Trường THCS An Thạnh Tây
HÀ
NỘI

HẢI PHÒNG

VINH

MÔN LỊCH SỬ 6

ĐÀ NẴNG

NHA
TRANG

Giáo viên: Lê Thị Chung
TP HCM

Đọc những câu thơ sau giúp em nhớ tới 2
nhân vật nào?
“Một xin rửa sạch nước thù
Hai xin đem lại nghiệp xưa họ Hùng,
Ba kẻo oan ức lòng chồng,
Bốn xin vẹn vẹn sở công lênh này”

Hai Bà Trưng

Những câu thơ sau nói về ai?
Lướt gió mạnh, chém cá kình
Cưỡi voi ra trận tung hoành bốn phương
Xứ Thanh đất ấy quê hương
Sử xanh còn mãi danh thơm của bà ?

Bà Triệu

Đây là ai?
Đặt quốc hiệu Vạn Xuân cho nước (544)
Dời đô về ở trước Long Biên
Người xưng Nam Đế nguyên niên
Xây cung Vạn Thọ đặt nền móng cho..

Lý Bí (Lý Nam
Đế)

Tiết 42 BÀI 18

CÁC CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC TRƯỚC THẾ KỈ X

I. Khởi nghĩa Hai Bà Trưng (Năm 40 – 43)
1. Nguyên nhân

TÔ ĐỊNH ĐÀN ÁP NHÂN DÂN TA

1. Nguyên nhân
Mùa xuân năm 40, bất bình với chính sách cai trị hà khắc của
chính quyền đô hộ nhà Hán, Hai Bà Trưng đã phất cờ nổi dậy.
2. Diễn biến, kết quả, ý nghĩa
- Mùa xuân năm 40, Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa tại Hát Môn
- Nghĩa quân đánh chiếm Mê Linh và Cổ Loa,
- Khởi nghĩa thắng lợi, Trưng Trắc lên ngôi vua, đóng đô ở Mê
Linh.
- Ý nghĩa: Chứng tỏ tinh thần bất khuất của người Việt.

II. Khởi nghĩa Bà Triệu

II. Khởi nghĩa Bà Triệu
1. Nguyên nhân: Do ách thống trị tàn bạo của nhà Ngô
2. Diễn biến:
- Năm 248, Tại Cửu Chân, Bà Triệu phất cờ khởi nghĩa.
- Thừa thắng đánh ra khắp Giao Châu.
- Nhà Ngô đem quân sang đàn áp cuộc khởi nghĩa thất bại

Tiết 43 BÀI 18

CÁC CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC TRƯỚC THẾ KỈ X

III. Khởi nghĩa Lý Bí và nước Vạn Xuân (Năm 542 –
602):

III. Khởi nghĩa Lý Bí và nước Vạn Xuân (Năm 542 – 602):
1. Nguyên nhân: Nhà Lương cai trị rất tàn bạo.
2. Diễn Biến:
- Mùa xuân năm 542, Lý Bí phất cờ khởi nghĩa và làm chủ được Giao
Châu.
- Năm 544, Lý Bí lên ngôi vua, hiệu là Lý Nam Đế, đặt tên nước là
Vạn Xuân, đóng đô ở Cửa sông Tô Lịch (Hà Nội)
- Tháng 5/545, Nhà Lương xâm lược, Lý Nam Đế trao quyền lại cho
Triệu Quang Phục.
- Năm 550, đánh bại quân Lương, Triệu Quan Phục xưng vương.
3. Kết Quả: Năm 602, Nhà Tuỳ xâm lược, nước Vạn Xuân sụp đổ.

Chùa Trần Quốc, nguyên là chùa Khai
quốc (mở nước). Ngôi chùa được xây
dựng từ thời Tiền Lý với tên là chùa
Khai Quốc. Thời Lê trung hưng, do sạt
lở nên người ta đã cho dời ngôi chùa từ
bên bờ sông Hồng vào phía trong đê Yên
Phụ, khu gò đất Kim Ngưu. Đến đời vua
Lê Huy Tông, chùa mới đổi tên thành
chùa Trấn Quốc với ý nghĩa là nơi giúp
nhân dân xua tan đi thiên tai, đem lại
cuộc sống bình yên cho dân tộc. Chùa là
một biểu tượng của văn hoá Phật giáo và
cũng là điểm tham quan nổi tiếng của du
khách trong và ngoài nước mỗi khi đến
Hà Nội hiện nay.

