GV: Nguyễn Thị Minh Ánh

BÀI 15: NHỮNG NĂM ĐẦU VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG
THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC (1946 – 1950)

1. Kháng
chiến toàn
quốc bùng
nổ (năm
1946)

2. Những thắng
lợi quân sự tiêu
biểu trong những
năm đầu tiên của
cuộc kháng chiến
1946 – 1950

BÀI 15: NHỮNG NĂM ĐẦU VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG
THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC (1946 – 1950)

1. Kháng chiến toàn quốc bùng nổ (năm 1946)
a. Nguyên nhân bùng nổ:

THẢO LUẬN NHÓM
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

 Yêu cầu: HS đọc thông tin SGK tr 76 và hoàn thành phiếu
học tập sau:
Nêu những việc làm của ta và thực dân Pháp sau Hiệp định Sơ
bộ 6 – 3 và Tạm ước 14 – 9 và rút ra nhận xét.
 Nội dung

Phía ta

 

Thực dân Pháp

 

Việc làm

Nhận xét
 

 

1. Kháng chiến toàn quốc bùng nổ (năm 1946)
a. Nguyên nhân bùng nổ:
Việc làm
Phía ta  - Nghiêm chỉnh chấp hành các văn

bản đã kí kết với Pháp.

Thực
dân
Pháp

 - Gây hấn, khiêu khích và vi phạm các văn
bản kí kết.
- Gây ra thảm sát ở phố Hàng Bún và phố
Yên Ninh,
- Gửi các tối hậu thư đòi chính phủ ta giải
tán lực lượng tự vệ, đòi quyền kiểm soát
Thủ đô.

Nhận xét
  muốn hoà bình
Ta
ngăn chặn chiến tranh
 

- Phá hoại các
hiệp định, tìm
mọi cách để gây
chiến tranh

BÀI 15: NHỮNG NĂM ĐẦU VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG
THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC (1946 – 1950)

1. Kháng chiến toàn quốc bùng nổ (năm 1946)
a. Nguyên nhân bùng nổ:
- Trong lúc Việt Nam nỗ lực hòa bình thì thực dân Pháp tăng
cường khiêu khích, tiến công ta ở Nam Bộ, Nam Trung Bộ,
Hải Phòng, Lạng Sơn, nhất là Hà Nội.
- Ngày 18/12/1946, Pháp gửi tối hậu thư yêu cầu Chính phủ
ta giao quyền kiểm soát Thủ đô cho Pháp.

1. Kháng chiến toàn quốc bùng nổ (năm 1946)
a. Nguyên nhân bùng nổ:
- Trong lúc Việt Nam nỗ lực hòa bình thì thực dân Pháp
tăng cường khiêu khích, tiến công ta ở Nam Bộ, Nam
Trung Bộ, Hải Phòng, Lạng Sơn, nhất là Hà Nội.
- Ngày 18/12/1946, Pháp gửi tối hậu thư yêu cầu Chính
phủ ta giao quyền kiểm soát Thủ đô trong vòng 24 giờ.
- 19-12-1946, Ban thường vụ Trung ương Đảng quyết định
phát động toàn quốc kháng chiến - Tối 19-12-1946, Chủ tịch
Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến.

LỜI KÊU GỌI TOÀN QUỐC KHÁNG CHIẾN CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH

1. Kháng chiến toàn quốc bùng nổ (năm 1946)

Ngôi nhà ở Vạn Phúc, thị xã Hà Đông (Hà Tây) - Nơi Ban thường
vụ họp từ ngày 18 đến 19/12/1946 quyết định toàn quốc kháng chiến
chống thực dân Pháp.

Trường Chinh (1907-1988)

BÀI 15: NHỮNG NĂM ĐẦU VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG
THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC (1946 – 1950)

1. Kháng chiến toàn quốc bùng nổ (năm 1946)
b. Đường lối kháng chiến
Đọc tư liệu 15.1, 15.2, 15.3 trang 76 SGK Hãy phân tích
một số điểm chủ yếu trong “Lời kêu gọi toàn quốc kháng
chiến”.

