Có nơi thì cao,
nơi thì sâu

Em có nhận xét gì
về các dạng địa
hình sau đây

Đỉnh Ê-vơ-rét: 8848 m
Độ sâu đại dương
khoảng 11000 m

Bề mặt địa hình Trái Đất của chúng ta không
bằng phẳng, có những nơi được nâng cao lên
nhưng cũng có những nơi lại bị bào mòn hay sụp
xuống. Tại sao lại có những sự thay đổi như vậy?
Để biết được tất cả những điều này, lớp chúng ta
cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.

QUÁ TRÌNH
NỘI SINH VÀ
NGOẠI SINH

CÁC DẠNG ĐỊA
HÌNH CHÍNH

KHOÁNG
SẢN

Thế nào là quá trình nội sinh, ngoại sinh?
- Nội sinh là quá trình xảy ra do các tác nhân từ
bên trong vỏ Trái Đất.
- Ngoại sinh là quá trình xảy ra do các tác nhân
bên ngoài vỏ Trái Đất.

-Hình a đất đá bị
sóng biển bào mòn
do lực tác động của
Bề mặt địa hình thay đổi như thế
nào ở mỗi hình a, b, c?
Nêu nguyên nhân thay đổi.

sóng kèm theo vật
liệu như cát, sỏi va
đập vào đá.

- Hình b nấm đá bị
gió thổi mòn do lực
tác động của gió
mang theo cát va
Bề mặt địa hình thay đổi như thế đập vào phần đá ở
nào ở mỗi hình a, b, c?

bên dưới bị khoét

Nêu nguyên nhân thay đổi.

mòn nhiều hơn.

- Hình c quá
trình tạo núi do 2
Bề mặt địa hình thay đổi như thế
nào ở mỗi hình a, b, c?
Nêu nguyên nhân thay đổi.

mảng kiến tạo xô
vào nhau.

Hình c là kết quả
của quá trình nội
sinh, hình a, b là
kết quả của quá
Hình nào là kết quả của quá
trình nội sinh? Ngoại sinh?

trình ngoại sinh.

Quá trình nội sinh hay ngoại sinh là
nguyên nhân chính của quá trình tạo núi?

Quá trình nội sinh

- Quá trình nội sinh và ngoại sinh diễn ra đồng thời
và đối lập nhau trên bề mặt địa hình đặc biệt là hiện
tượng tạo núi.
+ Quá trình nội sinh đóng vai trò làm gia tăng tính gồ
ghề của bề mặt đất.
+ Quá trình ngoại sinh có xu hướng phá hủy, san
bằng các chỗ gồ ghề, bồi lấp làm đầy chỗ lõm.

Ở Việt Nam: Do tác động của nội lực, trong vận động Tân
kiến tạo dãy núi Hoàng Liên Sơn (phía Tây Bắc nước ta)
được nâng lên, còn thềm lục địa phía Nam thì bị hạ xuống.

Quá trình xâm thực
do nước mưa ở vùng núi đá vôi

Gió mài mòn đá

Quá trình xâm thực
ở đảo Jêju

Đá nứt vỡ do sự thay đổi
nhiệt độ đột ngột

Nước chảy đá mòn

Bờ biển bị ăn mòn

Phong Nha Kẻ Bàng - Quảng Bình

Vịnh Hạ Long – Quảng Ninh

Quan sát ảnh, cho biết nội dung bức ảnh? ảnh nào là những tác động
do nội lực? ảnh nào là tác động do ngoại lực?
A

Cháy rừng

B

Đá bị mòn

D

E

Khai khoáng

Uốn nếp

C

Đứt gãy

F

Chặt phá rừng

Em hãy nêu một số ví dụ về tác động của con người (tác động tích cực và
tác động tiêu cực) trong việc hình thành địa hình bề mặt Trái Đất

Tác động tích cực

Sản xuất nông nghiệp, công nghiệp…

Tác động tiêu cực

21

1. Nếu nội sinh > Ngoại sinh

 Địa hình gồ ghề hơn.
2. Nếu ngoại sinh > Nội sinh

Nội sinh và ngoại sinh là hai lực
đối nghịch nhau nhưng xảy ra
đồng thời tạo nên địa hình bề mặt
Trái Đất.
 Địa hình hạ thấp, san bằng hơn.

