KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1. Khoa học tự nhiên nghiên cứu về lĩnh vực nào dưới đây?
A. Các sự vật, hiện tượng tự nhiên.
B. Các quy luật tự nhiên.
C. Những ảnh hưởng của tự nhiên đến con người và môi trường sống.
D. Tất cả các ý trên.
Câu 2. Theo em, việc lắp ráp pin cho nhà máy điện mặt trời (hình dưới) thể hiện vai trò nào
dưới đây của khoa học tự nhiên?
A. Chăm sóc sức khoẻ con người.
B. Nâng cao khả năng hiểu biết của con người
về tự nhiên.
C. Ứng dụng công nghệ vào đời sống, sản xuất.
D. Hoạt động nghiên cứu khoa học.
Câu 3. Để nuôi tôm đạt năng suất, việc nghiên cứu công thức để chế biến ra thức ăn tốt nhất,
giúp tôm phát triển có phải là nghiên cứu khoa học không? Vì sao?

ĐÁP ÁN
Câu 1: D. Tất cả các ý trên.
Câu 2: C. Ứng dụng công nghệ vào đời sống, sản xuất.
Câu 3: Là hoạt động nghiên cứu khoa học vì người ta đã phải thực hiện rất nhiều thí nghiệm
để xem xét nhu cẩu dinh dưỡng của tôm; nghiên cứu để xây dựng công thức, thành phần thức
ăn thích hợp nhất với tôm để chúng phát triển tốt nhất.

BÀI 2. CÁC LĨNH VỰC CHỦ YẾU CỦA KHOA HỌC TỰ NHIÊN

MỤC TIÊU
- Phân biệt được các lĩnh vực khoa học tự nhiên dựa vào đối tượng nghiên
cứu.
- Phân biệt được vật sống và vật không sống dựa vào các đặc điểm đặc trưng.

NỘI DUNG

1. Lĩnh vực chủ yếu của khoa học tự nhiên
2. Vật sống và vật không sống.

KHỞI ĐỘNG

Ai nhanh hơn?

Câu hỏi: Kể
tên các lĩnh vực
khoa học tự nhiên
mà em biết?

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
1. Lĩnh vực chủ yếu của khoa học tự nhiên
Chuyển giao
nhiệm vụ:
Nhiệm vụ: Mỗi nhóm thảo
luận trong thời gian 5 phút, đề
xuất một thí nghiệm nghiên cứu
điển hình cho một lĩnh vực của
khoa học tự nhiên dựa vào
thông tin SGK.

Nhóm 1. Lĩnh vực Vật lí
Nhóm 2. Lĩnh vực Sinh học.
Nhóm 3. Lĩnh vực Hóa học
Nhóm 4. Lĩnh vực Trái đất và bầu trời.

Thực hiện
nhiệm vụ:
- GV yêu cầu từng nhóm lên trình bày phương án thí nghiệm của nhóm.
- GV gọi các nhóm khác nhận xét sau phần trình bày của mỗi nhóm.
- GV hướng dẫn, góp ý cho từng phương án thí nghiệm, phân tích và
loại bỏ đề xuất không an toàn.

Nhóm 1. Lĩnh vực Vật lí

Báo cáo:

Tờ giấy sau khi thả xuống sẽ từ
từ rơi

Nhóm 2. Lĩnh vực Sinh học.

Báo cáo:

Sau khi hấp thụ nước, hạt đậu
sẽ nảy mầm và phát triển
thành cây hoàn chỉnh.

Thí nghiệm 3:
Quan sát quá trình nảy mầm của hạt
đậu.

Nhóm 3. Lĩnh vực Hóa học

Báo cáo:

Nước vôi đục dần và xuất hiện chất
rắn màu trắng, không tan (kết tủa).
Nếu tiếp tục sục khí carbon dioxide
( CO2) đến dư thì kết tủa sẽ tan dần
và dung dịch trở nên trong suốt
Thí nghiệm 2: Sục khí carbon dioxide vào cốc
chứa nước vôi trong.

Nhóm 4. Lĩnh vực Trái đất và bầu trời.

Thí nghiệm 4:
Chiếu đèn pin vào quả địa cầu

Báo cáo:

Một chu kỳ ngày và đêm kéo dài 24 giờ do
Trái Đất quay xung quanh trục.
Nhờ vào Mặt Trời mà có ban ngày nhưng Mặt
Trời chỉ có thể chiếu sáng được 1/2 bề mặt Trái
Đất.
=> Do đó, khi 1/2 bề mặt Trái Đất này là ban
ngày thì 1/2 bề mặt Trái Đất còn lại là ban đêm
và ngược lại.

Thiên văn học
Thí nghiệm này thuộc lĩnh vực................

Kết luận:

A

Hãy nối ý ở cột A với cột B sao cho phù hợp nhất:

B

1. Vật lí học

a) Nghiên cứu về chất và sự biến đổi của
chúng.

2. Hoá học

b) Nghiên cứu về vật chất, quy luật vận
động, lực, năng lượng và sự biến đổi năng
lượng.

