TRƯỜNG THCS LONG HẬU
CHÀO MỪNG CÁC BẠN ĐẾN VỚI TIẾT HỌC

GV: VÕ TRƯỜNG GIANG

KHỞI ĐỘNG
Quan sát các quốc kì trên theo thứ tự từ 1 đến 6, cho biết tên
quốc gia tương ứng với mỗi quốc kì trên.

1. Việt Nam

4. Cam-pu-chia

2. Trung Quốc

3. Lào

5. Ấn Độ

6. Thổ Nhĩ Kì

BÀI 1

ĐẶC ĐIỂM VỊ TRÍ ĐỊA LÍ
VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ

GV dạy:
Lớp dạy: 8/

LỚP
PHẦN ĐỊA LÍ

8

BÀI 1. ĐẶC ĐIỂM VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ
NỘI DUNG BÀI HỌC

1

VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ

2

ẢNH HƯỞNG CỦA VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH
THỔ ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH ĐẶC ĐIỂM ĐỊA LÍ
TỰ NHIÊN VIỆT NAM

3

LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

BÀI 1

1 VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ

a. Phạm vi lãnh thổ
Quan sát hình 1.2 và kênh
chữ SGK, cho biết phạm vi
lãnh thổ nước ta gồm những
bộ phận nào? Vùng đất có
diện tích bao nhiêu và gồm
những bộ phận nào?

Phạm vi
lãnh thổ

Vùng
đất:
331212
km2
Vùng
biển
Vùng trời

Đất liền
Hải đảo

BÀI 1

1 VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ

a. Phạm vi lãnh thổ
Quan sát hình 11.2 và kênh
chữ SGK, xác định đường
bờ biển của nước ta.
Đường bờ biển nước ta
dài bao nhiêu km? Nước ta
có bao nhiêu tỉnh, thành
phố giáp biển?
Đường bờ biển nước ta
dài 3260km, có 28/63
tỉnh, thành phố giáp biển.

BÀI 1

1 VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ

a. Phạm vi lãnh thổ
Quan sát bản đồ, sơ đồ,
cho biết vùng biển nước ta
có diện tích bao nhiêu và
gồm những bộ phận nào?
- Vùng biển nước ta ở
Biển Đông có diện tích
khoảng 1 triệu km2.
- Gồm 5 bộ phận: nội
thủy, lãnh hải, vùng tiếp
giáp lãnh hải, vùng đặc
quyền kinh tế và thềm lục
địa.

BÀI 1

1 VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ

a. Phạm vi lãnh thổ
Quan sát bản đồ, hình ảnh và
hiểu biết của mình, cho biết
trong vùng biển nước ta có bao
nhiêu đảo lớn nhỏ? Tại sao việc
giữ vững chủ quyền của một hòn
đảo, dù nhỏ, lại có ý nghĩa rất
lớn?
- Trong vùng biển nước ta có
hàng nghìn đảo lớn nhỏ, trong đó
có 2 quần đảo Hoàng Sa và
Trường Sa.
- Ý nghĩa: là cơ sở để khẳng định
chủ quyền của nước ta đối với
vùng biển và thềm lục địa quanh
đảo, khẳng định lãnh thổ thống
nhất toàn vẹn của Việt Nam.

BÀI 1

1 VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ

a. Phạm vi lãnh thổ
Quan sát hình ảnh, sơ đồ và
kênh chữ SGK, cho biết vùng
trời nước ta được xác định
như thế nào?
Vùng trời là khoảng không
gian bao trùm lên lãnh thổ
nước ta:
- Trên đất liền được xác
định bằng các đường biên
giới.
- Trên biển là ranh giới bên
ngoài lãnh hải và không gian
trên các đảo.

Vùng trời Việt Nam

BÀI 1

1 VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ

a. Phạm vi lãnh thổ
Bao gồm: vùng đất, vùng biển và vùng trời.
- Vùng đất diện tích 331212km2 gồm toàn bộ phần
đất liền và các hải đảo.
- Vùng biển của Việt Nam ở Biển Đông có diện tích
khoảng 1 triệu km2, gồm 5 bộ phận: nội thủy, lãnh
hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế
và thềm lục địa.
- Vùng trời là khoảng không gian bao trùm lên lãnh
thổ nước ta.

BÀI 1

1 VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ

b. Vị trí địa lí
Quan sát hình 1.1 và kênh chữ
SGK, cho biết Việt Nam nằm ở
đâu trong khu vực Đông Nam
Á? Là cầu nối giữa các lục địa
nào và giữa các đại dương
nào?
- Việt Nam nằm ở rìa đông của
bán đảo Đông Dương, gần
trung tâm khu vực Đông Nam
Á.
- Cầu nối giữa hai lục địa (Á Âu và Ô-xtrây-li-a), giữa hai
đại dương (Thái Bình Dương
và Ấn Độ Dương).

