BÀI 14: THIÊN NHIÊN VÀ DÂN
CƯ, XÃ HỘI BẮC MỸ
1. Đặc điểm chung thiên nhiên Bắc Mỹ
2. Dân cư, xã hội Bắc Mỹ

BÀI 14: THIÊN NHIÊN VÀ DÂN CƯ,
XÃ HỘI BẮC MỸ
1. Đặc điểm chung của thiên nhiên
Bắc Mỹ

a. Địa hình
Dựa vào hình 14.1 và thông tin trong
bài, em hãy:
- Xác định khu vực Bắc Mỹ trên lược
đồ.
- Kể tên các cao nguyên, bồn địa, dãy
núi và đồng bằng Bắc Mỹ.

1. Đặc điểm chung của thiên nhiên Bắc Mỹ

a. Địa hình
- Bắc Mỹ có địa hình đa dạng,
phân hóa theo chiều Đông Tây:
+ Phía Tây: là hệ thống núi trẻ
Coóc-đie cao và đồ sộ kéo dài
theo chiều Bắc Nam, xen kẽ giữa
các dãy núi là các cao nguyên và
bồn địa.
+ Phía Đông: là miền núi già
Apalat và cao nguyên Labrado
+ Ở giữa: là đồng bằng cao trung
bình 200-300m thấp dần từ Tây
Bắc xuống Đông Nam

Vị trí địa lí:
+ Phía Bắc giáp
Bắc Băng Dương.
+ Phía Tây giáp
Thái Bình Dương.
+ Phía Đông giáp
Đại Tây Dương.
+ Phía Nam giáp
eo đất Trung Mĩ và
quần đảo Ăng – ti.
Lược đồ tự nhiên Bắc Mĩ

Theo chiều đông - tây, địa hình Bắc Mỹ phân
Dựa vào hình 14.1 và thông tin trong
hóa thành 3 khu vực:
bài, em hãy:
+ Miền núi thấp và trung bình ở phía
Trình bày sự phân hóa địa hình Bắc
đông: gồm dãy núi già A-pa-lát, cao nguyên LaMỹ theo chiều đông - tây.
bra-do.
+ Miền đồng bằng: khu vực rộng lớn ở
giữa, cao trung bình 200 - 500 m, thấp dần từ
tây bắc xuống đông nam, gồm ĐB. Ca-na-đa,
ĐB. Lớn, ĐB. Trung Tâm và đồng bằng duyên
hải.
+ Núi cao: phân bố ở phía tây, địa hình
hiểm trở nhất Bắc Mỹ, kéo dài 9 000 km theo
chiều bắc nam.

Hãy xác định vị trí hệ thống Cooc-di-e ở phía tây,
miền đồng bằng trung tâm, miền núi già và sơn
nguyên ở phía đông?

Lược đồ tự nhiên Bắc Mĩ

Nêu đặc điểm địa hình của hệ thống Cooc-di-e ?
a.1 Hệ thống Cooc-di-e
- Đây là miền núi trẻ đồ
sộ, cao trung bình
3000-4000m, và kéo dài
9000km.
- Hướng bắc – nam.
- Gồm nhiều dãy núi
chạy song song, xen kẽ
với các cao nguyên và
sơn nguyên.
Lược đồ tự nhiên Bắc Mĩ

Quan sát hình, nêu đặc điểm miền đồng bằng
trung tâm ?
a.2. Miền đồng bằng
trung tâm

- Địa hình lòng
máng khổng lồ.
Cao ở phía bắc và
tây bắc, thấp dần
về phía nam và
đông nam.

Lược đồ tự nhiên Bắc Mĩ

Quan sát hình, nêu đặc điểm địa hình, kể tên
khoáng sản chính của miền núi già và sơn
nguyên phía Đông?

Hình 36.2 Lược đồ tự nhiên Bắc Mĩ

b. Khí hậu
Dựa vào hình 14.2 và
thông tin trong bài:
Em hãy trình bày sự
phân hóa khí hậu Bắc
Mỹ theo chiều bắc nam và theo chiều
đông - tây.

b. Khí hậu
- Khí hậu Bắc Mỹ có sự phân hóa đa dạng theo chiều bắc - nam và theo chiều
đông - tây, gồm:
+ Đới khí hậu cực và cận cực
+ Đới khí hậu ôn đới: chiếm diện tích lớn nhất, từ khoảng vĩ độ 40 - 60⁰B.
+ Đới khí hậu cận nhiệt: chiếm diện tích lớn ở phía Nam.
+ Đới khí hậu nhiệt đới: chiếm diện tích nhỏ nhất
→ Sự phân hóa khí hậu theo chiều bắc – nam do lãnh thổ trải dài.
→ Phân hóa theo chiều tây – đông do địa hình ngăn cản gió.

