A.
Khởi
Động

Khi cầm trên tay những tờ tiền giấy hay lúc xem các bộ phim sử Việt được thấy
những khẩu pháo thần công nã đạn… chắc ít em biết rằng những phát minh đó đã
có cách đây hơn 6 thế kỉ dưới triều Hồ.

Bài 18
NHÀ HỒ VÀ CUỘC KHÁNG CHIẾN
CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MINH
(1400 -1407) (T1)

NỘI DUNG

2

Cải cách của
Hồ Quý Ly

1

Nhà Hồ
thành lập

3

Cuộc kháng chiến
chống quân xâm
lược Minh (1406 1407)

BÀI 18: NHÀ HỒ VÀ CUỘC KHÁNG CHIẾN
CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MINH (1400 -1407) (T1)
1. Nhà Hồ thành lập

Tình hình nhà Trần đến cuối thế kỷ XIV như thế
nào?

Kinh tế suy sụp

Nhân dân phải phiêu dạt khắp nơi

“ Vua buông tuồng ăn chơi vô độ ...
nghiện rượu mê đàn hát, xa xỉ làm cung
điện nguy nga...., lãng phí tiền của,
hoang dâm chơi bời: món gì Dụ Tông
cũng mắc! Cơ nghiệp nhà Trần sao khỏi
suy được? ”
(Khâm định Việt sử thông giám cương
mục)

Tranh minh hoạ vua Trần Dụ
Tông ăn chơi

LượcNhiều
đồ cáccuộc
cuộc khởi
biểunhà
cuốiTrần
thế kỷ
XIV
khởi nghĩa
nghĩatiêu
chống
nổi
lên?

Chu Văn An
Chu Văn An là thầy giỏi nhưng nghiêm
khắc, trọng tài năng của học trò và ghét
những người cậy giàu ham chơi. Học trò của
ông có nhiều người giỏi, có công giúp nước
như Phạm Sư Mạnh, Lê Quát, hai quan lớn
của triều Trần. Sinh thời, ông được dân
chúng tôn là "Vạn thế sư biểu", nghĩa là
người thầy chuẩn mực muôn đời của Việt
Nam.
Chu Văn An

Minh Thành Tổ Chu Đệ là Hoàng đế
thứ ba của triều Minh. Đang ráo riết
chuẩn bị xâm lược nước ta.

Quest
ion
11

Nhà Hồ được thành lập trong
bối cảnh như thế nào?

Hồ
Qu
ý
Ly

TIỂU SỬ HỒ QUÝ LY
- Hồ Quý Ly (1336 – 1407)
 Ông là người có tài năng, lại có hai người cô là
phi tần của vua Trần Minh Tông và sinh hạ được
ba vị vua cho nhà Trần, nhờ đó ông rất được vua
Trần trọng dụng.
 Hồ Quý Ly đã nắm giữ được chức vụ cao nhất
trong triều đình. Sau vụ một số quý tộc nhà Trần
mưu giết ông không thành (1399), năm 1400, ông
phế truất vua Trần và lên làm vua

Nêu hiểu biết
của em về Hồ
Quý Ly ?

1

2

- Năm 1400 Hồ
Quý Ly lên ngôi
vua

Đặt tên nước là
Đại Ngu
(niềm vui lớn)

HỒ QUÝ LY
4

3

Tiến hành
nhiều cải cách

Chuyển kinh đô từ
Thăng Long về
Thanh Hóa.

Tại sao Hồ Quý Ly lại chọn kinh
đô mới ở Thanh Hóa?

BÀI 18: NHÀ HỒ VÀ CUỘC KHÁNG CHIẾN
CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MINH (1400 -1407) (T1)
1. Nhà Hồ thành lập
- Nhà Trần ngày càng suy yếu, không chăm lo phát triển kinh
tế.
- Năm 1400, Hồ Quý Ly buộc vua Trần nhường ngôi lập ra nhà

Hồ, đặt tên nước là Đại Ngu (an vui lớn), kinh đô là Thanh Hóa.

