CHÀO MỪNG CÁC EM HỌC SINH ĐẾN
VỚI BÀI HỌC MÔN ĐỊA LÍ LỚP 8

KHỞI ĐỘNG
TRÒ CHƠI ĐUỔI HÌNH BẮT CHỮ

1. Báo Đốm

2. Sư Tử

3. Con Voi

4. Tê Giác

5. Hà Mã

6. Con Cáo

BÀI 13: ĐẶC ĐIỂM CỦA SINH VẬT VÀ VẤN ĐỀ
BẢO TỒN ĐA DẠNG SINH HỌC

LỚP
PHẦN ĐỊA LÍ

8

BÀI 13. ĐẶC ĐIỂM CỦA SINH VẬT VÀ VẤN ĐỀ BẢO
TỒN ĐA DẠNG SINH HỌC
NỘI DUNG BÀI HỌC

1

ĐA DẠNG SINH VẬT Ở VIỆT NAM

2

BẢO TỒN ĐA DẠNG SINH HỌC Ở VIỆT NAM

BÀI 13: ĐẶC ĐIỂM CỦA SINH VẬT VÀ VẤN ĐỀ
BẢO TỒN ĐA DẠNG SINH HỌC
1. Đa dạng sinh vật ở Việt Nam

Quan sát các bức tranh:

Trầm hương

Bàng vuông

Táo mèo

Phong ba

? Em hãy cho biết các loài sinh vật
sống ở những môi trường nào ?
=> Môi trường cạn, môi trường nước
(mặn, ngọt, lợ), môi trường ven biển

? Tính đa dạng của sinh
vật Việt Nam được thể
hiện như thế nào?

Thành phần loài
Gen di truyền
Kiểu hệ sinh thái
Công dụng của sản
phẩm sinh học

BÀI 13

1 ĐA DẠNG SINH VẬT Ở VIỆT NAM
Quan sát hình ảnh và
kênh chữ SGK, hãy
chứng minh sinh vật
nước ta đa dạng về
thành phần loài.
Hơn 50 000
loài sinh vật

Các loài thực vật
quý hiếm như:
trầm hương,
trắc, sâm Ngọc
Linh, nghiến,…

Các loài
động vật quý
hiếm như: sao
la, voi, bò tót, trĩ,
…

Hệ động, thực vật ở vườn quốc
gia Phong Nha – Kẻ Bàng

Quan sát bản đồ sinh vật
Việt Nam, hãy kể tên và lên
xác định trên bản đồ các
loài động vật và thảm thực
vật nước ta.
- Các loài động vật: khỉ,
vượn, voọc, gấu, hươu, sao
la, voi, hổ, yến, tôm,...
- Các thảm thực vật: rừng
kín thường xanh, rừng
thưa, rừng tre nứa, rừng
ngập mặn, rừng trên núi
đá vôi, rừng trồng, thảm
cỏ, cây bụi....
Hình 13.2 Bản đồ phân bố động và thực vật của Việt Nam

Quan sát các hình ảnh và kênh chữ SGK,
hãy chứng minh sinh vật nước ta đa
dạng về gen di truyền và hệ sinh thái.

Trong mỗi loài lại có số lượng cá
thể rất lớn, tạo nên sự đa dạng
của nguồn gen di truyền.
Hệ sinh thái tự nhiên trên cạn
như rừng kín thường xanh, rừng
thưa, rừng tre nứa, rừng trên núi
đá vôi,...

Rừng trên núi đá vôi ở vịnh Hạ Long

Hệ sinh thái tự nhiên dưới nước:
nước mặn, nước ngọt: sông, hồ,
đầm,…
Các hệ sinh thái nông nghiệp: sản
xuất nông nghiệp, lâm nghiệp và
thuỷ sản của con người.

Sinh vật Biển Đông

Quan sát bản đồ sinh vật
Việt Nam, hãy kể tên và
lên xác định trên bản đồ
các vườn quốc gia và khu
dự trữ sinh quyển ở nước
ta.
- Các vườn quốc gia: Ba
Bể, Hoàng Liên Sơn, Cúc
Phương, Phong Nha – Kẻ
Bàng, Bạch Mã, Yok Đôn,
Cát Tiên, Phú Quốc,…
- Các khu dự trữ sinh
quyển: Cát Bà, Tây Nghệ
An, Cù lao Chàm, Cà Mau,…

Vườn quốc gia Ba Bể

Khu dự trữ sinh quyển Cát Bà

Vườn quốc gia Yok Đôn

Khu dự trữ sinh quyển Cà
Mau

1. Đa dạng sinh vật ở Việt Nam

? Em trình bày những
nguyên nhân làm cho
sinh vật nước ta
phong phú ?