Tiết 42 BÀI 18

CÁC CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC TRƯỚC THẾ KỈ X

SO SÁNH CUỘC KHỞI NGHĨA LÝ BÍ VÀ
KHỞI NGHĨA HAI BÀ TRƯNG

- Giống nhau: Cùng nổ ra vào mùa xuân nhằm chống lại chính quyền
đô hộ phương Bắc; cùng giành được thắng lợi ban đầu và thành lập
được chính quyền tự chủ một thời gian.
- Khác nhau: Hai Bà Trưng mới xưng vương thì Lý Bí đã xưng đế;
Hai Bà Trưng mới xây dựng được chính quyền tự chủ sơ khai thì Lý
Bí đã xây dựng quốc hiệu riêng với chính quyền có hai ban văn, võ;
Hai Bà Trưng đóng đô ở Mê Linh trong khi Lý Bí dựng kinh đô ở
vùng cửa sông Tô Lịch; chính quyền tự chủ Hai Bà Trưng chỉ tồn tại
được ba năm trong khi chính quyền của nhà nước Vạn Xuân tồn tại
lâu hơn.

Những đóng góp của Lý Bí và “những điều đầu tiên”:
- Người Việt Nam đầu tiên tự xưng là hoàng đế.
- Người Việt Nam đầu tiên quyết định phế bỏ niên hiệu
của phong kiến phương Bắc để đặt niên hiệu riêng là
Thiên Đức.
- Người đầu tiên trong lịch sử Việt Nam nhận ra vị trí
trung tâm của vùng ngã ba sông Tô Lịch để đóng đô.

IV. Khởi nghĩa Mai Thúc Loan (Năm 713 – 722)

IV. Khởi nghĩa Mai Thúc Loan (Năm 713 – 722)

* Nguyên nhân: Nhà Đường đô hộ tàn bạo.
* Diễn Biến:
- Năm 713, khởi nghĩa Mai Thúc Loan bùng nổ và lan rộng ra khắp các châu, huyện̉.
- Ông dựng căn cứ ở Sa Nam (Nghệ An) và xưng đế (Mai Hắc Đế).
- Từ thành Vạn An nghĩa quân tiến ra đánh chiếm thành Tống Bình (HN ngày nay)
* Kết quả: nhà Đường cử 10 vạn quân sang đàn áp. Khởi nghĩa thất bại.
* Ý nghĩa: Giành chính quyền được 10 năm. Đây là cuộc khởi nghĩa lớn thể hiện
tinh thần anh dung, bất khuất chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta.

Tiết 44 BÀI 18

CÁC CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC TRƯỚC THẾ KỈ X

V. Khởi nghĩa Phùng Hưng ( trong khoảng 776 -791)

- Khoảng năm 776, anh em Phùng Hưng khởi nghĩa ở Đường
Lâm (Hà Nội), được nhân dân ủng hộ.
- Sau đó Phùng Hưng cho quân đánh chiếm được Tống Bình và
sắp đặt việc cai trị.
- Phùng Hưng mất, con trai là Phùng An nối nghiệp.
- Năm 791, nhà Đường đưa quân sang đàn áp, Phùng An ra
hàng.

ĐÌNH THỜ MAI THÚC LOAN Ở
NGHỆ AN

ĐÌNH THỜ PHÙNG HƯNG Ở
ĐƯỜNG LÂM (HÀ NỘI)

LUYỆN TẬP

LUYỆN TẬP

❓1.Em hãy nêu những đóng góp chung của
cuộc khởi nghĩa tiêu biểu trong thời Bắc
thuộc.

LUYỆN TẬP

Những đóng góp chung của các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu trong
thời Bắc thuộc:
 Dù thất bại nhưng các cuộc khởi nghĩa đã tô đậm truyền thống
yêu nước, bất khuất của dân tộc nói chung và của phụ nữ Việt
Nam nói riêng.
 Phản ánh nỗi bất bình của nhân dân ta trước những chính
sách tàn bạo của quân xâm lược.
 Thể hiện ý chí quật cường,mong muốn dân tộc được hòa
bình,tự do của nhân dân ta.
 Bước đầu xây dựng một chính quyền độc lập, tự chủ tiền đề
mở đường cho nhà Đinh, nhà Lý sau này,...

LUYỆN
Câu
2

TẬP

❓Dựa vào sơ đồ 18.1, em hãy
 Tóm tắt kết quả của các cuộc khởi nghĩa
từ Hai Bà Trưng đến Phùng Hưng.
 Nêu nhận xét của em tinh thần đấu tranh
chống xâm lược của nhân dân ta.
 Cuộc khởi nào mà em ấn tượng nhất? Lí
giải sự lựa chọn của em?