3. Sinh học

c) Nghiên cứu về quy luật vận động và
biến đổi của các vật thể trên bầu trời.

4. Khoa học trái đất

d) Nghiên cứu về các vật sống, mối quan
hệ giữa chúng với nhau và với môi trường.

5. Thiên văn học

e) Nghiên cứu về Trái Đất và bầu khí
quyển của nó.

Nội dung: Khoa học tự nhiên bao gồm một số lĩnh vực chính như:
- Vật lí học nghiên cứu về vật chất, quy luật vận động, năng lượng
và sự biến đổi.
- Hoá học nghiên cứu về chất và sự biến đổi của chúng.
- Sinh học nghiên cứu về các vật sống, mối quan hệ giữa chúng
với nhau và với môi trường.
- Khoa học Trái Đất nghiên cứu về Trái Đất và bầu khí quyển của
nó.
- Thiên văn học nghiên cứu về quy luật vận động và biến đổi của
các vật thể trên bầu trời.

Ứng dụng trong các
hình từ 2.3 đến 2.8
liên quan đến những
lĩnh vực nào củ khoa
học tự nhiên?

Sinh học

Sinh học

Khoa học Trái Đất

Hoá học

Vật lí học.

Thiên văn
học

HOẠT ĐỘNG NHÓM
NHIỆM VỤ 1: Sắp xếp các hoạt động thực tế sau vào các lĩnh vực tương ứng của khoa học
tự nhiên?
Hoạt động
Vật lí học

Hoá học

Đạp xe để xe chuyển động

 

 

Bón phân hóa học cho cây trồng

 

 

Dự báo thời tiết
Chiết cành, ghép cành
Dùng cần cẩu nâng hàng
Quá trình lên men rượu
Quan sát hiện tượng nhật thực,
nguyệt thực

 
 
 
 
 

 
 
 
 
 

Cảnh báo sạt lở đất

 

X

X

 

X

X

Lĩnh vực của KHTN
Sinh học
Khoa học Trái Thiên văn
Đất
học
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 

 
 
 
 
 

 

X

 

 
 
 
 
 
 

X

X

 

X

NHIỆM VỤ 2: Ngày nay, người ta đã sản xuất nhiều xe máy điện để phục vụ đời
sống của con người.
a) Theo em, việc sửa chữa xe máy điện có phải là nghiên cứu khoa học tự nhiên
không?
b) Việc sản xuất xe máy điện là ứng dụng thuộc lĩnh vực nào của khoa học tự
nhiên?
c) Sử dụng xe máy điện có gây ô nhiễm môi trường không?
a) Sửa chữa xe máy điện không phải là nghiên cứu khoa học tự nhiên.
b) Việc sản xuất xe máy điện là ứng dụng thuộc lĩnh vực vật lí và hoá học. Vật lí
nghiên cứu cơ chế chuyển động, hoá học nghiên cứu cơ chế tích điện vào ắc quy
cho xe vận hành.
c) Sử dụng xe máy điện sẽ hạn chế được việc thải khói bụi ra ngoài không khí.
Tuy nhiên, ắc quy của xe máy điện sau khi loại thải mà không được xử lí đúng
cách sẽ gây ô nhiễm môi trường rất nặng nề.

BÀI 2:
CÁC LĨNH VỰC CHỦ YẾU
CỦA KHOA HỌC TỰ NHIÊN
(Tiết 2)

KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Em hãy kể tên các lĩnh vực chủ yếu của khoa học tự nhiên:
Câu 2: Các ứng dụng sau liên quan đến lĩnh vực nào của khoa học tự nhiên?

Sự bay lên của khinh khí cầu

Mô hình trồng rau thủy canh

Bản tin dự báo thời tiết

KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Các lĩnh vực chủ yếu của khoa học tự nhiên: Vật lý học, sinh học,
hóa học, thiên văn học, khoa học Trái đất.
Câu 2: Các ứng dụng sau liên quan đến lĩnh vực nào của khoa học tự nhiên?

Vật lý học

Sinh học

Khoa học Trái đất

Bài 2: CÁC LĨNH VỰC CHỦ YẾU
CỦA KHOA HỌC TỰ NHIÊN (tiết 2)
2. VẬT SỐNG VÀ VẬT KHÔNG SỐNG

Thế giới vật chất

Vật không sống

Vật sống

Quan sát hình ảnh sau và dự đoán
đâu là vật sống và vật không sống ?

CÁC NHÓM HOÀN THÀNH PHIẾU HỌC TẬP
Trao đổi chất và Sinh
sự chuyển hoá trưởng,
năng lượng
phát
triển
Con gà
Cây cà chua
Đá sỏi
Máy tính

Vận
động

Cảm ứng Sinh sản

ĐẠI DIỆN CÁC NHÓM BÁO CÁO
Trao đổi chất và Sinh
sự chuyển hoá trưởng,
năng lượng
phát
triển

Vận
động

Cảm ứng Sinh sản

Con gà

Có

Có

Có

Có

Có

Cây cà chua

Có

Có

Không

Có

Có

Không

Không

Không

Không

Không

Đá sỏi
Máy tính

Không
Không

Không

Không Không

Một số dấu hiệu đặc trưng cho vật sống:

Trao đổi chất và chuyển
hóa năng lượng

Sinh vật lấy thức ăn, chất dinh dưỡng, nước
từ môi trường để tích lũy và chuyển hóa năng
lượng nuôi sống cơ thể đồng thời tại chất thải
ra môi trường.

