I
II
III

• TẾ BÀO – Đơn vị cơ sở của
sự sống
• Đa dạng thế giới sống
• Tìm hiểu sinh vật ngoài
thiên nhiên

Chủ đề 6: TẾ BÀO
ĐƠN VỊ CƠ SỞ CỦA SỰ
SỐNG

Bài 17: TẾ
BÀO

Trước
khi
đọc sách
 
 
 

Phát biểu
Vi khuẩn là sinh vật nhỏ nhất trên Trái đất.
Tất cả các sinh vật đều được tạo thành từ
một hoặc nhiều tế bào.
Hình dạng và kích thước của tế bào liên
quan đến chức năng của nó.
Một số loại tế bào có kích thước đủ lớn để
có thể quan sát bằng mắt thường.
Mọi tế bào đều lớn lên và phân chia khi đạt
kích thước nhất định.
Tế bào lớn lên nhờ thực hiện trao đổi chất.
Sinh vật lớn lên là nhờ các tế bào lớn lên và
sinh sản.
Số lượng tế bào trong cơ thể không ngừng

Sau khi
học
xong

ĐƠN VỊ CƠ SỞ tạo nên mô hình lego:
Mảnh ghép

ĐƠN VỊ CƠ SỞ tạo nên tổ ong: ô nhỏ
trong tổ

ĐƠN VỊ CƠ SỞ tạo thư viện: Sách

1. Đơn vị cơ sở cấu trúc nên cơ thể sinh
vật là gì?
TẾ BÀO

2. Kích thước của tế bào
nằm trong khoảng nào?

1 µm – 10 mm
µm: micrômét
3. Mắt thường có thể nhìn thấy tế
bào không?
Làm thế nào để quan sát được tế
bào?

Một số tế bào có thể
quan sát bằng mắt
thường, một số cần sử

KÍCH THƯỚC CÁC BẬC CẤU TRÚC CỦA THẾ
GIỚI SỐNG
0,1
nm

1 nm

10
nm

100
nm

1 μm

10
μm

100
μm

1 mm

1 cm

0,1 m

1m

10 m

100
m

1 km

Mắt thường
Kính hiển vi quang học
Kính hiển vi điện tử

Tế bào động
vật và thực
vật

Nguy
ên
tử

Viru
s

Lục
lạp

Lipit

Phân
tử nhỏ Protei
n

Trứn
g cá
Chi
m
ruồi

Vi
khu
ẩn

Người

Cá
voi
xan
h

Cây
thông
gỗ đỏ
khổng
lồ

- Hình que
- Hình đĩa
lõm
- Hình ống
- Hình tròn
- Hình trứng

- Hình nhiều
cạnh (đa
giác)
- Hình sao
nhiều cạnh
- Hình thoi
nhọn 2 đầu
- Hình thoi,
đuôi nhọn,
đầu tù

Loại tế bào
Thần kinh
(người)
Hồng cầu
(người)

Hình dạng

Chức năng

hình sao
hình đĩa lõm

Nhận
xét:
Các
tế bào có hình dạng khác
hình
thoi
nhọn
Cơ (người)
2 đầu
nhau.
Biểu bì lá

hình nhiều cạnh bảo vệ lá

Mạch dẫn lá

hình ống dài

Nhu mô lá

hình tròn

E. coli

hình que

hình thoi, đuôi
Trùng roi xanh
nhọn, đầu tù

Tại sao các tế bào
lại có hình dạng
khác nhau?

Vận chuyển
nước và chất
dinh dưỡng
trong cây

Bảo vệ lá
Vận động
Thực hiện
đầy đủ các
chức năng
sống

Dẫn truyền
tín hiệu thần
kinh
Quang hợp
để tạo ra
chất dinh
dưỡng cho
cây

Vận chuyển
oxygen và
carbon
dioxide trong
máu

Loại tế bào
Thần kinh
(người)
Hồng cầu
(người)

Hình dạng
hình sao

dẫn truyền tín hiệu thần kinh

hình đĩa lõm

vận chuyển oxygen, carbon
dioxide

Nhận xét: Các
tếthoi
bàonhọn
có
hình
Cơ (người)
chức năng khác
2 đầu nhau.
Biểu bì lá

Chức năng

vận động

hình nhiều cạnh bảo vệ lá

Mạch dẫn lá

hình ống dài

Nhu mô lá

hình tròn

E. coli

hình que

vận chuyển nước và chất
dinh dưỡng
quang hợp để tạo chất dinh
dưỡng
thực hiện các chức năng

- Hình đĩa lõm
- Vận chuyển
oxygen và carbon
dioxide trong máu

- Hình thoi nhọn 2
đầu
- Vận động

- Hình sao nhiều
cạnh
- Dẫn truyền tín
hiệu thần kinh

- Hình nhiều cạnh
(đa giác)
- Bảo vệ lá

- Hình ống
- Vận chuyển nước
và chất dinh dưỡng
trong cây

- Hình tròn
- Quang hợp để tạo
ra chất dinh dưỡng
cho cây

- Hình que
- Thực hiện đầy đủ
các chức năng
sống

- Hình thoi, đuôi nhọn,
đầu tù
- Thực hiện đầy đủ các
chức năng sống

- Hình trứng
- Thực hiện đầy đủ các
chức năng sống

Tế bào thịt lá

Tế bào vi khuẩn

Tế bào thịt quả

Tế bào ống dẫn
Tế bào nấm men
Một số tế bào ở cây cà

Tế bào lông hút

Tế bào trong cơ thể người
a.Tế bào
b.Tế bào
ruột
c.Tế bào
d.Tế bào
e.Tế bào
f. Tế bào

gan
biểu mô
cơ
thành kinh
hồng cầu
xương

Tế bào là đơn vị của sự
sống

Một số tế bào trong cơ thể

Vận động

Sinh trưởng và phát
triển

Sinh sản

Trao đổi

Cảm ứng

► Mọi cơ thể sống đều được cấu tạo từ
tế bào. Vì vậy, tế bào là đơn vị cơ
sở của sự sống.
► Các loại tế bào khác nhau về hình
dạng và kích thước, phù hợp với
chức năng mà chúng đảm nhận.

HÌNH DẠNG TẾ BÀO

Tế bào
trứng

Tế bào thần

Tế bào hồng
cầu

Tế bào lông nhung

THỰC VẬT

Tế bào rễ
hành

Tế bào lông
hút

Tế bào lá
cây

TẾ BÀO ĐỘNG VẬT
NGUYÊN SINH

Trùng Roi
Xanh

Vi
Khuẩn

TẾ BÀO ĐỘNG VẬT
NGUYÊN SINH

Trùng

TẾ BÀO DƯỚI KÍNH HIỂN VI

GHI NHỚ
Mọi cơ thể sống đều được cấu tạo từ tế bào
Tế bào thực hiện đầy đủ các quá trình sống cơ
bản vì vậy
tế bào được xem là đơn vị cơ bản của sự sống
Các tế bào khác nhau về hình dạng và kích
thước

Sự khác nhau về kích
thước và hình dạng của
tế bào có ý nghĩa gì đối
với cơ thể sinh vật?