Nguyên nhân: Do nằm trong vùng khí hậu nhiệt
đới ẩm gió mùa nên sinh vật nước ta phong phú và
đa dạng.

1. Đa dạng sinh vật ở Việt Nam
* Đa dạng về thành phần loài: Ở nước ta đã phát hiện
hơn 50.000 loài sinh vật, trong đó có khoảng 20.000 loài
thực vật, 10.500 loài động vật trên cạn. Ngoài ra, còn có rất
nhiều loài động vật biển, vi sinh vật,…
* Đa dạng về nguồn gen di truyền: Trong mỗi loài lại có
số lượng cá thể rất lớn, tạo nên sự đa dạng của nguồn gen
di truyền.
* Đa dạng về hệ sinh thái:
- Hệ sinh thái tự nhiên trên cạn như rừng kín thường xanh,
rừng thưa, rừng tre nứa, rừng trên núi đá vôi,...
- Hệ sinh thái tự nhiên dưới nước: nước mặn, nước ngọt.
- Các hệ sinh thái nông nghiệp: sản xuất nông nghiệp, lâm
nghiệp và thuỷ sản của con người.

Quan sát hình ảnh và kiến
thức đã học, giải thích vì
sao sinh vật nước ta lại đa
dạng và phong phú?
- Vị trí địa lí nằm trên
đường di cư, di lưu của
nhiều loài động vật.
- Môi trường sống thuận
lợi: ánh sáng dồi dào,
nhiệt độ cao, đủ nước,
tầng đất sâu dày, vụn
bỡ,…

Ánh sáng dồi dào

Sông Mê Công

Cầy vằn

Sếu đầu đỏ
Voọc đầu trắng

Sóc bay đen trắng

BÀI 13

2 BẢO TỒN ĐA DẠNG SINH HỌC Ở VIỆT NAM

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Thời gian: 10 phút
NHIỆM VỤ
* NHÓM 1 - 2 : Quan sát video clip và
kênh chữ SGK, hãy:
- Chứng minh đa dạng sinh học ở nước
ta đang bị suy giảm.
- Nêu ví dụ về sự suy giảm đa dạng sinh
học ở nước ta.
Cho bidõi
ết nvideo:
guyên Bảo
nhântồn
nàovà
gây
suytriển
giảmbền vững đa dạng sinh học tại Việt Nam _ VT
Theo
phát
C1
đa dạng sinh học ở nước ta?
* NHÓM 3 - 4: Quan sát video clip và
kênh chữ SGK, cho biết:
- Đa dạng sinh học gây ra những hậu
quả gì?
- Nêu ý nghĩa của việc bảo tồn đa dạng
sinh học.
- Nêu một số biện pháp bảo vệ đa dạng
sinh học ở nước ta.

2. BẢO TỒN ĐA DẠNG SINH HỌC Ở VIỆT
NAM

Các loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng

Chặt phá rừng bừa bãi

Trồng và bảo vệ rừng

Bảo vệ các loài động vật

2. BẢO TỒN ĐA DẠNG SINH HỌC Ở VIỆT
NAM
- Suy giảm về hệ sinh thái: các hệ sinh thái rừng nguyên
sinh bị phá hoại gần hết.
- Suy giảm số lượng cá thể, loài sinh vật: nhiều loài
động, thực vật có nguy cơ bị tuyệt chủng.
- Suy giảm về nguồn gen.

1

75 loài thú, 57 loài chim, 75 loài bò sát, 53 loài l ưỡng
cư, 136 loài cá.