BÀI 1

1 VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ

b. Vị trí địa lí
Quan sát hình 11.1 và kênh chữ
SGK, cho biết Việt Nam nằm
gần nơi giao nhau giữa các
luồng sinh vật và giữa các vành
đai sinh khoáng nào?
Việt Nam nằm gần nơi giao
nhau giữa:
- Các luồng sinh vật từ Hoa
Nam (Trung Quốc) xuống, từ
Ấn Độ - Mi-an-ma sang và từ
Ma-lai-xi-a - In-đô-nê-xi-a lên.
- Các vành đai sinh khoáng Thái
Bình Dương và Địa Trung Hải.

Các luồng sinh vật

BÀI 1

1 VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ

b. Vị trí địa lí
Quan sát hình 11.2, xác
định vị trí tiếp giáp của
nước ta.
- Phía bắc giáp: Trung
Quốc.
- Phía tây giáp Lào và
Cam-pu-chia.
- Phía đông và nam giáp
Biển Đông.

BÀI 1

1 VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ

b. Vị trí địa lí
Quan sát hình 11.2, xác định
hệ tọa độ địa lí trên đất liền
và trên biển ở nước ta.
- Hệ tọa độ trên đất liền: theo
chiều bắc - nam từ 23°23'B
đến 8°34'B, theo chiều đông tây từ 109°24'Đ đến 102°09'Đ.
- Trên vùng biển, hệ tọa độ địa
lí của nước ta còn kéo dài tới
khoảng vĩ độ 6°50'B (ở phía
nam) và từ kinh độ 101°Đ (ở
phía tây) đến trên 117°20'Đ (ở
phía đông).

BÀI 1

1 VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ

b. Vị trí địa lí

- Việt Nam nằm ở rìa đông của bán đảo Đông
Dương, gần trung tâm khu vực Đông Nam Á.
- Tiếp giáp:
+ Phía bắc giáp: Trung Quốc.
+ Phía tây giáp Lào và Campuchia.
+ Phía đông và nam giáp Biển Đông.

BÀI 1

2

ẢNH HƯỞNG CỦA VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ
ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH ĐẶC ĐIỂM ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN VIỆT NAM

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Thời gian: 5 phút
NHIỆM VỤ
* NHÓM 1, 2, 3 VÀ 4: Quan sát các hình
ảnh và kênh chữ SGK, cho biết:
- Vị trí địa lí và lãnh thổ đã quy định đặc
điểm cơ bản của thiên nhiên nước ta là gì?
- Vị trí địa lí và lãnh thổ ảnh hưởng đến
sự phân hóa khí hậu nước ta như thế
nào?
- Vì sao thiên nhiên nước ta chịu ảnh
hưởng sâu sắc của biển?
* NHÓM 5, 6, 7 VÀ 8: Quan sát các hình
ảnh và kênh chữ SGK, cho biết:
- Vì sao tài nguyên sinh vật và khoáng sản
nước ta lại phong phú?
- Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ tạo nên
sự phân hoá đa dạng của thiên nhiên
nước ta theo chiều hướng nào?
- Kể tên một số thiên tai thường xảy ra ở
nước ta.

Khai thác năng lượng
Mặt Trời ở Ninh Thuận

Bãi biển Mỹ Khê,
Đà Nẵng

Vườn quốc gia Cúc
Phương, Ninh Bình

Mỏ than ở Quảng Ninh

BÀI 1

2

ẢNH HƯỞNG CỦA VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ
ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH ĐẶC ĐIỂM ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN VIỆT NAM

Vị trí địa lí và lãnh thổ đã quy định đặc điểm cơ bản của
thiên nhiên nước ta mang tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa
và có sự phân hoá.

1

- Nằm hoàn toàn trong vùng nội chí tuyến ở bán c ầu
Bắc nên tổng bức xạ hằng năm lớn, cán cân bức x ạ
luôn dương. Nên khai thác được năng lượng mặt trời .
- Nằm trong khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng
của gió Mậu dịch và gió mùa châu Á nên khí hậu có
hai mùa rõ rệt.
Thiên nhiên nước ta chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển do
tác động của các khối khí di chuyển qua biển kết hợp với
vai trò của Biển Đông nên phát triển du lịch biển.

BÀI 1

2

ẢNH HƯỞNG CỦA VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ
ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH ĐẶC ĐIỂM ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN VIỆT NAM

Sinh vật phong phú do nằm trên đường di lưu của nhiều
luồng sinh vật nên đa dạng sinh học cao.

5

- Khoáng sản phong phú (ví dụ than): do nằm ở nơi
giao thoa của 2 vành đai sinh khoáng lớn Thái Bình
Dương và Địa Trung Hải.
- Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ tạo nên s ự phân hoá
đa dạng của thiên nhiên nước ta theo chiều Bắc Nam và theo chiều Đông - Tây.