1. Kháng chiến toàn quốc bùng nổ (năm 1946)
b. Đường lối kháng chiến

Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp của ta.
- Kháng chiến toàn dân: là toàn dân tham gia kháng chiến.Trong đó
lực lượng vũ trang của ba thứ quân là chủ yếu (bộ đội chủ lực, bộ
đội địa phương, dân quân du kích).

- Kháng chiến toàn diện: Cuộc kháng chiến chống Pháp không
chỉ diễn ra trên mặt trận quân sự mà cả trên các mặt trận chính trị,
kinh tế, văn hóa, ngoại giao.
- Kháng chiến trường kỳ: Kháng chiến lâu dài. Vì ta cần có thời
gian để chuyển hoá lực lượng từ yếu thành mạnh.
-Tự lực cánh sinh: Dựa vào sức của chính mình.

2. Những thắng lợi quân sự tiêu biểu trong những năm
đầu tiên của cuộc kháng chiến 1946 – 1950.
a. Cuộc chiến đấu ở Hà Nội.

2. Những thắng lợi quân sự tiêu biểu trong những năm
đầu tiên của cuộc kháng chiến 1946 – 1950.
a. Cuộc chiến đấu ở Hà Nội.

Dựa vào tư liệu 15.4, 15.5 và thông tin trong SGK tr 77
em hãy mô tả cuộc chiến đấu ở Hà Nội những năm 19461947? Thắng lợi đó có ý nghĩa như thế nào đối với cuộc
kháng chiến?

2. Những thắng lợi quân sự tiêu biểu trong những năm
đầu tiên của cuộc kháng chiến 1946 – 1950.
a. Cuộc chiến đấu ở Hà Nội.

Tại Hà Nội, cuộc
chiến đấu diễn ra
quyết liệt. Đêm 17-21947, Trung đoàn Thủ
đô rút quân khỏi vòng
vây của địch ra căn cứ
an toàn.

2. Những thắng lợi quân sự tiêu biểu trong những năm
đầu tiên của cuộc kháng chiến 1946 – 1950.

b. Chiến dịch Việt Bắc Thu-Đông năm 1947

Việt Bắc

TRUNG
QUỐC

Căn cứ Việt Bắc bao gồm 6 tỉnh:
Cao Bằng, Bắc Cạn, Lạng Sơn,
Hà Giang, Tuyên Quang,
Thái Nguyên.

Phim tài liệu: Chiến dịch Việt Bắc Thu-Đông năm 1947

b. Chiến dịch Việt Bắc Thu-Đông năm 1947
- Thực dân Pháp huy động 12 000
quân chia làm 3 cánh tấn công căn cứ
Việt Bắc
+ Âm mưu tiêu diệt cơ quan đầu não
kháng chiến và bộ đội chủ lực của ta.
+ Khóa chặt biên giới Việt – Trung để
ngăn chặn liên lạc giữa ta với quốc tế.

Cao ủy Pháp ở Đông
Dương Bollaert
Phương châm “ đánh
nhanh, thắng nhanh”

22

IV. Chiến dịch Việt Bắc Thu-Đông năm 1947
1. Thực dân Pháp tiến công căn cứ địa kháng chiến Việt Bắc

- 7.10.1947, Một binh đoàn dù lính Pháp nhảy xuống
Bắc Cạn, chợ Đồn, chợ Mới. Một binh đoàn lính bộ từ
Lạng Sơn đánh lên Cao Bằng rồi vòng xuống Bắc Cạn.
- 9.10.1947, Một binh đoàn hỗn hợp từ sông Hồng lên
sông Lô, sông Gâm lên thị xã Tuyên Quang, Chiêm
Hóa, Đài Thị.

24

b. Chiến dịch Việt Bắc Thu-Đông năm 1947
- Quân ta chủ động tấn công, phục kích, bẻ gãy 2 gọng
kìm của quân Pháp
* Kết quả: Ngày 19.12.1947, đại bộ phận quân Pháp rút
khỏi Việt Bắc, căn cứ Việt Bắc được bảo toàn, bộ đội chủ
lực ngày càng trưởng thành.
* Ý nghĩa: âm mưu đánh nhanh thắng nhanh của quân
Pháp bị thất bại.