THẢO LUẬN NHÓM ( 3 PHÚT )
- Nhóm 1, 2: Xác định độ cao và đặc điểm chính của địa hình
núi. Địa hình núi đem lại những thuận lợi gì?
- Nhóm 3, 4: Xác định độ cao và đặc điểm chính của địa hình
cao nguyên. Địa hình cao nguyên đem lại những thuận lợi gì?
- Nhóm 5, 6: Xác định độ cao và đặc điểm chính của địa hình
đồi. Địa hình đồi đem lại những thuận lợi gì?
- Nhóm 7, 8: Xác định độ cao và đặc điểm chính của địa hình
đồng bằng. Địa hình đồng bằng đem lại những thuận lợi gì?

1. Núi
- Núi là một dạng địa hình nhô cao rõ rệt trên mặt đất.
- Núi gồm các bộ phận: đỉnh núi, sườn núi và chân núi.
- Độ cao: núi thường trên 500m so với mực nước biển.

Everest

Núi Đan Hà - TQ

Núi Phú Sĩ - NB

Núi Ngọc Linh - VN

2. Cao nguyên
- Cao nguyên là vùng đất tương đối rộng
lớn, bề mặt khá bằng phẳng, sườn dốc, chia
tách với các vùng xung quanh.
- Độ cao: Trên 500m so với mực nước biển.

Cao nguyên là nơi thuận lợi cho việc trồng cây công nghiệp và chăn nuôi gia súc lớn.

Ngoài thế mạnh về phát triển cây công nghiệp và chăn nuôi gia súc lớn thì các cao nguyên
thường có khí hậu mát mẻ rất thích hợp phát triển các loại rau hoa quả ôn đới. Cảnh sắc
thiên nhiên tươi đẹp, địa hình độc đáo, khí hậu trong lành biến những cao nguyên trở thành
điểm du lịch hấp dẫn (Đà Lạt, Mộc Châu, Đồng Văn…)

3. Đồi
- Đồi là dạng địa hình nhô cao so với xung quanh,
đỉnh tròn, sườn thoải.
- Độ cao: không quá 200m so với xung quanh

4. Đồng bằng
- Là dạng địa hình thấp, tương đối bằng phẳng
hoặc gợn sóng, độ đốc nhỏ.
- Độ cao: dưới 200m so với mực nước biển.

Bình nguyên do băng hà bào mòn

Bình nguyên bồi tụ do phù sa

Bình nguyên hay đồng bằng được bồi tụ ở các cửa sông lớn được gọi là châu
thổ, ở Việt Nam đồng bằng chủ yếu được bồi tụ bởi phù sa sông, biển.

Bản đồ tự nhiên Thế giới

ĐB sông Hoàng Hà
ĐB sông Nin
ĐB sông Cửu Long

Các hoạt động kinh tế nông nghiệp nổi bật ở bình nguyên

Cách tính
Độ cao tương đối

Tính từ đỉnh núi đến đến chỗ thấp nhất của
chân núi.

Độ cao tuyệt đối

Tính từ đỉnh núi đến ngang mực trung bình
nước biển.

Khoáng sản là gì?
- Khoáng sản là những tích tụ tự nhiên
các khoáng vật và đá có ích được con
người khai thác, sử dụng trong sản
xuất và đời sống.

Khoáng sản được phân loại như thế nào?
Kể tên các khoáng sản của mỗi loại.
- Dựa vào tính chất và công dụng, khoáng sản thường
được chia thành 3 nhóm:
+ Khoáng sản năng lượng: than đá, dầu mỏ, khí đốt...
+ Khoáng sản kim loại: vàng, sắt,...
+ Khoáng sản phi kim loại: đá vôi, thạch anh,..

Em hãy cho biết hình a,
b, c, d là khoáng sản nào?
hình a là đá vôi,
hình b là than, hình
c là vàng, hình d là
kim cương.

Vàng

Kim Cương

Hồng ngọc (Ruby)

Muối mỏ

Mỏ khoáng sản là gì? Cần làm gì để
bảo vệ tài nguyên khoáng sản?
- Nơi tập trung số lượng lớn khoáng sản có khả
năng khai thác được gọi là mỏ khoáng sản.
- Các khoáng sản là những tài nguyên có hạn nên
việc khai thác và sử dụng phải hợp lí và tiết kiệm.

Quặng Than

Đá granit

Quặng Vàng

Quặng Sắt

Quặng chì

Quặng đồng

Hình ảnh sau đây nói đến điều gì?

Hành động của
chúng ta là gì?