BÀI 18: NHÀ HỒ VÀ CUỘC KHÁNG CHIẾN
CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MINH (1400 -1407) (T1)

1. Nhà Hồ thành lập
2. Cải cách của Hồ Quý Ly
a. Nội dung

Nhóm 4

Nhóm 1
Chính trị,
hành chính

CẢI CÁCH

Văn hóa,
giáo dục

Nhóm 2

Nhóm 3

Kinh tế
Xã hội

Quân sự,
quốc phòng

 Chính trị- hành chính

. một
- Đổi tên
số đơn vị
hành chính
cấp trấn. Đặt
chức An phủ
sứ

Chọn người
đỗ đạt. thông
qua thi cử bổ
nhiệm làm
quan

Dời đô về thành
An Tôn.

Thành nhà Hồ (còn gọi
là thành Tây Đô, thành
An
Tôn, thành
Tây
Kinh hay thành
Tây
Giai) . Có chiều Nam
Bắc dài 860m Chiều
Đông Tây dài 863m. Đây
được coi là tòa thành đá
duy nhất còn lại ở Đông
Nam Á. Ngày 27/6/2011,
UNESCO đã công nhận
thành Nhà Hồ là di sản
văn hóa thế giới.

 Kinh tế- xã hội

Phát hành tiền giấy
thay tiền đồng.

Tiền đồng và giấy

Ban hành chính
sách hạn nô và
hạn điền.

Ban hành chính
sách thuế mới.

Bắt nhà giàu thừa
thóc bán cho dân
đói

Tổ chức nơi chữa
bệnh cho dân

 Quân sự - Quốc phòng
Chỉnh đốn
quân đội,
xây dựng
tuyến phòng
thủ

Xây thành
Đa Bang,
thành An
Tôn.

Chế tạo
nhiều vũ
khí mới.

 Văn hoá – giáo dục

Dịch sách chữ
Hán ra chữ Nôm.

Sửa đổi chế độ
thi cử và học tập.

Chấn chỉnh lại
Phật giáo, bắt nhà
sư dưới 50 tuổi
hoàn tục.

BÀI 18: NHÀ HỒ VÀ CUỘC KHÁNG CHIẾN
CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MINH (1400 -1407) (T1)

1. Nhà Hồ thành lập
2. Cải cách của Hồ Quý Ly
a. Nội dung
b. Tác động
Những biện pháp cải cách của Hồ Quý
Ly có ý nghĩa, tác dụng và hạn chế gì ?

Hạn chế

Tích cực
- Đưa đất nước thoát khỏi
khủng hoảng.
- Hạn chế tập trung ruộng đất
của giai cấp quý tộc, địa chủ.
- Làm suy yếu thế lực của
qúy tộc tôn thất nhà Trần
- Tăng nguồn thu nhập của
nhà nước.
- Cải cách VH-GD có nhiều
tiến bộ

- Một số chính sách chưa
triệt để, chưa phù hợp với
tình hình thực tế.
-

Chưa giải quyết được
những yêu cầu bức thiết
của cuộc sống đông đảo
nhân dân.

BÀI 18: NHÀ HỒ VÀ CUỘC KHÁNG CHIẾN
CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MINH (1400 -1407) (T1)
2. Cải cách của Hồ Quý Ly

b. Tác động
- Ưu điểm: cải cách của Hồ Quý Ly có nhiều điểm tiến bộ: củng cố quyền lực
chính quyền trung ương, giảm bớt thế lực quý tộc, tăng cường tiềm lực kinh tế
đất nước và phát triển văn hóa dân tộc.
- Hạn chế: những cải cách đó có nhiều hạn chế, chưa triệt để.