- Các yếu tố tự nhiên: bão, lũ lụt, hạn hán, cháy rừng…
- Con người: khai thác rừng, phá rừng, đốt rừng, chiến
tranh, săn bắt động vật hoang dã…

2. BẢO TỒN ĐA DẠNG SINH HỌC Ở VIỆT
NAM

a. Đa dạng sinh học ở nước ta đang bị suy giảm

- Suy giảm số lượng cá thể, loài sinh vật.
- Suy giảm về hệ sinh thái.
- Suy giảm về nguồn gen.
b. Nguyên nhân gây suy giảm đa dạng sinh học
- Các yếu tố tự nhiên: bão, lũ lụt, cháy rừng…
- Con người: phá rừng, đốt rừng, chiến tranh, săn
bắt động vật hoang dã…

2. BẢO TỒN ĐA DẠNG SINH HỌC Ở VIỆT NAM

- Mất cân bằng sinh thái, ảnh hưởng đến môi trường
sống của con người.
- Ảnh hưởng đến an ninh lương thực, suy giảm nguồn
gen, biến đổi khí hậu,…

3

- Quyết định tính ổn định của các hệ sinh thái tự
nhiên, là cơ sở sinh tồn của sự sống trong môi
trường.
- Bảo vệ đa dạng sinh học chính là bảo v ệ môi tr ường
sống của chúng ta.
- Xây dựng các khu bảo tồn thiên nhiên và v ườn quốc gia ,
trồng và bảo vệ rừng, nâng cao ý thức người dân.
- Ngăn chặn nạn phá rừng, săn bắt động vật hoang dã.
- Xử lí các chất thải công nghiệp, nông nghiệp và sinh
hoạt.

c. Ý nghĩa của việc bảo tồn đa dạng sinh học
- Đa dạng sinh học là yếu tố quyết định tính ổn định của các
hệ sinh thái tự nhiên, là cơ sở sinh tồn của sự sống trong môi
trường. Vì vậy việc bảo vệ đa dạng sinh học chính là bảo vệ
môi trường sống của chúng ta.
d. Một số biện pháp bảo vệ đa dạng sinh học ở nước ta
- Thực hiện nghiêm Luật bảo vệ môi trường và đa dạng sinh
học.
- Tuyên truyền nâng cao ý thức người dân.
- Trồng và bảo vệ rừng, xây dựng các khu bảo tồn thiên
nhiên.
- Xử lí chất thải nhằm giảm ô nhiễm môi trường.

Quan sát các
bức ảnh trên
? Hãy nêu hướng
khắc phục tác động
tiêu cực của con
người đến hệ sinh
thái?
Trồng rừng phủ xanh
đất trống, đồi trọc;
bảo vệ rừng để có
nguồn tài nguyên
rừng phong phú

Sách đỏ Việt Nam là gì?
“Sách đỏ Việt Nam”: là danh
sách các loài động vật, thực
vật ở Việt Nam thuộc loại quý
hiếm, đang bị giảm sút số
lượng hoặc có đã nguy cơ
tuyệt chủng.

BÀI 13

EM CÓ BIẾT?

Sao la là loài thú mới được phát hiện lần đầu tiên trên th ế gi ới t ại Vi ệt Nam. Năm
1992, khi đang nghiên cứu Vườn Quốc gia Vũ Quang, Hà Tĩnh, n ằm gần biên gi ới
Việt - Lào, các nhà khoa học thuộc Bộ Lâm nghi ệp Việt Nam cũ (nay là B ộ Nông
nghiệp và Phát triển Nông thôn) và Quỹ Quốc tế B ảo vệ Thiên nhiên (WWF) đã phát
hiện
loài
thú
quý
hiếm
này. Sao la
– tên gọi khác là Bò Vũ Quang, có chiều cao khoảng 80 cm ( từ chân đến vai
) và cân nặng 80- 100 kg. Sao la sống rải rác tại khu vực rừng kín th ường xanh t ại d
ãy Trường Sơn Bắc, dọc theo biên giới Tây Bắc- Đông Nam Việt Nam và biên gi ới Là
o. Sao la là một trong những loài thú có nguy cơ tuy ệt chủng cao nh ất trên th ế gi ới.
Video Cứu những _kỳ lân_ Châu Á cuối cùng tại Việt Nam

LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
Quan sát bảng số liệuSGK trang 141, hãy nhận xét sự thay đổi diện
tích rừng của nước ta trong giai đoạn 1943 - 2021. Nguyên nhân
nào dẫn đến sự thay đổi đó?

