Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954

a. Cải cách ruộng đất và phục hồi nền kinh tế sau chiến tranh (1954 –
1957).
Từ năm 1954 - 1956: Thực hiện chủ trương “người cày có ruộng”, miền
Bắc hoàn thành 4 đợt cải cách ruộng đất và 6 đợt giảm tô.
- Nông nghiệp: Ruộng đất bỏ hoang không còn, sản lượng lương thực
tăng, giải quyết được nạn đói,..
- Công nghiệp và giao thông vận tải cũng phục hồi và phát triển

Bến cảng Hải Phòng xưa và nay

Bến cảng Hòn Gai xưa và nay

Bến cảng Cẩm Phả xưa và nay

Bến cảng Bến Thủy xưa và nay

b. Bước đầu phát triển kinh tế xã hội (1958 – 1960).
- Nông nghiệp: Sản xuất nông nghiệp phát triển, hợp tác xã đảm bảo đời
sống cho nhân dân lao động.
- Công nghiệp: Thành phần kinh tế quốc doanh được chú trọng phát triển.
- Nhiều công trình quan trọng cho nền kinh tế quốc dân bắt đầu được xây
dựng.

c. Miền Bắc xây dựng bước đầu cơ sở vật chất – kĩ thuật của CNXH
và chi viện cho Miền Nam (1961 – 1965).
- Tháng 9/1960, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng Lao động
Việt Nam đã xác định nhiệm vụ cách mạng của miền Bắc là xây dựng chủ
nghĩa xã hội, chi viện cho miền Nam.
Bảng 17.6 sgk/89
- Ngày 7/2/1965, Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại ra miền Bắc. Nhân dân
miền Bắc vừa trực tiếp chống chiến tranh phá hoại (1965-1968), vừa đảm
bảo chi viện cho miền Nam chống Mỹ.

a. Phong trào Đồng khởi (1959-1960)
- Lực lượng tham gia: Nhân dân ở Vĩnh Thạnh (Bình Định), Bác Ái (Ninh
Thuận), Trà Bồng (Quảng Ngãi) và nhân dân 3 xã thuộc huyện Mỏ Cày,
tỉnh Bến Tre với “đội quân tóc dài”
- Mục đích: Nổi dậy đánh đồn bốt, phá thế kìm kẹp.
- Kết quả:
+ Làm chủ nhiều xã, ấp, lập Ủy ban nhân dân tự quản và lực lượng vũ
trang nhân dân,..
+ Từ Bến Tre, phong trào lan rộng khắp miền Nam, giải phóng một vùng
rộng lớn, liên hoàn.
+ Phong trào Đồng khởi đã đánh dấu bước phát triển của cách mạng miền
Nam chuyển từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công.
- Ngày 20/12/1960, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ra
đời.

b. Miền Nam chống chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của Mỹ (1961-1965)
- Nguyên nhân: Sau thất bại trong phong trào Đồng khởi (1959-1960) Mỹ đề ra chiến
lược “Chiến tranh đặc biệt”.
- Diễn biến:
+ Đẩy mạnh đấu tranh chính trị ở thành thị và nông thôn, kết hợp với phong trào phá
ấp chiến lược và mở các trận phản công chống địch càn quét.
+ Cuộc đấu tranh của nhân dân các đô thị bùng lên mạnh mẽ.
+ Hòa thượng Thích Quảng Đức tự thiêu để phản đối Chính quyền Ngô Đình Diệm
đàn áp Phật giáo.
+ Nhiều cuộc biểu tình liên tiếp xảy ra với sự tham gia của hàng chục vạn nhân dân
thuộc nhiều tầng lớp trong xã hội.
- Kết quả:
+ Quân dân miền Nam giành thắng lợi vang dội ở Ấp Bắc (Mỹ Tho), bước đầu đánh
bại chiến thuật “trực thăng vận”, “thiết xa vận”
+ Thắng lợi quân sự liên tiếp ở Bình Giã, An Lão,Ba Gia,..
+ Lật đổ Chính quyền Ngô Đình Diệm

1. Hãy vẽ sơ đồ tư duy về những
thành tựu tiêu biểu trong công
cuộc xây dựng miền Bắc xã hội
chủ nghĩa giai đoạn 1954 – 1960

Những
thành tựu
tiêu biểu
trong công
cuộc xây
dựng miền
Bắc xã hội
chủ nghĩa
giai đoạn
1958-1960

Từ
năm
1954-1956:
Thực hiện
chủ trương
“người cày
có ruộng”

Nông nghiệp: Ruộng đất bỏ hoang không còn, sản
lượng lương thực tăng, giải quyết được nạn đói,..
Công nghiệp và giao thông vận tải cũng phục hồi
và phát triển.
Các bến cảng được xây dựng lại và mở rộng.
Đường hàng không dân dụng quốc tế được khai
thông.