LUYỆN TẬP
- 2.Từ thế kỉ I đến đến đầu thế kỉ X, các cuộc khởi
nghĩa
của nhân dân ta đã diễn ra liên tiếp, hầu như thế kỉ
nào cũng nổ ra khởi nghĩa của nhân dân như: Khởi
nghĩa Hai Bà Trưng (năm 40-43), Khởi nghĩa Bà
Triệu (năm 248), khởi nghĩa Lý Bí (năm 542-603),
khởi nghĩa Mai Thúc Loan ( năm 713-722), khởi
nghĩa Phùng Hưng ( năm 776-791).Kết quả của các
cuộc khởi nghĩa: đều thất bại.

LUYỆN TẬP

2- Tinh thần đấu tranh của nhân dân ta vô cùng
bền bỉ, các cuộc đấu tranh diễn ra liên tục, thể
hiện truyền thống yêu nước, đấu tranh chống
ngoại xâm để giành quyền độc lập, tự chủ.
Cuộc khởi nghĩa mà em ấn tượng nhất là cuộc
khởi nghĩa của Hai Bà Trưng. Bởi vì đây là
cuộc khởi nghĩa đầu tiên, đặc biệt nó thể hiện
vai trò của người phụ nữ trong công cuộc đấu
tranh và bảo vệ đất nước.

LUYỆN TẬP

Câu 3
❓Em hãy hoàn thành bảng thống kê những
sự kiện chính của khởi nghĩa Lý Bí và nước
Vạn Xuân theo mẫu bên dưới.

Thời gian

Sự kiện

Mùa xuân năm 542

Lí Bí lãnh đạo nhân dân khởi nghĩa

Mùa xuân năm 544

Nước Vạn Xuân được thành lập

Tháng 5-545

Triệu Quang Phục lãnh đạo nhân dân kháng chiến chống
quân xâm lược nhà Lương

Năm 550
Năm 602

Trả lời:

Thời gian
Mùa xuân năm 542
Mùa xuân năm 544
Tháng 5-545
Năm 550
Năm 602

Sự kiện
?
?
?
?
Triệu
Quang Phục xưng Vương
?
Nhà Tùy đem quân xâm lược, nước Vạn Xuân bị sụp đổ.

LUYỆN TẬP

Câu 4
❓Giả sử em đang học một ngôi trường
mang tên một trong những vị anh hung
chống Bắc thuộc, hãy viết thư cho một
người bạn để kể về câu chuyện của vị
anh hùng đó.

Thanh Lan thân mến, đã một năm kể từ ngày tớ và gia
đình chuyển vào Thành phố Hồ Chí Minh sinh sống. Cậu
LUYỆN
TẬP
và
mọi người
vẫn khỏe cả chứ, tớ nhớ mọi người rất nhiều,
thật buồn khi phải xa cậu và mọi người. Tớ và gia đình
vẫn khỏe, mọi việc đều ổn cả.
Ngày hôm qua tớ đã nhận được giấy báo trúng tuyển vào
trường THCS Hai Bà Trưng. Cậu biết không mình rất vui
khi được học ngôi trường mang tên hai vị anh hùng của
dân tộc này.
Theo sách sử, thì Hai Bà Trưng là dòng dõi của người đứng
đầu cai quản vùng đất Mê Linh vào thời Hùng Vương, gồm
hai chị em là Trưng Trắc và Trưng Nhị. Lúc bấy giờ, giặc
phương Bắc cai trị nước ta với chính sách tàn bạo khiến
lòng dân vô cùng căm phẫn. Bất bình với chính sách cai
trị hà khắc với chính sách cai trị hà khắc của chính quyền