Nhân dân Phú Thọ cắm chông đối phó với quân Pháp nhảy dù.

Tàu chiến của Pháp bị ta bắn cháy trên sông Lô.

Chủ tịch Hồ Chí Minh và Hội đồng Chính phủ nghe Tư lệnh Võ
Nguyên Giáp báo cáo tình hình Chiến dịch
Việt Bắc, Thu - Đông 1947

b. Chiến dịch Biên giới thu-đông năm 1950
*Tháng 5-1949, Pháp đề ra “kế hoạch Rơ-ve” :
- Khóa chặt biên giới Việt – Trung.
- Thiết lập hành lang Đông – Tây.
- Chuẩn bị tấn công quy mô lớn lên Việt Bắc lần hai.
* Chủ trương của ta:
- Tháng 6-1950, trung ương Đảng và Chính phủ quyết
định mở chiến dịch Biên Giới thu đông 1950 nhằm:
+ Tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch.
+ Khai thông biên giới và củng cố căn cứ địa Việt Bắc.
Vì sao ta chủ động mở chiến dịch Biên giới thu –đông 1950?

Cao Bằng
Đông Khê
Thất Khê

Na Sầm

Lạng Sơn

VIỆT BẮC
Sơn La

ìn
B
a
ò
H

H à Nộ

h

Đình Lập
ên
Y
n
ê
i
T

i
g
Hải Phòn

Dựa vào lược đồ
15.9, em hãy trình
bày diễn biến của
chiến dịch Biên
Giới thu-đông
1950.

Cao Bằng

Ngày 22/10/1950,
quân Pháp rút khỏi
đường số 4.

T
Ệ
VI
a
L
n
ơ
S

Thất Khê

16/09/1950

Đông Khê

Lạng Sơn
C
BẮ

Na Sầm
Đình Lập
n
ê
Y
n
ê
Ti

i
ộ
N
à
H

LƯỢC ĐỒ CHIẾN DỊCH BIÊN GIỚI THU - ĐÔNG 1950

b. Chiến dịch Biên giới thu-đông năm 1950

*Diễn biến

- Ngày 16/9/1950 ta đánh Đông Khê, 2 ngày sau ta
chiếm được Đông Khê.
- Địch cho quân từ Cao Bằng đánh xuống, từ Lạng
Sơn đánh lên để ứng cứu cho Đông Khê.
-Ta: mai phục, chặn đánh địch trên đường số 4.
- Ngày 22/10/1950, quân Pháp rút chạy khỏi
đường số 4, chiến dịch kết thúc thắng lợi.

Toàn bộ Ban chỉ huy Binh đoàn Sác-tông bị ta bắt sống tại núi Cốc
Xá trong Chiến dịch Biên Giới 1950 (đi đầu là quan năm Sác-tông).

Tù binh Pháp bị bắt trong Chiến dịch Biên giới.

Tù binh Pháp bị bắt trong Chiến dịch Biên giới.

Đại tướng thị sát thị xã Cao Bằng sau Chiến dịch Biên giới

Niềm vui của bộ đội tham gia Chiến dịch Biên giới năm
1950 thắng lợi

Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp kiểm tra trận
địa trước Chiến dịch Biên giới năm 1950.

Chủ tịch Hồ Chí Minh và cán bộ, chiến sĩ sau khi kết thúc
chiến dịch Biên Giới, năm 1950

c. Chiến dịch Biên giới thu-đông năm 1950

* Ý nghĩa:
+ Ta giải phóng và khai thông biên giới Việt Trung với 35 vạn dân.
+ Phá vỡ thế bao vây căn cứ Việt Bắc.
+ Làm phá sản kế hoạch Rơ-ve của Pháp.
+ Cuộc kháng chiến của nhân dân ta bước sang
giai đoạn phản công.

Hoạt động luyện tập
HS thực hiện các bài tập sau:
Hãy hoàn thành bảng thống kê các chiến thắng lớn về quân sự
của Việt Nam trong giai đoạn đầu (1946 – 1950) của cuộc kháng
chiến chống thực dân Pháp theo mẫu dưới đây:
Thời gian

Tên chiến
thắng

Mục tiêu

Kết quả

Ý nghĩa

?

?

?

?

?