Thiên tai: Bão, lũ lụt, hạn hán.

BÀI 1

2

ẢNH HƯỞNG CỦA VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ
ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH ĐẶC ĐIỂM ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN VIỆT NAM

- Thiên nhiên nước ta mang tính chất nhiệt đới ẩm gió
mùa và có sự phân hoá.
+ Đối với khí hậu: tổng bức xạ hằng năm lớn, cán cân bức
xạ luôn dương, khí hậu có hai mùa rõ rệt.
+ Thiên nhiên nước ta chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển.
+ Đối với sinh vật: tính đa dạng sinh học cao.
+ Đối với khoáng sản: tài nguyên khoáng sản phong phú.
- Tạo nên sự phân hoá đa dạng của thiên nhiên nước ta.
- Hay xảy ra thiên tai, nhất là bão.

BÀI 1

EM CÓ BIẾT?

CÁC BỘ PHẬN CỦA VÙNG BIỂN NƯỚC TA
- Nội thuỷ là vùng nước tiếp giáp với bờ biển, ở phía trong đ ường
cơ sở và là bộ phận lãnh thổ của Việt Nam.
- Lãnh hải là vùng biển có chiều rộng 12 hải lí tính t ừ đ ường c ơ
sở ra phía biển. Ranh giới ngoài của lãnh hải là biên giới quốc gia
trên biển của Việt Nam.
- Vùng tiếp giáp lãnh hải là vùng biển tiếp liền và nằm ngoài lãnh
hải Việt Nam, có chiều rộng 12 hải lí tính từ ranh gi ới ngoài c ủa
lãnh hải.
- Vùng đặc quyền kinh tế là vùng biển tiếp liền và nằm ngoài
lãnh hải Việt Nam, hợp với lãnh hải thành một vùng biển có
chiều rộng 200 hải lí tính từ đường cơ sở.
- Thềm lục địa Việt Nam là đáy biển và lòng đất dưới đáy biển,
tiếp liền và nằm ngoài lãnh hải Việt Nam, trên toàn bộ phần kéo
dài tự nhiên của lãnh thổ đất liền, các đảo và quần đảo của Việt
Nam cho đến mép ngoài của rìa lục địa.

BÀI 1

3 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

1. Luyện tập
Quan sát hình 11.2 và kênh chữ SGK,
hãy xác định vị trí các điểm cực
(gồm tọa độ, địa danh) trên đất
liền của nước ta.
- Cực Bắc (23023'B, 105020'Đ): tại
xã Lũng Cú, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà
Giang.
- Cực Nam (8034'B, 104040'Đ): tại
xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà
Mau.
- Cực Tây (22022'B, 102009'Đ): tại
xã Sín Thầu, huyện Mường Nhé, tỉnh
Điện Biên.
- Cực Đông (12040'B, 109024'Đ):
tại Xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh,
tỉnh Khánh Hòa.

BÀI 1

3 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

1. Luyện tập
Quan sát hình 11.2 và hiểu biết của
mình, hãy xác định một số tỉnh,
thành phố giáp biển. Giải thích vì
sao thiên nhiên nước ta có nhiều
đặc điểm khác với một số nước
cùng vĩ độ ở Tây Á?
- Một số tỉnh, thành phố giáp biển
như Hải phòng, Quảng Bình, Đà
Nẵng, Khánh Hòa, TPHCM, Cà Mau,…
- Nguyên nhân: do thiên nhiên
nước ta mang tính chất nhiệt đới
ẩm gió mùa và tác động của các
khối khí di chuyển qua biển kết
hợp với vai trò của biển Đông nguồn dự trữ nhiệt, ẩm dồi dào .

BÀI 1

3 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

b. Vận dụng
Hãy sưu tầm thông tin về một số cột mốc biên giới quốc gia
của nước ta và chia sẻ với các bạn.
Cột mốc 0 A Pa Chải
A Pa Chải là điểm cực Tây Tổ Quốc – nơi đây
cũng được gọi là ngã ba biên giới vì là cửa ngõ
của 3 nước Việt Nam, Trung Quốc và Lào. A Pa
Chải thuộc địa phận huyện Mường Nhé, tỉnh
Điện Biên có phía Tây Bắc giáp với tỉnh Vân Nam
– Trung Quốc, phía Tây Nam giáp với Lào.
Cột mốc 79
Cột mốc 79 là cột mốc biên giới cao nhất Việt
Nam, nằm ở xã Mồ Sì San, huyện Phong Thổ, Lai
Châu. Cột mốc được cắm vào ngày 24/10/2004
ở cao độ gần 3.000 m, trên vùng yên ngựa của
đỉnh núi Phàn Liên San. “Nóc nhà biên cương”
giữ nhiệm vụ phân chia biên giới ở tỉnh Lai
Châu, Việt Nam và tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.