Dòng điện do dynamo tạo ra có đặc điểm gì? Có sự chuyển hóa
năng lượng nào xảy ra trong quá trình này?

I. Dòng điện xoay chiều.
1. Tìm hiểu nguyên tắc tạo ra dòng điện xoay chiều
a. Thí nghiệm 1: Tạo ra dòng điện xoay chiều bằng nam châm quay
Chuẩn bị
Cuộn dây dẫn kín có
hai đèn LED đỏ và vàng
mắc song song, ngược
cực (1);
Thanh nam châm vĩnh
cửu có trục quay ở giữa
(2).

Tiến hành thí nghiệm

Bước 1: Lắp dụng cụ như hình.
Bước 2: Quan sát sự sáng của đèn Led khi nam châm
quay.

Câu hỏi thảo luận 1: Tiến hành Thí nghiệm 1 và trả lời các câu hỏi sau:
a. Hai đèn LED có sáng cùng lúc không?
b. Có nhận xét gì về chiều dòng điện trong cuộn dây dẫn?
Trả lời:
a. Hai đèn LED không sáng cùng lúc.
b. Trong cuộn dây dẫn, dòng điện đổi chiều liên tục.

b. Thí Nghiệm 2: Thí nghiệm tạo ra dòng điện xoay chiều bằng cuộn
dây dẫn quay

Câu hỏi thảo luận 2 trang 59 KHTN 9: Thực hiện Thí nghiệm 2 và trả
lời các câu hỏi sau:
a. Hai đèn LED có sáng cùng lúc không?
b. Có nhận xét gì về chiều dòng điện trong cuộn dây dẫn?
Trả lời:
a. Hai đèn LED không sáng cùng lúc.
b. Dòng điện trong cuộn dây dẫn đổi chiều liên tục.
Luyện tập: Giải thích vì sao khi cho nam châm quay (ở Thí nghiệm 1)
hoặc cho cuộn dây dẫn quay (ở Thí nghiệm 2) ta lại thu được dòng điện
xoay chiều.
Trả lời:
Vì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn luân phiên
tăng giảm khi nam châm hoặc cuộn dây quay.

2. Kết luận:
- Khi cho cuộn dây quay trong từ trường của nam châm hoặc cho nam
châm quay trước cuộn dây thì trong cuộn dây xuất hiện dòng điện cảm
ứng xoay chiều.
- Dòng điện xoay chiều là dòng điện có cường độ biến đổi theo thời
gian và chiều của dòng điện luân phiên thay đổi.

Các thiết bị điện trong gia đình
đều sử dụng dòng điện xoay chiều
Vậy, dòng điện xoay chiều có những tác dụng gì?

II. Các tác dụng của dòng điện xoay chiều
1. Tìm hiểu các tác dụng của dòng điện xoay chiều
a. Tác Dụng Nhiệt
Thí Nghiệm 1: Quan sát hình và cho biết

Máy sấy tóc

Cảm giác của tay thế nào khi chạm vào vỏ nhựa máy sấy tóc đang
hoạt động?
Cảm giác tay hơi nóng khi chạm vào vỏ nhựa máy sấy tóc đang
hoạt động.
Hơi nóng thổi ra từ đầu sấy của máy sấy tóc chứng tỏ năng lượng
điện được chuyển hóa thành những dạng năng lượng nào?
Hơi nóng thổi ra từ đầu sấy của máy sấy tóc chứng tỏ năng lượng
điện được chuyển hóa thành nhiệt năng.

Từ kết quả trên chứng tỏ dòng điện xoay chiều có tác
dụng gì?
Từ kết quả trên chứng tỏ dòng điện xoay chiều có tác dụng
nhiệt.
PHIẾU HỌC TẬP 1
Nêu các ví dụ trong cuộc sống để chứng tỏ dòng điện xoay
chiều có tác dụng nhiệt.