Từ
năm
1958-1960:
Thực hiện
cải tạo quan
hệ sản xuất

Sản xuất nông nghiệp phát triển, hợp tác xã đảm
bảo đời sống cho nhân dân lao động.
Công nghiệp: Thành phần kinh tế quốc doanh
được chú trọng phát triển.
Nhiều công trình quan trọng cho nền kinh tế quốc
dân bắt đầu được xây dựng.

2. Hãy vẽ sơ đồ tư duy về những
thành tựu tiêu biểu trong công
cuộc xây dựng miền Bắc xã hội
chủ nghĩa giai đoạn 1961 – 1965

Kinh
tế
Những
thành tựu
tiêu biểu
trong công
cuộc xây
dựng miền
Bắc xã hội
chủ nghĩa
giai đoạn
1961-1965

Giao
thông
Giáo
dục
và y tế
Chi
viện
cho
miền
Nam

Các ngành cơ khí, đóng tàu, sản xuất điện, gang thép năm 1965
tăng gấp 3 lần so với năm 1960. Công nghiệp nhẹ đáp ứng được
80% hàng tiêu dung thiết yếu cho nhân dân.
90% hộ nông dân tham gia hợp tác xã. Năng suất đạt 5 tấn lúa/ha.

Khôi phục và phát triển hệ thống đường bộ, đường sông, cảng
biển và đường hàng không. Năm 1959, mở đường Trường Sơn.
Hệ thống giáo dục từ phổ thông có trên 2,6 triệu học sinh trong
năm học 1964-1965, các trường đại học và trung học chuyên
nghiệp tăng gấp hai lần so với năm học 1960 -1961.
Y tế miễn phí. Toàn miền Bắc có hơn 6000 bệnh viện và trạm
xá.
Một khối lượng lớn lương thực, vũ khí, thuốc men được chuyển
vào chiến trường.
Xây dựng lực lượng quân đội, y tế, phóng viên chiến
trường,..cho miền Nam.

2. Theo em, thắng lợi tiêu biểu nào về quân sự của quân
dân miền Nam giai đoạn  1960 – 1965 có ý nghĩa quyết
định làm phá sản chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của
Mỹ?

Phong trào “Thi đua Ấp Bắc, giết giặc lập công”. Phong
trào đô thị và phong trào nổi dậy phá “ấp chiến lược” tiếp
tục phát triển mạnh. Đến tháng 6/1965, địch chỉ còn kiểm
soát được 2.200 trong tổng số 16.000 ấp. Xương sống của
“Chiến tranh đặc biệt” bị bẻ gãy. Chiến lược “Chiến tranh
đặc biệt” của Mĩ bị thất bại.

Hãy sưu tầm tư liệu về cuộc đấu tranh thống nhất đất
nước diễn ra ở khu vực vĩ tuyến 17 (cầu Hiền Lương –
sông Bến Hải). Sau đó, viết một đoạn văn (khoảng 200
chữ) với chủ đề: “Khát vọng thống nhất non sông”.

Sông Bến Hải và cầu Hiền Lương thực sự là những địa danh lịch sử đặc biệt và mang
nhiều ý nghĩa. Biểu tượng của sự chia cắt đất nước Việt Nam thành hai miền Nam và
Bắc trong suốt hơn 20 năm. Sau cuộc chiến tranh Đông Dương và Hiệp định Giơnevơ
năm 1954, sông Bến Hải trở thành đường biên giới tạm thời chia cắt hai miền. Miền Bắc
do Việt Minh kiểm soát và miền Nam do chính quyền Việt Nam Cộng hòa được thành
lập và được Mỹ hậu thuẫn.Tuy nhiên, việc phân chia này chỉ mang tính tạm thời và
không có ý nghĩa chính trị hay lãnh thổ. Hiệp định Giơnevơ đã quy định tổ chức tổng
tuyển cử để thống nhất đất nước vào năm 1956. Tuy nhiên, Ngô Đình Diệm, tổng thống
của Việt Nam Cộng hòa, với sự hậu thuẫn của Mỹ, đã không thực hiện tổng tuyển cử
này.Vùng đất quanh sông Bến Hải và cầu Hiền Lương đã chứng kiến những trận chiến
khốc liệt và đau thương trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ. Đây là nơi mà quân và
dân ta đã hy sinh và gian khổ trong cuộc chiến cứu nước kéo dài 21 năm. Tuy nhiên,
nhờ sự đoàn kết và nỗ lực không ngừng, đất nước đã được thống nhất và đạt được hòa
bình. Ngày nay, khu vực đôi bờ Hiền Lương vẫn là một di tích lịch sử quan trọng, lưu
giữ những hình ảnh, kỷ vật và những di tích khắc sâu trong lòng người dân. Đất nước đã
phục hồi và phát triển, nhưng những ký ức về thời kỳ chia cắt vẫn còn sống mãi trong
trái tim người Việt Nam.