C. Luyện tập

1
2
3
4
5

N

H

À

H

Ọ
T
Q

6
7

T

H Ạ N Đ I Ề N
H Ồ
C Q U A N
H U Ế Đ
I N H
U Ý T Ộ C
L Ũ Y T I
Ế N
 Y Đ Ô

Câu
5:6:
Một
số người
thuộc
tầng
lớp
nào
của
Trần
mưu
giết
Hồ
Quý
Ly
chữ).
(5 ôônăm
triều
làsách
Trần
nhà
đại
triều
sau
Nam,
Việt
sử
Câu
sách
kinh
tế
tài
chính,
thuế
được
đánh
theo
phép
gì?
(7
chữ).
lịch
Câu
7:Chính
Tên
gọi
của
thành
nhà
Hồ
là
gì?
(5
ô chữ).
Trong
2:
Câu
3:
giáo
dục,
năm
1397
Hồ
Quý
Ly
đềnhà
nghị
đặt
chức
gì
ởđại
các
lộ?
(7
chữ).
Câu
1:
Về
kinh
tế
tài
chính,
Hồ
Quý
Ly
ban
hành
chính
(7
ôôchữ).
4:Về
Về
kinh
tếkhác
tài
chính,
Hồ
Quý
Ly
cho
quy
định
biểu
gì?gì?
(8
ônào?
chữ).
1399? (6 ô chữ).

HƯỚNG DẪN
VỀ NHÀ

- HỌC VÀ XEM
LẠI CÁC CÂU
HỎI TRONG BÀI
ĐÃ HỌC.
- CHUẨN BỊ BÀI
MỚI:

Bài 18
NHÀ HỒ VÀ CUỘC KHÁNG CHIẾN
CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MINH
(1400 -1407)

3.Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Minh (1406 -1407)

a) Cuộc xâm lược của quân Minh và thất bại của nhà Hồ
Các em hãy đọc thông tin mục 3a - SGK
tr.79 và trả lời câu hỏi: Mô tả được những
nét chính về cuộc kháng chiến của nhà Hồ
chống quân Minh xâm lược:
•

Nguyên nhân

•

Diễn biến

•

Kết quả

BÀI 18: NHÀ HỒ VÀ CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN
XÂM LƯỢC MINH (1400 -1407) (T1)

3. Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược
Minh (1406 -1407)
a. Cuộc kháng chiến chống quân Minh và sự thất bại của
nhà Hồ

ViệnViện
vào vào
cớ nhà
Hồnhà
cướp
ngôixâm
nhàlược
Trần,
cuối
cớ nào
Minh
nước
ta?thế
kỉ XIV,
Minh
đem quân
xâm
lược
nước ta.
Đónhà
có phải
là nguyên
nhân
chính
không?

Nguyên
nhân
•



Cuối TK XIV, nước ta rơi
vào khủng hoảng.

•

11/1406: lấy cớ “phù Trần, diệt
Hồ”, nhà Minh xâm lược nước ta.

Giặc Minh tiến vào xâm lược nước ta

BÀI 18: NHÀ HỒ VÀ CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN
XÂM LƯỢC MINH (1400 -1407) (T1)

3. Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược
Minh (1406 -1407)
a. Cuộc kháng chiến chống quân Minh và sự thất bại của
nhà Hồ

* Diễn biến

Trình bày diễn biến cuộc kháng chiến chống
Quân Minh của nhà Hồ qua lược đồ?

ĐÔNG ĐÔ
THÀNH ĐA BANG

THÀNH TÂY ĐÔ

CHÚ GIẢI
Căn cứ của quân ta
Hướng tiến công của giặc
Đường rút lui của quân ta

HÀ TĨNH

Lược
đồ
kháng
chiến
chống
Minh
của
nhà
Hồ

BÀI 18: NHÀ HỒ VÀ CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN
XÂM LƯỢC MINH (1400 -1407) (T1)

3. Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược
Minh (1406 -1407)

* Diễn biến



•

1/1407, trận chiến diễn ra ác liệt ở thành Đa Bang.

•

Thành Đa Bang và Đông Đô bị chiếm, nhà Hồ rút
về Tây Đô cố thủ.

