MÔN : KHOA HỌC TỰ NHIÊN 6
Giáo viên:Nguyễn Công Thương
Trường : THCS Nghĩa Trung

KHỞI ĐỘNG

 Sau mỗi đợt lũ tràn về, nguồn
nước sinh hoạt của nhiều gia
đình bị nhiễm bẩn.
 Vậy làm thế nào để có nguồn
nước sạch sử dụng an toàn?

Tiết 44-45: BÀI 16:
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP TÁCH
CHẤT RA KHỎI HỖN HỢP

NỘI DUNG BÀI HỌC
1

SỰ CẦN THIẾT TÁCH CÁC CHẤT RA KHỎI
HỖN HỢP

2

MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP ĐƠN GIẢN TÁCH
CÁC CHẤT RA KHỎI HỖN HỢP

3

THỰC HÀNH TÁCH CHẤT

1. SỰ CẦN THIẾT TÁCH CÁC CHẤT RA
KHỎI HỖN HỢP
Ở các vùng nông thôn, người dân thường sử dụng nước giếng
Ở các vùng
nông thôn
người dân
thường
sử dụng
giếngcác
khoan,
giếng
khoan,
giếng
đàonước
làmta,nước
sinh
hoạt.
Tuy nước
nhiên,
nguồn
đào làm nước sinh hoạt, Tuy nhiên, các nguồn nước này thường hay bị nhiễm phèn
và một số
tạp chất.
Làm thế
nàobịđểnhiễm
tách các phèn
tạp chấtvà
nàymột
ra khỏi
nước
này
thường
hay
sốnguồn
tạp nước?
chất. Làm

thế nào để tách các tạp chất này ra khỏi nguồn nước?

1. SỰ CẦN THIẾT TÁCH CÁC CHẤT RA
KHỎI HỖN HỢP
- Để loại bỏ các tạp chất ra khỏi
nước giếng khoan, người ta
thường sử dụng một hệ thống lọc
gồm nhiều cột lọc.
=> Có khả năng giữ các chất bẩn
và tạp chất để làm trong nước.

1. SỰ CẦN THIẾT TÁCH CÁC CHẤT RA
KHỎI HỖN HỢP
Tuỳ vào mục đích sử dụng, người ta sẽ tách các
chất ra khỏi nhau theo nhiều cách khác nhau

 Một số loại máy lọc nước,
lọc không khí thông dụng

2. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP ĐƠN GIẢN TÁCH
CÁC CHẤT RA KHỎI HỖN HỢP
 Cho các hỗn hợp:
Hỗn hợp A:
Muối ăn + nước

Hỗn hợp B:
Cát + nước

Hỗn hợp C:
Dầu ăn + nước

 Dựa vào tính chất nào để tách các chất ra khỏi hỗn hợp?
 Hãy cho biệt đặc điểm khác nhau của mỗi hỗn hợp?

2. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP ĐƠN GIẢN TÁCH
CÁC CHẤT RA KHỎI HỖN HỢP
- Dựa vào một số tính chất vật lí, ta có thể tách riêng các chất
ra khỏi hỗn hợp.
Hỗn hợp A:
Muối ăn + nước

Hỗn hợp B:
Cát + nước

Hỗn hợp C:
Dầu ăn + nước

Hỗn hợp đồng nhất,

Hỗn hợp không

Hỗn hợp không

tạo ra dung dịch

đồng nhất

đồng nhất

2. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP ĐƠN GIẢN TÁCH
CÁC CHẤT RA KHỎI HỖN HỢP
Phương pháp

Lọc

Cô cạn

Chiết

Hỗn hợp A

?

?

?

Hỗn hợp B

?

?

?

Hỗn hợp C

?

?

?

Hỗn hợp

 Đánh dấu V vào phương pháp tách chất thích hợp

2. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP ĐƠN GIẢN TÁCH
CÁC CHẤT RA KHỎI HỖN HỢP
Phương pháp
Hỗn hợp

Lọc

Cô cạn

Chiết

Hỗn hợp A
Hỗn hợp B
Hỗn hợp C
 Bảng một số phương pháp tách các chất ra khỏi hỗn hợp

2. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP ĐƠN GIẢN TÁCH
CÁC CHẤT RA KHỎI HỖN HỢP
Một số phương pháp vật lí dùng để tách các chất ra khỏi hỗn hợp:
 Phương pháp lọc: tách chất rắn không tan ra khỏi hỗn hợp lỏng.
 Phương pháp cô cạn: tách chất rắn tan (không hoá hơi khi gặp
nhiệt độ cao) ra khỏi dung dịch hỗn hợp lỏng.
 Phương pháp chiết: tách chất lỏng ra khỏi hỗn hợp lỏng không
đồng nhất.

3. THỰC HÀNH TÁCH CHẤT
a. Thực hành phương pháp lọc
Thí nghiệm 1: Tách sunfur ra khỏi hỗn hợp
sunfur và nước
 Theo em, nên dùng phương pháp nào để
tách bột sunfur ra khỏi nước?
 Liệt kê các dụng cụ cần thiết để tiến hành
thí nghiệm?