Sinh vật lớn lên, tăng trưởng về kích thước
và hình thành các bộ phận mới.
Sinh trưởng, phát triển

Vận động: Sinh vật di
chuyển (động vật, con
người), trao đổi chất
giữa cơ thể sống với
môi trường,… để sinh
trưởng và phát triển.

Cảm ứng: Sinh vật
phản ứng lại tác động
của môi trường.

Sinh sản: Sinh
vật sinh sản để
duy trì nòi
giống.

Đến độ tuổi nhất định hoặc do thiên tai, bệnh tật, ....vật
sống sẽ bị chết và khi đó trở thành vật không sống.

Như thế nào là vật sống và
vật không sống?

- Vật sống: Là vật có các biểu hiện sống như trao đổi chất và
chuyển hóa năng lượng; có khả năng sinh trưởng, phát triển, vận
động, cảm ứng, sinh sản.
- Vật không sống: Là vật không có biểu hiện sống.

Sophia là một robot mang hình dạng giống
con người, được thiết kế để suy nghĩ và cử
động sao cho giống với con người nhất
thông qua trí tuệ thông minh nhân tạo. Đây
là robot đầu tiên được cấp quyền công dân
như con người. Theo em, Sophia là vật sống
hay vật không sống? Vì sao?

+ Robot có trao đổi chất không?
+ Robot có sinh trưởng và phát triển không?
+ Robot có sinh sản không?
Kết luận: robot không có đặc trưng
sống do đó nó là vật không sống.

Câu 1
Khoa học tự nhiên không bao gồm lĩnh vực nào sau đây?

A. Vật lí học

B. Hóa học và sinh học

C. Khoa học trái đất
và thiên văn.

D. Lịch sử loài người.

Câu 2
Lĩnh vực chuyên nghiên cứu về thực vật thuộc lĩnh vực nào của
khoa học tự nhiên?

A. Vật lí.

B. Hóa học.

C. Sinh học.

D.

Khoa học trái
đất.

Câu 3
Lĩnh vực dự báo thời tiết; cảnh báo lũ quét, sóng thần, sạt lở …
thuộc lĩnh vực nào của khoa học tự nhiên?

A. Vật lí

B. Hóa học

C. Sinh học.

D. Khoa học Trái Đất.

Câu 4

2. VẬT SỐNG VÀ VẬT KHÔNG SỐNG

• Vật sống: là vật có các biểu hiện sống như trao đổi chất
và .................1..................., sinh trưởng, ……2……..,
vận động, ……3……., sinh sản.
• …………4…………: là vật không có biểu hiện sống.

2. VẬT SỐNG VÀ VẬT KHÔNG SỐNG

• Vật sống: là vật có các biểu hiện sống như trao đổi chất
và ....................................,
chuyển hóa năng lượng sinh trưởng, …………..,
phát triển vận
cảm ứng sinh sản.
động, ………….,
Vật không sống là vật không có biểu hiện sống.
• ……………………:

LUYỆN TẬP , VẬN DỤNG
CÂU 1. Quan sát các hình ảnh dưới đây và cho biết vật nào là vật sống? Vật
nào là vật không sống?

• Câu 2. Em hãy kể tên một số hoạt động trong thực tế liên quan chủ yếu đến
lĩnh vực khoa học tự nhiên:
A. Vật lí học:
B. Hoá học:
C. Sinh học:
D. Khoa học Trái Đất:
E. Thiên văn học:

a) Vật lý học:

Đạp xe để xe chuyển động
Nhiệt kế đo nhiệt độ
Dùng cần cẩu nâng hàng

b)Hóa học:

Quá trình lên men rượu

Bón phân đạm cho cây trồng

Lên men sữa chua ,...

c)Sinh học: cắt ghép,chiết cành, sản xuất phân vi sinh,..

d)Khoa học trái đất: dự báo thời tiết, cảnh báo lũ quét, sóng thần,sạt lở
đất,...

e)Thiên văn học: quan sát hiện tượng nhật thực, nguyệt thực,...

Câu 3. Em có thể phân biệt khoa học về vật chất (vật lí, hoá học,...)
và khoa học về sự sống (sinh học) dựa vào sự khác biệt nào?

Có thể dựa vào đối tượng nghiên cứu để phân biệt khoa học về vật chất và
khoa học về sự sống:
- Đối tượng nghiên cứu của khoa học về sự sống là các vật sống.
- Đối tượng nghiên cứu của khoa học về vật chật là các vật không sống.

NHIỆM VỤ VỀ NHÀ
 Hoàn thành các bài tập
trong SBT và SGK.
 Chuẩn bị bài “Quy định an
toàn trong phòng thực
hành. Giới thiệu một số
dụng cụ đo - Sử dụng kính
lúp và kính hiển vi quang
học”