* Kết quả?

Hình ảnh mô tả cảnh Hồ Quý Ly bị bắt mang về Minh

BÀI 18: NHÀ HỒ VÀ CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN
XÂM LƯỢC MINH (1400 -1407) (T1)

3. Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược
Minh (1406 -1407)

* Diễn biến
* Kết quả:



•

6/1407, Hồ Quý Ly và các con bị bắt.

•

Cuộc kháng chiến thất bại.

b. Nguyên nhân thất bại.

b) Nguyên nhân thất bại
THẢO LUẬN NHÓM
Các em hãy đọc thông tin
mục 2b - SGK tr.80 và trả lời
câu hỏi: Vì sao cuộc kháng
chiến chống quân Minh xâm
lược của nhà Hồ lại thất bại
nhanh chóng?

Nguyên nhân thất bại
•

Chính

sách

của

nhà

Hồ

không được nhân dân ủng
hộ.
•

Không đề ra được đường lối
kháng chiến đúng đắn.

•

Quá chú trọng xây dựng
phòng tuyến quân sự và lực
lượng quân đội chính quy.

Đôi rồng đá bị mất đầu ở thành nhà Hồ.

18.5. Hán Thương (vị vua cuối cùng của
Các em hãy đọc Tư liệu 18.5 - SGK
tr.80 và cho biết: Em có suy nghĩ gì về
câu nói của Hồ Nguyên Trừng “Thần
không sợ đánh, chỉ sợ lòng dân không
theo”?
•

Gợi ý:



Giải thích khái niệm “lòng dân”?



Tại sao Hồ Nguyên Trừng lại sợ
lòng dân không theo nhà Hồ?

nhà Hồ)… cùng với các quan ở kinh họp
bàn nên đánh hay nên hòa (giặc Minh).
Có người khuyên nên đánh, chớ để làm
mối lo ngày sau. Trấn thủ Bắc Giang
Nguyễn Quân cho là nên tạm hòa, chiều
theo những điều chúng muốn để hoãn
binh thì hơn. Tả tướng quốc Trường (Hồ
Nguyên Trừng nói: “Thần không sợ
đánh, chỉ sợ lòng dân không theo”.
(Đại Việt sử ký toàn thư, tập 2, Sđd, trang 305)


-

b. Nguyên nhân thất bại

Không dựa vào dân,
không đoàn kết được
nhân dân tham gia đánh
giặc.

- Chiến lược phòng ngự bị
động, cố thủ thành.

Đôi rồng đá bị mất đầu ở thành nhà Hồ.

 

Nhà Trần

 

Nhà Hồ

- Dựa vào dân, đoàn kết, - Không dựa vào dân,
huy
động lối
toàncủa
dânnhà
thamTrầnkhông
được
Đường
trong đoàn
khángkếtchiến
gia
đánhquân
giặc. xâm lược Mông
nhân– dân
thamvà
giacủa
đánh
chống
Nguyên
nhà Hồ trong kháng chiến giặc
chống quân Minh có
- gìCó
chiến
lược, chiến
khác
nhau?
thuật đúng đắn.
- Chiến lược phòng ngự bị
động, cố thủ thành

Luyện tập

Câu hỏi số 1: Quân Minh lấy cớ nào để tiến hành
xâm lược Đại Việt?
A. Nhà Hồ không chịu cống
nạp

C. Nhà Hồ cướp ngôi nhà Trần

B. Nhà Hồ không được dân
ủng hộ

D. Lực lượng quân Minh quá
mạnh

Câu hỏi số 2:
 Nguyên nhân chính nào dẫn đến thất bại của nhà
Hồ trong cuộc kháng chiến chống quân Minh?
A. Nhà Hồ không được sự
ủng hộ của nhân dân
B. Lực lượng quân đội
nhà Hồ quá yếu

C. Lực lượng quân Minh
quá mạnh
D. Nhà Hồ không có
tướng giỏi