- Ngoài hai sự phân hóa khí hậu trên, còn có sự phân
hóa theo độ cao thể hiện ở miền núi trẻ Cooc-di-e.

Thảo luận nhóm (5 phút)
Nhóm 1+3

Nhóm 2+4

1. Quan sát lược đồ hình 14.2 tại 1. Quan sát lược đồ hình 14.2 em
sao khí hậu Bắc Mĩ, em hãy cho biết
hãy nêu sự khác biệt về khí hậu
khu vực Bắc Mĩ gồm những kiểu
giữa phần phía tây và phần phía
khí hậu nào?
đông kinh tuyến 1000T của Hoa
Kì?
2. Kiểu khí hậu nào chiếm diện tích 2. Giải thích nguyên nhân tại sao lại
có sự khác biệt này?
lớn nhất? Tại sao?
3. Tại sao ở miền tây nam của Bắc
3. Tại sao khí hậu ở Bắc Mĩ lại có
Mĩ gần biển mà lại có khí hậu hoang
sự phân hóa theo chiều bắc-nam?
mạc,nửa hoang mạc?

Tiêu chí

Biểu hiện

Nguyên nhân

Sự phân hóa khí hậu theo
chiều bắc - nam
- Bao gồm các kiểu khí hậu: hàn
đới, ôn đới và nhiệt đới.
- Kiểu khí hậu ôn đới chiếm diện
tích lớn nhất

Do lãnh thổ Bắc Mĩ trải dài trên
nhiều vĩ độ từ 15 B đến 80 B

Sự phân hóa khí hậu theo
chiều tây - đông
- Phía tây mưa nhiều.
- Ở các cao nguyên, bồn địa
và sườn phía đông mưa rất ít,
khô hạn.
Do dãy Cooc-đi-e đồ sộ chạy
dọc theo hướng bắc – nam ngăn
cản sự di chuyển của các khối
khí từ Thái Bình Dương vào sâu
trong nội địa

Hình 36.2 Lược đồ tự nhiên Bắc Mĩ

Hình 36.3 Lược đồ các kiểu
khí hậu Bắc Mĩ

Ngoài hai sự phân hóa khí hậu trên, còn có sự
phân hóa theo độ cao thể hiện ở miền núi trẻ Cooc-di-e.
- Đó là một hệ thống núi đồ sộ với nhiều dãy núi
cao nên ở đây khí hậu có sự phân hóa theo độ cao,càng
lên cao càng lạnh. Ở chân núi có khí hậu cận nhiệt hoặc
ôn đới nhưng lên đỉnh cao 3000- 4000m thì có băng
tuyết vĩnh cửu.

Khí hậu Bắc Mỹ có sự phân
hóa đa dạng theo chiều bắc - nam
và theo chiều đông - tây, gồm:
- Đới khí hậu cực và cận cực:
phân bố từ 60⁰B trở lên vùng
cực, nhiệt độ trung bình năm
thấp, mùa đông rất lạnh, lượng
mưa ít.

- Đới khí hậu ôn đới: chiếm
diện tích lớn nhất, từ
khoảng vĩ độ 40 - 60⁰B.
+ Vùng ven biển: khí hậu ôn
hòa, lượng mưa tương đối
lớn.
+ Sâu trong nội địa: mùa hè
nóng, nhiệt độ tăng dần từ
bắc xuống nam.
Vùng đới khí hậu ôn đới

- Đới khí hậu cận nhiệt:
chiếm diện tích lớn ở phía
Nam.
+ Ven biển phía tây:
khí hậu cận nhiệt địa trung
hải.
+ Ven biển phía đông:
khí hậu cận nhiệt ẩm.

