
A. Vì mẹ có rất nhiều cảm xúc: lo âu, bâng khuâng, hồi hộp… đan xen trong lòng.
B. Vì mẹ thao thức hồi tưởng về ngày khai trường đầu tiên của mình.
C. Vì mẹ lo lắng, sợ chuẩn bị đủ đồ dùng học tập cho con đến lớp.
D. Cả A và B
Câu 7
Câu văn nào nói lên tầm quan trọng của nhà trường đối với thế hệ trẻ?
A. Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là một điều kì diệu sẽ mở ra.
B. Ai cũng biết rằng mỗi sai lầm trong giáo dục sẽ ảnh hưởng đến cả một thế hệ mai sau, và sai lầm một li có thể đưa thế hệ ấy đi chệch cả hàng dặm sau này.
C. Người lớn nghỉ việc để đưa trẻ con đến trường, đường phố được dọn quang đãng và trang trí tươi vui.
D. Các quan chức không chỉ ngồi trên hàng ghế danh dự mà nhân dịp này còn xem xét ngôi trường, gặp gỡ với Ban Giám hiệu, thầy, cô giáo và phụ huynh học sinh, để kịp điều chỉnh kịp thời những chính sách về giáo dục
Câu 8
Nội dung của bài Cổng trường mở ra là gì?
A. Kể về buổi khai trường đầu tiên của đứa con
B. Những dòng nhật kí tâm tình, nhỏ nhẹ về tình yêu thương của người mẹ đối với con
C. Vai trò to lớn của trường học đối với con người
D. Đáp án B và C
Câu 9
Thế giới kì diệu mà tác giả nói tới là gì?
A. Thế giới của tri thức, kiến thức
B. Thế giới của tâm hồn, tình cảm, thế giới của tình thầy trò, tình bạn
C. Nhà trường là nơi nâng đỡ về tri thức, tình cảm, tư tưởng đạo lí, tình bạn, tình thầy trò…
D. Tất cả các đáp án trên
Câu 10
Hướng dẫn về nhà:
Soạn bài “ Mẹ tôi”.
Ôn lại kiến thức bài học, ghi nhớ.
Sưu tầm các bài hát, bài thơ hay về mẹ.