LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 4

THÂN MẾN CHÀO CÁC EM
HỌC SINH ĐẾN VỚI BÀI HỌC MỚI!

KHỞI ĐỘNG
Quan sát hình ảnh và thực hiện yêu cầu: Sự khác nhau giữa thành thị và
nông thôn ở Hà Nội.

Hình 1. Một góc đô thị Hà Nội

Hình 2. Một góc ngoại thành Hà Nội

KHỞI ĐỘNG

Nhiều nhà cao tầng, san sát nhau,

Hình ảnh làng quê bình dị, với hình

ít cây bóng mát

ảnh cây đa, giếng nước…

Thứ Sáu, ngày 31 tháng 10 năm
2025

LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ

BÀI 10: MỘT SỐ NÉT VĂN HÓA
Ở LÀNG QUÊ VÙNG ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ

NỘI DUNG BÀI HỌC
1. Đời sống ở làng quê

2. Các lễ hội tiêu biểu ở làng

vùng Đồng bằng Bắc Bộ

quê vùng Đồng bằng Bắc Bộ

PHẦN 1
ĐỜI SỐNG Ở LÀNG QUÊ
VÙNG ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ

QUAN SÁT HÌNH ẢNH
Quan sát hình ảnh từ 3 – 6 và thực hiện nhiệm vụ: Kể tên và mô tả các
cảnh vật thường có ở làng quê vùng Đồng bằng Bắc Bộ.

Hình 3. Cổng làng cổ Đường Lâm (Hà Nội)

Hình 4. Đình làng Đình Bảng (Bắc Ninh)

Hình 6. Giếng nước làng cổ ở Hoa Lư
(Ninh Bình)

Hình 5. Cây bồ đề ở cổng đình làng Phú Hậu
(Vĩnh Phúc)

Cảnh vật quen thuộc làng quê vùng Đồng bằng Bắc Bộ

Cổng làng

Cây đa

Giếng nước

Sân đình

Cổng làng được xây dựng như là biểu tượng cho
lịch sử và văn hóa đặc trưng của mỗi làng. Tên
làng và những câu đối trang trí ở cổng thể hiện
nguồn gốc lịch sử, nếp sống văn hóa của người
dân trong làng.

Cây đa thường được trồng ở đầu làng, cuối hoặc
giữa làng hay ở bên cạnh các công trình mang
tính tâm linh. Tượng trưng cho sự trường tồn
của thời gian, biểu tượng cho lịch sử và niềm tự
hào của dân làng.

Đình làng là nơi thờ Thành hoàng làng,
người có công với làng, với nước. Đây còn
là nơi hội họp, tổ chức các lễ hội truyền
thống của dân làng. Đình làng là một biểu
tượng của làng quê Đồng bằng Bắc Bộ.

Giếng nước hoặc bến nước cũng được xem là
chốn tâm linh. Vào ngày cuối tuần hay dịp lễ hội,
dân làng thường đến đây đặt lễ cầu may và lấy
nước buổi sớm ở giếng đem về thờ cúng.

NỘI DUNG
Làng quê vùng Đồng bằng Bắc Bộ là nơi lưu giữ
nhiều giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Việt
Nam

TUẦN 13

Thứ Ba, ngày 4 tháng 11 năm
2025

LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ

BÀI 10: MỘT SỐ NÉT VĂN HÓA
Ở LÀNG QUÊ VÙNG ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ

PHẦN 2
CÁC LỄ HỘI TIÊU BIỂU Ở LÀNG
QUÊ VÙNG ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ

?

Quan sát hình 7, 8 và thực hiện nhiệm vụ: Trình bày về các thông tin
của lễ hội chùa Hương và hội Lim.

Hình 7. Du khách trên dòng suối Yến dẫn vào

Hình 8. Hát quan họ trên thuyền

chùa Hương

tại hội Lim

CÁC Ý CHÍNH

Thời gian tổ chức

Ý nghĩa

Hoạt động chính

Hoàn thành phiếu học tập
 

Lễ hội chùa Hương

Thời gian

• Từ ngày 6 tháng Giêng và thường kéo dài • Từ ngày 12 đến ngày 14 tháng
đến hết tháng Ba âm lịch hằng năm.

• Mang đậm tín ngưỡng văn hoá của người
dân Hà Nội nói riêng, vùng Đồng bằng
Ý nghĩa

Hội Lim

Bắc Bộ nói chung.
• Lễ hội chùa Hương là hành trình về với
miền đất tâm linh, dịp để mọi người về với
cội nguồn văn hoá dân tộc.

Giêng âm lịch.
• Mang đậm nét văn hoá đặc
sắc của tín ngưỡng dân gian
vùng Quan họ Bắc Ninh.
• Hội Lim là niềm tự hào của
nhiều thế hệ người dân Bắc
Ninh nói riêng và người dân
Việt Nam nói chung.