Cảnh quan ven biển phía
tây

- Đới khí hậu nhiệt đới: chiếm
diện tích nhỏ nhất, phía nam bán
đảo Phlo-ri-đa và quần đảo Ha-oai;
nhiệt độ quanh năm cao, lượng
mưa nhiều nhưng phân bố không
đều.

QĐ. Ha Oai

BÀI 14: THIÊN NHIÊN VÀ DÂN CƯ, XÃ HỘI
BẮC MỸ
1. Đặc điểm chung thiên nhiên Bắc Mỹ
b. Khí hậu
Khí hậu Bắc Mỹ có sự phân hóa đa dạng theo chiều bắc - nam
và theo chiều đông - tây, gồm:
- Đới khí hậu cực và cận cực
- Đới khí hậu ôn đới: chiếm diện tích lớn nhất, từ khoảng vĩ độ 40 60⁰B.
- Đới khí hậu cận nhiệt: chiếm diện tích lớn ở phía Nam.
- Đới khí hậu nhiệt đới: chiếm diện tích nhỏ nhất

Ngoài hai sự phân hóa khí hậu trên ở vùng này còn
có sự phân hóa nào nữa không?

c. Sông hồ

Xác định sông Mit-xu-ri - Mit-xi-xi-pi trên lược đồ?
s.Mit-xu-ri
Hình Lược đồ tự nhiên Bắc Mĩ

Em hãy kể tên các hồ lớn từ bắc xuống nam?

+ Hồ Gấu Lớn
+ Hồ Nô Lệ Lớn
+ Hồ Thượng
+ Hồ Hu-ron
+ Hồ Mi-si-gan

3. Sông hồ
- Mạng lưới sông dày đặc và phân bố khắp lãnh
thổ, sông nhiều nước, chế độ nước đa dạng. Vd:
sông Mít-xu-ri, Mi-xi-xi-pi ...
- Đứng đầu thế giới về số lượng các hồ có diện tích
lớn, phần lớn là các hồ nước ngọt như: Hồ Gấu
Lớn, hồ Nô Lệ Lớn.....

Các đới khí hậu trên trái đất

d. Đới thiên nhiên
- Đới lạnh:
+ Có khí hậu cực và cận cực nên nhiều nơi có băng tuyết phủ dầy.
+ Thực vật và động vật nghèo nàn chủ yếu rong, rêu, địa y, tuần lộc....
- Đới ôn hòa: chiếm phần lớn và có sự phân hóa đa dạng
- Trên các cao nguyên miền núi Cooc-đi-e hình thành hoang mạc và bán
hoang mạc.
- Động vật và thực vật phong phú.
- Đới nóng: chiếm diện tích lớn ở phía nam Hoa Kì. Rừng nhiệt đới ẩm
phát triển

Người bản địa Bắc Mỹ thuộc các chủng tộc nào?
Từ thế kỉ XVI thành phần
dân cư châu Mĩ có sự thay
đổi như thế nào?
- Từ TK XVI có thêm:

+ Người gốc Âu thuộc
chủng tộc Ơ-rô-pê-ô-ít.
+ Người da đen thuộc
chủng tộc Nê-grô-it bị cưỡng bức
từ châu Phi sang làm nô lệ.
Người
châu
chiếm
châu
Lược
đồÂu
cácxâm
luồng
nhập
cư Mĩ
vào

Châu Mĩ

- Các chủng tộc đã chung sống hoà
huyết tạo nên thành phần người
lai.

Ba
n
a Nh a
ĐàoNh

Người
Bồ

Chủng tộ
c Nê-grô
-it

ời
T

Anhđiêng

p,

ây

há
,P
h
n
E-xkii A Đứ c
ờ
ư a,
mô
Ng a-liI-t

Ng
ư

Nêu các luồng nhập cư
vào châu Mĩ?
Các luồng nhập cư có vai trò
quan trọng như thế nào đến
sự hình thành cộng đồng dân
cư châu Mĩ?
- Có đủ các chủng tộc chính
trên thế giới: Môn-gô-lô-ít, Ơ-rôpê-ô-it, Nê-grô-it.

Anhđiêng

Lược đồ các luồng nhập cư vào
Châu Mĩ

a. Vấn đề nhập cư và chủng tộc

- Lịch sử nhập cư đã tạo nên
thành phần chủng tộc đa dạng
ở Bắc Mỹ.
- Trong quá trình chung sống,
các chủng tộc hoà huyết khiến
thành phần dân cư thêm phức
tạp. 