Máy sấy tóc

Nồi cơm điện

Bếp ủ than

ấm điện

Bếp điện

Bàn là điện

KẾT LUẬN
- Dòng điện xoay chiều chạy qua vật dẫn làm nó nóng lên, chứng tỏ dòng điện
xoay chiều có tác dụng nhiệt. Ứng dụng trong các thiết bị: nồi cơm điện, máy
sấy, bàn là điện, ấm điện…
Dòng điện xoay chiều làm dây tóc nóng tới nhiệt độ cao và phát sáng ta nói dòng
điện xoay chiều có tác dụng nhiệt

b. Tác dụng từ
Thí Nghiệm 2: Quan sát hình và cho biết

1. Khi đóng công tắc K để dòng điện xoay chiều chạy qua cuộn

dây thì đinh sắt bị hút lên, chứng tỏ dòng điện có tác dụng gì?
Khi đóng công tắc K để dòng điện xoay chiều chạy qua cuộn
dây thì đinh sắt bị hút lên, chứng tỏ dòng điện có tác dụng từ.

Nêu ví dụ trong cuộc sống chứng tỏ dòng điện xoay
chiều có tác dụng từ

Ví dụ: Dòng điện xoay chiều chạy trong dây dẫn thẳng hay trong cuộn dây dẫn sinh
ra từ trường.
KẾT LUẬN
- Dòng điện xoay chiều chạy trong dây dẫn thẳng hay trong cuộn dây dẫn sinh ra từ
trường chứng tỏ dòng điện xoay chiều có tác dụng từ.

-Tác dụng từ được ứng dụng trong các thiết bị như chuông điện, loa điện, cần
cẩu điện …

c. Tác dụng phát sáng
Gia đình em thường sử dụng loại đèn điện nào để
chiếu sáng? Dòng điện được sử dụng để chiếu sáng là
dòng điện một chiều hay dòng điện xoay chiều?

Gia đình em thường sử dụng đèn huỳnh quang, đèn led và
đèn sợi đốt để chiếu sáng. Dòng điện được sử dụng để chiếu
sáng là dòng xoay chiều.
Thí Nghiệm 3: Quan sát hình và cho biết

Quan sát các hình và cho biết dòng điện xoay chiều có tác
dụng gì?
Dòng điện xoay chiều có tác dụng phát sáng.

Nêu ví dụ trong cuộc sống chứng tỏ dòng điện xoay chiều có tác dụng phát
sáng.
Ví dụ: Dòng điện xoay chiều chạy qua đèn sợi
đốt, đèn huỳnh quang có tác dụng phát sáng.
KẾT LUẬN
- Dòng điện xoay chiều chạy qua đèn điện làm đèn phát sáng chứng tỏ
dòng điện xoay chiều có tác dụng phát sáng.
- Tác dụng phát sáng được ứng dụng trong các
thiết bị như đèn LED, bút thử điện, đèn huỳnh
quang, ….

d. Tác Dụng Sinh Lí
- Dòng điện xoay chiều đi qua cơ thể người có
thể gây co giật, khó thở, làm tim ngừng đập, tê
liệt thần kinh và có thể gây tử vong
Tác dụng sinh lí được ứng dụng trong máy
châm cứu, máy đốt điện cao tần ….
Cần tuân thủ các quy tắc an toàn khi sử dụng
điện đã học
Vận dụng: Nêu ví dụ trong cuộc
sống chứng tỏ dòng điện xoay
chiều có tác dụng sinh lí.

Ví dụ: Dòng điện xoay chiều đi qua cơ thể sẽ làm các cơ co giật, có thể
làm tim ngừng đập, ngạt thở, thần kinh bị tê liệt,…
Nêu một số ứng dụng của
dòng điện xoay chiều trong y
tế để điều trị cho bệnh nhân
Một số ứng dụng của dòng điện xoay
chiều trong y tế để điều trị cho bệnh nhân:
Máy khử rung tim,…
Dựa vào tác dụng sinh lí của dòng điện xoay chiều,
hãy nêu một số quy tắc cần thiết để đảm bảo an toàn
trong sử dụng điện.

Không tiếp xúc trực tiếp với nguồn điện hoặc các dòng
điện trên 10 mA.

Sử dụng dây dẫn điện chất lượng tốt để tránh rò ri điện, gây
giật điện hoặc cháy nổ.

Lắp công tắc, cầu dao để có
thể ngắt điện khi có sự cố.

Không để thiết bị phát nhiệt
gần các đồ vật dễ cháy nổ.

Không sử dụng điện khi tay
ướt.

Kiểm tra, bảo hành các thiết bị
điện định kì và thường xuyên.

Không vừa sạc điện vừa sử
dụng các thiết bị điện.