THÍ NGHIỆM 1: Tách sunfur ra khỏi hỗn hợp sunfur và nước
- Sunfur: chất rắn không tan trong nước => Dùng phương pháp lọc
Giá sắt có kẹp
Phễu thuỷ tinh
Dụng cụ

Giấy lọc
Đũa thuỷ tinh
Cốc thuỷ tinh
Bình tam giác

THÍ NGHIỆM 1: Tách sunfur ra khỏi hỗn hợp sunfur và nước
B1: Lắp dụng cụ như hình
B2: Rót hỗn hợp theo đũa thuỷ
tinh vào phễu có giấy lọc
B3: Chất rắn màu vàng, không
tan (sunfur) sẽ ở lại trong phễu,
còn nước chảy xuống bình hứng

3. THỰC HÀNH TÁCH CHẤT
b. Thực hành phương pháp cô cạn

 Quan sát và trình bày các bước cô cạn dung dịch muối ăn?

THÍ NGHIỆM 2: Tách muối ăn ra khỏi dung dịch muối
B1: Lắp dụng cụ như hình
B2: Đặt bát sứ đựng dung
dịch muối lên kiềng đun
B3: Đun sôi dung dịch đến khi
nước bay hơi hết, thu được
chất rắn là muối ăn

THÍ NGHIỆM 2: Tách muối ăn ra khỏi dung dịch muối
Tại sao lại dùng
phương pháp cô cạn
thay vì dùng phương
pháp lọc để tách muối
ra khỏi nước?

THÍ NGHIỆM 2: Tách muối ăn ra khỏi dung dịch muối
- Dùng phương pháp cô cạn để tách muối vì:
+ Muối ăn là chất rắn tan trong nước nên không thể dùng
phương pháp lọc để tách muối ăn ra khỏi nước.
+ Mặt khác, muối ăn không bị hoá hơi khi đun nóng.
=> Có thể dùng phương pháp cô cạn để làm bay hơi nước
và thu được muối ăn ở dạng rắn.

3. THỰC HÀNH TÁCH CHẤT
c. Thực hành phương pháp chiết
 Quan sát hỗn hợp nước và dầu, cho
biết tính chất của hỗn hợp.
 Cần phải dùng những dụng cụ gì để
tiến hành thí nghiệm tách dầu ăn ra
khỏi nước?

3. THỰC HÀNH TÁCH CHẤT
c. Thực hành phương pháp chiết
 Hỗn hợp dầu ăn và nước gồm:
- 2 chất lỏng không tan lẫn vào nhau.
- Có sự phân lớp giữa chúng: dầu ăn
nhẹ hơn nên nổi lên trên lớp nước.
 Dụng cụ: giá thí nghiệm, phễu chiết,
khoá, bình tam giác.

THÍ NGHIỆM 3: Tách dầu ăn ra khỏi nước

B1: Lắp dụng cụ như hình
B2: Mở khoá cho nước chảy
từ từ xuống bình tam giác
B3: Quan sát đến khi dầu ăn
chạm khoá thì đóng khoá

LUYỆN TẬP
Câu 1. Phương pháp nào dưới đây là đơn giản nhất để tách
cát lẫn trong nước?
A. Lọc

C. Chiết

B. Dùng máy li tâm

D. Cô cạn

LUYỆN TẬP
Câu 2. Nếu không may làm đổ bột mì vào nước, ta dùng
phương pháp nào để tách riêng bột mì ra khỏi nước?

Cô cạn

Chiết

Phơi

Lọc

LUYỆN TẬP
Câu 3. Trong máy lọc nước có nhiều lõi lọc khác nhau. Trong
đó, có một lõi làm bằng bông được ép rất chặt. Theo em, nó
có tác dụng gì?
A

Lọc chất tan trong nước

B

Lọc chất không tan trong nước

C

Lọc và giữ lại khoáng chất

D

Lọc hoá chất độc hại

LUYỆN TẬP
Câu 4. Người dân ven biển đã sử dụng phương pháp nào
để thu được muối?
A

Làm lắng đọng muối

B

Lọc lấy muối từ nước biển

C

Làm bay hơi nước biển

D

Cô cạn nước biển

LUYỆN TẬP
Câu 5: Tác dụng chủ yếu của việc đeo khẩu trang là gì?
Tách hơi nước ra khỏi không khí hít vào
Tách oxygen ra khỏi không khí hít vào
Tách khí carbon dioxide ra khỏi không khí hít vào
Tách khói bụi ra khỏi không khí hít vào

VẬN DỤNG
HOẠT ĐỘNG NHÓM
 Nhóm 1: Làm thế nào để tách hỗn hợp
đường và bột mì?
 Nhóm 2: Hãy trình bày cách tách riêng các
chất ra khỏi hỗn hợp gồm bột sắt, đồng và
muối ăn?

VẬN DỤNG
 Phương pháp tách hỗn hợp đường và bột mì:

Hoà tan hỗn hợp
vào nước, lọc
qua giấy lọc

Đường tan
trong nước,
chảy xuống cốc

Bột mì bị giữ lại
trên giấy lọc

Đun cách thuỷ để
cô cạn và thu được
đường ở dạng rắn

VẬN DỤNG
 Phương pháp tách riêng hỗn hợp bột sắt, đồng và muối ăn:
- Dùng nam châm để hút bột sắt ra khỏi hỗn hợp, đồng và muối ăn
không bị nam châm hút.
- Hoà tan hỗn hợp còn lại vào nước rồi cho qua phễu lọc.
=> Đồng không tan trong nước nên nằm trên phễu lọc và thu được
dung dịch muối ăn.
- Cô cạn dung địch muối sẽ thu được muối ở dạng rắn.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Vẽ sơ đồ tư duy cho bài học
để hệ thống lại kiến thức.
- Học bài, trả lời câu hỏi sgk.
- Ôn tập kiến thức chủ đề 5.

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ LẮNG
NGHE BÀI GIẢNG!