2. Dân Cư, xã hội Bắc Mỹ
a. Vấn đề nhập cư và chủng tộc
- Lịch sử nhập cư đã tạo nên thành phần chủng tộc đa dạng
ở Bắc Mỹ.
- Trong quá trình chung sống, các chủng tộc hoà huyết khiến
thành phần dân cư thêm phức tạp. 

"Virus" phân biệt chủng tộc đang "ăn mòn" xã hội Canada

Người dân tham gia
biểu tình phản đối hành vi
của cảnh sát Mỹ dẫn đến
cái chết của công dân Mỹ
gốc Phi George Floyd tại
Vancouver,
British
Columbia, Ca- na- đa ngày

https://bnews.vn/
virus-phan-bietchung-toc-dang-anmon-xa-hoicanada/159142.html

Thủ tướng Canada quỳ gối tại sự kiện
chống phân biệt chủng tộc

https://tuoitre.vn/thu-tuong-canada-quy-goi-tai-su-kienchong-phan-biet-chung-toc-2020060608344429.htm

+ Quét mã Code để đọc chi
tiết tài liệu.
+ Bày tỏ quan điểm của em
về vẫn đề được nói đến trong
tài liệu (thực trạng/nguyên
nhân/giải pháp, …)
+ Chia sẻ trước lớp.

2. Đặc điểm dân cư, xã hội.
b. Vấn đề đô thị hóa
Dựa vào hình 14.4 và 14.5 trả lời:
+ Đô thị hóa ở Bắc Mỹ gắn với quá trình gì?
+ Khu vực tập trung đô thị trên 5 triệu dân?
+ Tỉ lệ Dân cư đô thi của khu vực so với các vùng khác
trên thế giới.
+ Đặc điểm đô thị hóa ảnh hưởng như thế nào tới khu
vực?

Bản đồ 1 số đô thị ở Bắc

2. Đặc điểm dân cư, xã hội.
b Vấn đề đô thị hóa
- Do sự phát triển mạnh mẽ của công nghiệp đã thúc đẩy quá trình
đô thị hoá ở Bắc Mỹ.
- Các đô thị lớn cũng đồng thời là các trung tâm kinh tế lớn.
- Các đô thị lớn chủ yếu tập trung ở phía nam hệ thống Ngũ Hồ
và ven Đại Tây Dương. Vào sâu trong nội địa, các đô thị nhỏ hơn và
thưa thớt hơn.

TỔNG KẾT
Câu 1: Địa hình khu vực Bắc Mỹ được chia thành mấy khu vực?
3 khu vực địa hình

Phía T
ây là h
ệt
n úi t r
ẻ Coo hống
c-đi-e

Ở giữa là miền đồng
bằng rộng lớn

núi
n
ề
i
m
à
ng l
ô
đ
a
í
ác
h
c
P
à
v
t
a
a -l
già A-p guyên
sơn n

TỔNG KẾT
Em hãy hoàn thiện sơ đồ tư duy
các khu vực địa hình Bắc Mĩ sau?

TỔNG KẾT

TỔNG KẾT
Điền vào chỗ (…) cho thích hợp với kiểu thiên nhiên Bắc Mĩ
Ph©n ho¸ ®a d¹ng
- Khí hậu Bắc Mĩ …………………………
, tõ B¾c xuèng Nam
Hµn ®íi -> ¤n ®íi -> NhiÖt ®íi..
lµ c¸c ®íi khÝ hËu: …………………………………
Tây sang Đông
Ngoài ra còn có sự phân hóa theo chiều từ ………………..

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
- Học bài cũ
+ Các khu vực địa hình của Bắc Mĩ?
+ Khí hậu Bắc Mĩ phân hóa như thế nào?
+ Giải thích tại sao có sự phân hóa khí hậu giữa phía Tây và phía Đông?
Tìm hiểu bài 37 DÂN CƯ BẮC MĨ
+ Tìm hiểu tại sao dân cư Bắc Mĩ phân bố không đều?
+ Nguyên nhân dẫn tới sự thay đổi trong phân bố dân cư Bắc Mĩ?
+ Sự phân bố các đô thị của Bắc Mĩ có đặc điểm gì?