Hoàn thành phiếu học tập
 

Lễ hội chùa Hương

Hội Lim

• Phần lễ: có các nghi thức rước, tế
lễ Thành hoàng các làng, các vị
anh hùng của quê hương, dâng
• Phần lễ: lễ dâng hương, gồm hương,
 Hoạt động chính

hoa, đèn, nến,...
• Phần hội hát chèo, hát văn,..

hương cúng Phật,...
• Phần hội: có nhiều trò chơi dân
gian như đấu vật, đầu cờ, đánh đu,
thi dệt vải,... Đặc sắc nhất là phần
hát Quan họ với những tiết mục
biểu diễn trên thuyền rồng.

MỘT SỐ HÌNH ẢNH CÁC LỄ HỘI

Hội Gióng (Sóc Sơn – Hà Nội)

Hội Đống Đa (Tây Sơn – Hà Nội)

MỘT SỐ HÌNH ẢNH CÁC LỄ HỘI

Hội đền Cổ Loa (Đông Anh)

Hội chùa Thầy (Quốc Oai)

a) LỄ HỘI CHÙA HƯƠNG

Thời gian: ngày 6 tháng Giêng hết tháng 3 âm
lịch
Địa điểm: xã Hương Sơn, TP Hà Nội

b) HỘI LIM

Thời gian: 12-14 tháng Giêng âm lịch
Địa điểm: núi Lim và đôi bờ sông Tiêu
Tương, xã Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh

LUYỆN TẬP
1. Hãy chọn câu trả lời đúng cho các câu sau đây:
Câu 1: Giếng nước thường là nơi
A. Cung cấp nước tắm cho dân

C. Cung cấp nước uống cho dân

làng.

làng.

B. Cung cấp nước sinh hoạt

D. Cung cấp nước ăn cho dân

chính cho dân làng.

làng.

Hãy chọn câu trả lời đúng cho các câu sau đây:
Câu 2: Lễ hội nào sau đây thuộc vùng Đồng bằng Bắc Bộ

A. Chùa Hương.

C. Lồng Tồng.

B. Chợ phiên.

D. Gian ngủ.

Hãy chọn câu trả lời đúng cho các câu sau đây:
Câu 3: Tổ chức lễ hội thể hiện

A. Văn hóa giải trí của nhân dân.

C. Văn hóa thờ cúng của nhân
dân.

B. Văn hóa vui chơi của nhân

D. Văn hóa tín ngưỡng của nhân

dân.

dân.

Hãy chọn câu trả lời đúng cho các câu sau đây:
Câu 4: Cảnh vật nào sau đây không phải là đặc trưng của làng quê
vùng Đồng bằng Bắc Bộ
A. Giếng nước.

C. Con sông.

B. Cây đa.

D. Cổng làng.

Hãy chọn câu trả lời đúng cho các câu sau đây:
Câu 5: Đình làng là nơi

A. Thờ Thành hoàng.

C. Thờ cha ông.

B. Thờ tổ tiên.

D. Thờ các cụ.

2. Chọn một trong hai nhiệm vụ sau đây để thực hiện

a. Mô tả quang cảnh làng quê vùng Đồng bằng
Bắc Bộ.

b. Giới thiệu về lễ hội chùa Hương hoặc giới
thiệu về hội Lim.

Gợi ý mô tả quang cảnh làng quê Bắc Bộ

Người dân ở thành

Hình ảnh quen thuộc

Mỗi làng đều có một

làng, xóm theo quan hệ

cổng làng, cây đa,

ngôi đình thờ Thành

họ hàng, làng xóm.

giếng nước, sân đình

hoàng làng

Gợi ý giới thiệu về một lễ hội

Thời gian tổ chức

Ý nghĩa

Hoạt động chính

VẬN DỤNG

NHIỆM VỤ 1.
Nêu một lễ hội của làng quê
vùng Đồng bằng Bắc Bộ mà
em muốn tham gia? Giải thích
lí do vì sao?

NHIỆM VỤ 2.
Em hãy vẽ một bức tranh về
cảnh sinh hoạt văn hóa của
người dân vùng Đồng bằng
Bắc Bộ hoặc ở một vùng nông
thôn mà em biết.

QUAN SÁT MỘT SỐ TRANH THAM KHẢO

Tranh vẽ làng quê Bắc Bộ của họa sĩ Trần Nguyên

HƯỚNG DẪN
VỀ NHÀ

Đọc lại bài học Một số

Đọc và tìm hiểu

nét văn hóa ở làng

trước Bài 11 – Sông

quê vùng Đồng bằng

Hồng và văn minh

Bắc Bộ

sông Hồng

CẢM ƠN CÁC BẠN
ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE!
HẸN GẶP LẠI!!