Được nhân dân khắp nơi hưởng ứng, từ Hát Môn (Phúc Thọ, Hà Nội),
nghĩa quân “hùng dũng như gió cuốn” đánh chiếm Mê Linh, Cổ Loa
(Hà Nội) và Luy Lâu (Bắc Ninh). Thái thú Tô Định đại bại, chạy trốn về
quận Nam Hải (Quảng Đông).
Khởi nghĩa thắng lợi, nhân dân suy tôn Trưng Trắc lên làm vua, đóng
đô ở Mê Linh. Mùa hè năm 42, nhà Hán đem quân sang đàn áp. Năm
43, cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng thất bại. Nhân dân thương tiếc,
lập đền thờ hai bà ở khắp nơi.
Hai bà chính là tấm gương sáng rọi về tinh thần yêu nước và chiến
đấu chống giặc anh dũng cho con cháu đời sau. Chính vì thế với mình,
còn gì tuyệt vời hơn khi được học trong ngôi trường THCS mang tên
hai người phụ nữ anh hùng. Mình nhất định sẽ cố gắng học hành thật
chăm chỉ để xứng danh là học sinh trường, xứng với sự hi sinh to lớn
của những vị anh hùng đã ngã xuống để có một nước Việt Nam xinh
đẹp như ngày nay.
Thư đã dài rồi, mình dừng bút tại đây. Hi vọng cậu sau khi đọc được lá

Mẫu 2
Hà Nội ngày 07- 05- 2022

Nga thân mến!
Đã một tháng kể từ ngày tớ chuyển đi. Cậu và
mọi người vẫn khỏe cả chứ, tớ nhớ mọi người
rất nhiều, thật buồn khi phải xa cậu và mọi
người. Tớ đã chuyển đến nơi ở mới, mọi việc
đều ổn. Ngày hôm qua tớ đã vào nhập học tại
ngôi trường THCS Hai Bà Trưng. Cậu biết
không mình rất vui khi được học ngôi trường
mang tên hai vị anh hùng của dân tộc này

Theo sách sử, thì Hai Bà Trưng là dòng dõi của
người đứng đầu cai quản vùng đất Mê Linh vào
thời Hùng Vương, gồm hai chị em là Trưng Trắc
và Trưng Nhị. Lúc bấy giờ, giặc phương Bắc cai trị
nước ta với chính sách tàn bạo khiến lòng dân vô
cùng căm phẫn. Vào mùa xuân năm 40, Thi Sách chồng của Trưng Trắc bị Tô Định (một tên Thái
Thú người Hán) giết hại. Sự kiện này như một mồi
lửa, làm bùng lên lòng căm hận quân đô hộ, và
khát vọng độc lập tự chủ trong lòng Hai Bà Trưng.

sáng mùa xuân năm ấy tại đất Mê Linh, Hai Bà Trưng đã làm lễ
tế cờ khởi nghĩa. Trong tiếng trống đồng trầm hùng, âm vang
lời thề của Hai Bà trước giờ xuất binh:
Một xin rửa sạch nước thù,
Hai xin dựng lại nghiệp xưa họ Hùng,
Ba kêu oan ức lòng chồng,
Bốn xin vẻn vẹn sở công lênh này.
Cuộc khởi nghĩa này đã liên kết được sức mạnh toàn dân, trong
đó có đông đảo phụ nữ, như các nữ tướng: Thánh Thiên, Lê
Chân, Bát Nàn, Thiều Hoa… sau đó, lan dần ra toàn quốc. Chỉ
trong một thời gian ngắn, Hai Bà Trưng đã quét sạch giặc thù
khỏi bờ cõi và được tôn làm vua, đứng đầu đất nước.

Nền độc lập quý giá ấy được duy trì trong thời gian ba
năm (từ
năm 40 đến năm 43). Đến năm 41, nhà Hán sai Phục
Ba tướng
quân Mã Viện cầm đầu đại quân sang tái xâm lược,
Hai Bà
Trưng đã dũng cảm đương đầu cùng quân giặc. Tổ
chức kháng
chiến với những trận đánh lớn từ Tây Vu, Lãng Bạc
đến Cẩm
Khê. Cuối cùng đã hy sinh anh dũng tại dòng Hát
giang vào
ngày 6 tháng 2 năm 43, để lại tấm gương oanh liệt
nghìn thu.

Hai bà chính là tấm gương sáng về tinh thần yêu nước và chiến
đấu chống giặc anh dũng cho con cháu đời sau. Chính vì thế
với mình, còn gì tuyệt vời hơn khi được học trong ngôi trường
THCS mang tên hai người
phụ nữ anh hùng. Mình nhất định sẽ cố gắng học hành
thật chăm chỉ để xứng danh là học sinh trường, xứng
với sự hi sinh to lớn của những vị anh hùng đã ngã
xuống để có một nước Việt Nam xinh đẹp như ngày nay.
Thư đã dài rồi, mình dừng bút tại đây. Hi vọng cậu sau khi đọc
được lá thư này sẽ hồi âm lại mình, kể cho mình nghe những
điều thú vị mà cậu gặp được.