- Nhận xét:
+ Giai đoạn 1943 - 1983, diện tích rừng có xu
hướng giảm (từ 14.3 triệu ha, giảm xuống còn
7.2 triệu ha).
+ Giai đoạn 1983 - 2021, diện tích rừng có xu
hướng tăng (từ 7.2 triệu ha lên 14.8 triệu ha).
- Nhìn chung, trong cả giai đoạn từ năm 1943
đến 2021, tổng diện tích rừng đã tăng lên 0,5
triệu ha. Tuy nhiên, diện tích rừng tự nhiên vẫn
chưa thể phục hồi như trước (năm 1943, diện
tích rừng tự nhiên đạt 14.3 triệu ha, đến 2021,
chỉ còn 10.2 triệu ha).

3 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
 Hãy lên kế hoạch chăm sóc, bảo vệ cây xanh, giữ gìn
môi trường xanh - sạch - đẹp ở trường học hoặc khu dân
cư. Em hãy cùng các bạn và người thân thực hiện kế
hoạch đó.
KẾ HOẠCH TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY XANH
TRONG KHUÔN VIÊN

1. Mục đích:
- Tổ chức, thực hiện trồng cây xanh, sạch đẹp nhằm tạo môi trường cảnh quan
xanh, bóng mát xung quanh ngôi trường mình đang học tập.
- Tuyên truyền, vận động, nâng cao ý thức trách nhiệm của các bạn học sinh, các
vị phụ huynh, giáo viên và nhân viên trường học,… trong việc trồng, chăm sóc
bảo vệ cây xanh, cải thiện môi trường và cảnh quan sư phạm; bảo vệ môi trường
sinh thái, góp phần giảm nhẹ thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu.

3 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

2. Yêu cầu
- Cây trồng trong trường học phải lựa chọn kỹ về loại cây, đảm bảo tiêu chuẩn
cây giống tốt, có giá trị nhiều mặt, vừa tạo bóng mát vừa có giá trị về kinh tế
phải trồng, chăm sóc, quản lý và bảo vệ cây tốt.
3. Thời gian
- Trồng cây: bắt đầu thực hiện từ ngày …./…../….. đến ngày …./…../…..
- Chăm sóc cây: thực hiện liên tục từ sau khi trồng cây
4. Đối tượng tham gia
- Học sinh, giáo viên và nhân viên trong trường học
- Đại diện Hội phụ huynh học sinh của từng chi độ

3 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
5. Nội dung thực hiện
5.1 Trồng cây:
- Mỗi chi đội thực hiện trồng 4 cây, tại 4 vị trí: trong sân trường; khu vực sát tường rào; vườn
trường và bồn hoa.
- Loại cây trồng:
+ Trong sân trường: Trồng các loại cây có bộ rễ chắc - khoẻ, tán rộng - to - cao - cho bóng
mát tốt (Xà cừ, Phượng vĩ,…); hạn chế trồng các loại cây trút lá nhiều lần trong năm, cây có
gai, các loại cây hấp dẫn ruồi, nhặng, sâu, bọ.
+ Khu vực sát tường rào: trồng các loại cây xanh tốt hầu hết thời gian trong năm, như: nguyệt
quế,trắc bách diệp,…
+ Khu vực vườn trường: có thể trồng xen lẫn các loại cây, như: cây xanh cho bóng mát, cây
cảnh, cây hoa, cây ăn trái, cây thuốc nam, … vừa tạo cảnh quan, vừa có thể phục vụ cho các
môn học theo khối lớp.
+ Khu vực bồn hoa: trồng các loại cây tạo cảnh quan đẹp, như: Mắt nai lá tím, chuỗi ngọc,
hoa ngũ sắc; cúc mặt trời,…

BÀI 10

3 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

5.2 Chăm sóc cây
- Hàng tuần các chi đội cử các thành viên chăm sóc cây sau khi trồng (tưới nước, bón
phân…)
- Nhà trường phân công các cá nhân hỗ trợ việc chăm sóc cho các chi đội
6. Kinh phí thực hiện
- Nguồn huy động sự đóng góp của các cá nhân học sinh, phụ huynh, giáo viên, nhân viên
trường học.
- Nguồn kinh phí phong trào “kế hoạch nhỏ”, thu gom phế liệu (giấy vụn, rác thải nhựa,…)