Không tự ý sửa chữa nếu
không hiểu rõ về điện

III. LUYỆN TẬP

Câu 1: Dòng điện xoay chiều là?

A. Dòng điện luân phiên
đổi chiều

C. Dòng điện có chiều từ
trái qua phải

B. Dòng điện không đổi

D. Dòng điện có một
chiều cố định

Câu 2: Có mấy cách tạo ra dòng điện xoay chiều?

A. 1

B. 2

C. 3

D. 4

Câu 3: Dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín đổi
chiều khi:
A. Số đường sức từ
xuyên qua tiết diện S của
cuộn dây tăng lên.

C. Số đường sức từ
xuyên qua tiết diện S
của cuộn dây giảm đi.

B. Số đường sức từ xuyên
qua tiết diện S của cuộn dây
đang tăng mà chuyển sang
giảm hoặc ngược lại đang
giảm mà chuyển sang tăng.
D. Số đường sức từ xuyên
qua tiết diện S của cuộn dây
không thay đổi.

Câu 4: Các thiết bị nào sau đây không sử dụng
dòng điện xoay chiều?
A.Máy thu thanh dùng pin.
B. Bóng đèn dây tóc mắc vào điện nhà 220V.
C. Tủ lạnh.
D. Ấm đun nước

Câu 5:Điều nào sau đây không đúng khi so sánh
tác dụng của dòng điện một chiều và dòng điện
xoay chiều?
A.Dòng điện xoay chiều và dòng điện một chiều đều có khả
năng trực tiếp nạp điện cho acquy.
B. Dòng điện xoay chiều và dòng điện một chiều đều tỏa ra
nhiệt khi chạy qua một dây dẫn.
C.Dòng điện xoay chiều và dòng điện một chiều đều có khả
năng làm phát quang bóng đèn.
D. Dòng điện xoay chiều và dòng điện một chiều đều gây
ra từ trường biến thiên.

Câu 6:Đặt một nam châm điện A có dòng điện xoay
chiều chạy qua trước một cuộn dây dẫn kín B. Sau khi
công tắc K đóng thì trong cuộn dây B có xuất hiện dòng
điện cảm ứng. Người ta sử dụng tác dụng nào của dòng
điện xoay chiều?

A.Tác dụng sinh lí

C.Tác dụng phát sáng

B.Tác dụng nhiệt

D.Tác dụng từ

Luyện tập 1: Trong môn Khoa học tự nhiên lớp 8, ta đã
biết khi điện phân dung dịch muối copper(II) sulfate thì
xuất hiện lớp kim loại đồng bám vào điện cực âm (K).
Hiện tượng này được ứng dụng trong kĩ thuật mạ điện.
Trong quá trình mạ điện, vật cần mạ được gắn với cực
âm, kim loại mạ gắn với cực dương của nguồn điện
trong bình điện phân. Chất điện phân thường là dung
dịch muối kim loại để mạ (nếu mạ đồng, người ta dùng
dung dịch CuSO4). Cực dương của nguồn điện sẽ hút
các electron và giải phóng các ion kim loại dương, dưới
tác dụng lực tĩnh điện các ion dương này sẽ di chuyển về
cực âm, tại đây chúng nhận lại electron, hình thành lớp
kim loại bám trên bề mặt của vật được mạ. Em hãy cho
biết có thể sử dụng dòng điện xoay chiều để mạ điện
được không.

Trả lời:
Không thể sử dụng dòng điện xoay chiều để mạ điện được vì dòng điện
có chiều luân phiên thay đổi, không cố định được chiều dịch chuyển làm
chất mạ không thể bám vào vật cần mạ.
Luyện tập 2: Trả lời các câu hỏi đã nêu ở phần Mở đầu bài học.
Sơ đồ bên mô tả cấu tạo của một dynamo xe đạp. Khi núm dẫn động của
dynamo quay quanh trục, nam châm quay theo và tạo ra dòng điện cảm
ứng làm đèn sáng. Dòng điện do dynamo tạo ra có đặc điểm gì? Có sự
chuyển hóa năng lượng nào xảy ra trong quá trình này?

Trả lời:
- Dòng điện do dynamo tạo ra là dòng điện xoay chiều, tức là dòng điện
thay đổi hướng dòng điện liên tục theo thời gian.
- Trong quá trình này, có sự chuyển hoá năng lượng từ cơ năng sang điện
năng.

CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE